Tôi là Đặng Thị Luận (sinh năm 1972) - Giám đốc HTX Thu mua và Chế biến thủy hải sản Chiến Thắng (phường Hải Ninh) - là 1/96 người được bình chọn danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới” năm 2026. Gần 30 năm qua, cuộc sống của tôi gắn liền với những chum nước mắm và khát vọng đưa hương vị truyền thống quê hương vươn xa.
Sinh ra và lớn lên trên vùng biển Hải Ninh, từ nhỏ tôi đã theo cha học nghề làm nước mắm. Những kinh nghiệm được cha truyền dạy, từ cách chọn cá, muối mắm đến ủ chượp, đã trở thành hành trang quý giá để tôi tiếp nối nghề truyền thống của gia đình.
Năm 1996, khi vừa tròn 24 tuổi và mới lập gia đình, tôi bắt đầu khởi nghiệp với nghề làm nước mắm cá cơm. Vốn liếng ít ỏi, tôi chỉ có vài chục chum sành cùng khát vọng tạo dựng một thương hiệu mang hương vị quê hương.
Thế nhưng, HTX vừa thành lập, hoạt động sản xuất, kinh doanh lại gặp nhiều khó khăn. Năm 2018, tôi từng bước khôi phục sản xuất, chú trọng chất lượng từ nguồn nguyên liệu và xây dựng liên kết với ngư dân. Đến nay, HTX đã liên kết với 325 tàu thuyền, vừa chủ động nguồn cá cơm chế biến nước mắm, vừa góp phần ổn định đầu ra cho bà con vùng biển.
Dù sản xuất ngày càng phát triển, tôi vẫn luôn trân trọng phương pháp ủ chượp truyền thống trong những chum sành. Bởi tôi tin rằng, chính sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và những kinh nghiệm được truyền qua nhiều thế hệ đã tạo nên hương vị đặc trưng của nước mắm Hải Ninh.
Từ vài chục chum ban đầu, đến nay, HTX đã phát triển cơ sở sản xuất rộng hơn 11.500m² với hàng nghìn chum sành. Nhìn lại chặng đường đã qua, tôi càng thấm thía rằng để xây dựng một thương hiệu, chỉ có tình yêu với nghề là chưa đủ, mà còn phải không ngừng đổi mới.
Tôi luôn quan niệm giữ nghề truyền thống không có nghĩa là giữ mãi cách làm cũ. Những năm gần đây, HTX đã đầu tư hệ thống đảo nước mắm bằng năng lượng mặt trời, dây chuyền lọc, chiết rót và dán nhãn tự động, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Năm 2019, nước mắm Luận Nghiệp được công nhận OCOP 3 sao. Chỉ một năm sau, sản phẩm nước mắm thượng hạng 34 độ đạm tiếp tục đạt OCOP 4 sao. Những dấu mốc ấy là động lực để tôi tiếp tục hoàn thiện quy trình sản xuất, cải tiến mẫu mã và nâng cao giá trị thương hiệu.
Tháng 4/2026 có lẽ là một trong những thời điểm đáng nhớ nhất cuộc đời tôi, khi nước mắm Luận Nghiệp chính thức được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia. Gần 30 năm bền bỉ với nghề, cuối cùng những giọt nước mắm quê hương đã có được một dấu mốc mà trước đây tôi chưa từng dám nghĩ tới.
Điều khiến tôi vui hơn cả là sản phẩm làm ra không còn chỉ quanh quẩn ở những phiên chợ quê. Nước mắm Luận Nghiệp đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành và từng được xuất khẩu sang Nga, Angola. Mỗi thị trường mới là một động lực để chúng tôi tiếp tục hoàn thiện sản phẩm.
Tôi cũng rất vui khi con trai mình là Đặng Đình Minh lựa chọn tiếp nối nghề truyền thống của gia đình. Nếu thế hệ chúng tôi gây dựng thương hiệu bằng kinh nghiệm và sự bền bỉ thì lớp trẻ đang mang đến những cách làm mới, từ ứng dụng công nghệ đến quảng bá, bán hàng trên các nền tảng số.
Sự tin tưởng, đồng hành của khách hàng là động lực để tôi không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường.
Từ cô gái 24 tuổi khởi nghiệp với vài chục chum sành đến hôm nay, tôi đã đi qua gần 30 năm với biết bao vui buồn cùng nghề nước mắm.
