Xuất khẩu thủy sản đối mặt rủi ro chi phí vận chuyển tăng tới 4.000 USD mỗi container
Căng thẳng tại Trung Đông buộc các hãng tàu đổi tuyến, kéo dài thời gian vận chuyển thêm 20 ngày và làm tăng mạnh chi phí logistics, gây áp lực lên biên lợi nhuận của doanh nghiệp thủy sản Việt Nam.
Xung đột quân sự tại Trung Đông đang gây áp lực lớn lên chuỗi cung ứng thủy sản Việt Nam, khiến chi phí vận chuyển mỗi container lạnh tăng thêm từ 2.000 đến 4.000 USD. Tình trạng gián đoạn tại các tuyến hàng hải chiến lược như Eo biển Hormuz và Kênh đào Suez không chỉ làm tăng cước phí mà còn kéo dài thời gian giao hàng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.
Áp lực chi phí logistics và thời gian vận tải
Theo ghi nhận từ các doanh nghiệp xuất khẩu, tác động rõ rệt nhất hiện nay là sự thay đổi lộ trình của các hãng tàu quốc tế. Để đảm bảo an toàn, nhiều tàu phải đi vòng qua châu Phi thay vì qua các tuyến truyền thống, khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm từ 7 đến 20 ngày. Việc chậm trễ này đặc biệt rủi ro đối với mặt hàng thủy sản đông lạnh vốn yêu cầu quy trình bảo quản nghiêm ngặt.
Bên cạnh thời gian, chi phí vận tải biển ghi nhận mức tăng đột biến. Cụ thể, mỗi container lạnh có thể chịu thêm các khoản phụ phí rủi ro chiến tranh và nhiên liệu, đẩy tổng chi phí tăng thêm 2.000–4.000 USD. Ngoài ra, giá dầu diesel trong nước tăng cũng kéo theo cước vận chuyển nội địa, tạo thêm gánh nặng tài chính cho các đơn vị xuất khẩu.
Tác động phân hóa theo từng nhóm ngành hàng
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đánh giá mức độ ảnh hưởng có sự khác biệt rõ rệt giữa các mặt hàng chủ lực:
- Ngành tôm: Chịu ảnh hưởng nặng nhất từ chi phí vận tải và thời gian giao hàng kéo dài, làm thu hẹp biên lợi nhuận.
- Cá tra: Trung Đông là thị trường trọng yếu của cá tra Việt Nam. Việc gián đoạn vận tải khiến hoạt động tiêu thụ trở nên thận trọng hơn dù nhu cầu thực phẩm tại khu vực này vẫn ổn định.
- Cá ngừ: Chịu tác động từ giá nhiên liệu khai thác tăng cao. Tuy nhiên, phân khúc cá ngừ đóng hộp có thể ghi nhận nhu cầu tăng do xu hướng tích trữ thực phẩm trong bối cảnh bất ổn.
Số liệu tăng trưởng kim ngạch sang Trung Đông
Dù đối mặt với rủi ro địa chính trị, Trung Đông vẫn là thị trường đầy tiềm năng với tốc độ tăng trưởng ấn tượng trong 5 năm qua. Dưới đây là thống kê giá trị xuất khẩu các mặt hàng chính:
| Mặt hàng | Năm 2020 (Triệu USD) | Năm 2025 (Triệu USD) |
|---|---|---|
| Cá tra | 79,0 | 176,0 |
| Cá ngừ | - | 94,4 |
| Tôm | - | 54,0 |
| Tổng cộng | 197,7 | 401,1 |
Khuyến nghị chiến lược cho doanh nghiệp
Để giảm thiểu rủi ro, VASEP khuyến nghị các doanh nghiệp cần chủ động theo dõi sát diễn biến địa chính trị và các thông báo từ hãng tàu. Việc trao đổi chặt chẽ với đối tác nhập khẩu để điều chỉnh kế hoạch giao hàng hoặc chuyển đổi cảng nhận hàng sang các quốc gia lân cận để vận chuyển đường bộ là những phương án cần được cân nhắc.
Trong bối cảnh chi phí chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, việc linh hoạt điều chỉnh chiến lược logistics và đa dạng hóa tuyến đường vận chuyển sẽ là yếu tố then chốt giúp ngành thủy sản duy trì hoạt động xuất khẩu ổn định tại khu vực Trung Đông.
