Xuất khẩu gạo Thái Lan giảm 17,5% trong tháng 1/2026 do đồng Baht tăng mạnh

Trong tháng 1/2026, ngành gạo Thái Lan ghi nhận sự sụt giảm đáng kể về cả khối lượng và giá trị xuất khẩu. Theo số liệu từ Hiệp hội Xuất khẩu Gạo Thái Lan, quốc gia này chỉ xuất khẩu được 530.287 tấn gạo, giảm 17,5% so với mức 643.144 tấn của cùng kỳ năm 2025. Sự sụt giảm này phản ánh những thách thức lớn về tỷ giá và áp lực cạnh tranh gia tăng trên thị trường toàn cầu.

Áp lực từ tỷ giá hối đoái đối với khả năng cạnh tranh

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là sự lên giá của đồng nội tệ. Hiện tại, đồng Baht Thái đang giao dịch ở mức khoảng 31 THB/USD, một mức tỷ giá được đánh giá là khá mạnh. Ông Charoen Laothamatas, Chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu Gạo Thái Lan, phân tích rằng cứ mỗi 1 THB tăng giá so với USD, giá gạo Thái Lan sẽ tăng thêm từ 12-15 USD/tấn.

So với cùng kỳ năm 2025, giá gạo Thái Lan hiện đã cao hơn khoảng 40 USD/tấn. Điều này khiến mặt hàng gạo của nước này trở nên kém hấp dẫn đối với người mua quốc tế. Hiệp hội cho rằng mức tỷ giá lý tưởng để đảm bảo khả năng cạnh tranh nên duy trì ở mức 33-34 THB/USD. Giá trị xuất khẩu trong tháng 1 đã giảm xuống còn 9,707 tỷ Baht (giảm 30,7%) hoặc tương đương 313 triệu USD (giảm 23,9%).

Cạnh tranh gay gắt từ Ấn Độ và các nước Đông Nam Á

Bên cạnh yếu tố tỷ giá, gạo Thái Lan còn chịu sức ép lớn từ nguồn cung dồi dào của các đối thủ. Ấn Độ, quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, đã đạt sản lượng kỷ lục 152 triệu tấn/năm, vượt qua cả Trung Quốc. Với vị thế này, Ấn Độ đang nắm quyền chi phối giá chuẩn trên thị trường toàn cầu.

Trong khi đó, các quốc gia như Việt Nam và Pakistan cũng báo cáo những vụ thu hoạch bội thu. Tình trạng nguồn cung vượt cầu đã dẫn đến cuộc đua hạ giá khốc liệt. Thái Lan, dù có sản lượng gạo năm 2025 tăng, nhưng nếu không đẩy nhanh tốc độ xuất khẩu, giá lúa trong nước sẽ đối mặt với rủi ro sụt giảm mạnh.

Mục tiêu xuất khẩu năm 2026 thấp nhất trong 5 năm

Dựa trên diễn biến thị trường, Hiệp hội Xuất khẩu Gạo Thái Lan đã đặt mục tiêu xuất khẩu cho năm 2026 là 7,03 triệu tấn, giảm 11% so với năm trước. Đây là con số thấp nhất kể từ năm 2021. Tổng giá trị xuất khẩu dự kiến đạt khoảng 130 tỷ Baht (tương đương 4 tỷ USD).

Để cải thiện tình hình, các chuyên gia khuyến nghị chính phủ Thái Lan cần có biện pháp quản lý tỷ giá ổn định và giải quyết vấn đề giống lúa để tăng năng suất, giảm chi phí sản xuất. Theo dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), thương mại gạo toàn cầu trong niên vụ 2025/26 có thể tăng 5,1%, đạt mức 62,76 triệu tấn. Tuy nhiên, phần lớn sự tăng trưởng này dự kiến thuộc về các nước có giá thành cạnh tranh hơn như Ấn Độ, Pakistan và Myanmar.

Nhìn chung, triển vọng xuất khẩu gạo của Thái Lan trong ngắn hạn phụ thuộc chặt chẽ vào diễn biến tỷ giá Baht/USD. Nếu đồng nội tệ tiếp tục duy trì sức mạnh như hiện nay, Thái Lan sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc duy trì thị phần tại các thị trường trọng điểm như Philippines, Malaysia và Iraq.