Ông Xà chia sẻ: “Sinh ra và lớn lên trong một gia đình Việt kiều yêu nước tại tỉnh Na Khon - Thái Lan, gần như suốt thời thơ ấu gắn bó với đất nước Chùa Tháp, nhưng tình yêu quê hương, đất nước trong tôi vẫn được bồi đắp từng ngày qua những câu chuyện kể và qua cách giáo dục của gia đình. Chính vì thế, sau 6 năm về nước, tôi đã viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ và được biên chế vào đơn vị 48, quân tình nguyện Việt Nam tại Lào. Năm ấy tôi 18 tuổi”.
 |
| CCB Đào Văn Xà (phía trước, bên phải) luôn tích cực, đi đầu trong các hoạt động, nhất là phong trào xây dựng nông thôn mới ở đ |
Với lợi thế nói thành thạo hai thứ tiếng Lào, Thái Lan và hiểu rõ nét văn hóa, tập tục sinh hoạt của người dân bản địa, năm 1972, ông được chuyển sang Đoàn chuyên gia quân sự K8 cùng ăn, cùng ở, cùng làm với bà con nhân dân, từng bước giúp đơn vị bạn xây dựng cơ sở. Tạo dựng lòng tin cho nhân dân từ những việc làm nhỏ nhất ông Xà và đồng đội nhanh chóng gây dựng được cơ sở cách mạng ở huyện Mường Mày, tỉnh Phong Sa Lỳ. Suốt 8 năm “nếm mật nằm gai” ở chiến trường Lào, đối mặt với muôn vàn khó khăn, thử thách, có lúc cận kề cái chết, song ông và đồng đội đã vượt qua tất cả để hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Với tỉ lệ thương tật vĩnh viễn 21%, song người thương binh hạng 4 Đào Văn Xà vẫn luôn phát huy phẩm chất bộ đội Cụ Hồ, gương mẫu đi đầu thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới. Ông cho biết: “Đăng ký về đích nông thôn mới trong năm 2015 nên lãnh đạo chính quyền xã và người dân Sơn Tây không khỏi băn khoăn, lo lắng. Với sự quyết tâm cao của cấp ủy, chính quyền và nhân dân toàn xã, thôn Hoàng Nam chúng tôi đã xây dựng kế hoạch để tổ chức tuyên truyền, vận động nhân dân, thực hiện từng tiêu chí cụ thể”.
Khi có chủ trương làm đường giao thông nông thôn, gia đình ông Xà đã gương mẫu hiến hơn 20 m2 đất và 50 cây lưu niên. Noi gương ông, chỉ trong thời gian ngắn, hội viên CCB trên địa bàn đã hiến 2.000 m2 đất và 2.500 cây lưu niên. Cùng với khí thế của lực lượng CCB, nhiều hộ dân trong thôn cũng đã tự nguyện hiến đất, tài sản trên đất và đóng góp hơn 1.000 ngày công làm các trục đường chính.
Hơn 20 năm làm bí thư chi bộ, gần 10 năm làm Chi hội trưởng Chi hội CCB thôn Hoàng Nam, ông Xà là một cán bộ luôn hết lòng vì đồng đội, bà con lối xóm… Hình ảnh quen thuộc của ông và các CCB ở thôn Hoàng Nam với các hoạt động xã hội, hay ra quân làm vệ sinh đường giao thông nông thôn, nạo vét kênh mương nội đồng, giúp đỡ hội viên phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo từ nguồn quỹ nghĩa tình đồng đội… đã trở nên quen thuộc với bà con và trở thành những hình ảnh đẹp, tấm gương sáng để cháu con học tập.
Dưới sự lãnh đạo của người chi hội trưởng năng động, sáng tạo, gương mẫu, từ một đơn vị yếu kém, Chi hội CCB thôn Hoàng Nam trở thành lực lượng xung kích đi đầu trong phong trào xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới và đời sống văn hóa ở khu dân cư.
