Bộ Xây dựng đang đề xuất bắt buộc lắp đặt thiết bị phát hiện sự cố hồ quang điện (AFDD) tại một số khu vực có nguy cơ cháy nổ cao. Thiết bị này có khả năng tự động ngắt điện khi phát hiện những sự cố có thể gây cháy.
Trong quá trình sử dụng, dây điện có thể bị hư hỏng hoặc các mối nối bị lỏng, dẫn đến hiện tượng hồ quang điện. Đây là tình trạng dòng điện phóng qua khe hở giữa các điểm tiếp xúc, sinh ra nhiệt độ cao và có thể gây cháy nếu gặp vật liệu dễ bắt lửa.
Thông thường, cầu dao tự động sẽ ngắt điện khi hệ thống bị quá tải hoặc chập điện. Tuy nhiên, một số sự cố hồ quang không làm dòng điện tăng đủ lớn để cầu dao hoạt động. AFDD được thiết kế để phát hiện những sự cố này và tự động ngắt mạch, giúp hạn chế nguy cơ cháy.
Theo dự thảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về hệ thống điện công trình dân dụng, Bộ Xây dựng đề xuất bắt buộc lắp AFDD tại đầu các mạch điện cấp cho ổ cắm ở khu vực sạc xe điện, công trình bằng gỗ, bảo tàng, di tích và những nơi có nguy cơ cháy nổ cao.
Tuy nhiên, yêu cầu này không áp dụng cho tất cả hộ gia đình. Dự thảo chỉ đề xuất bắt buộc lắp thiết bị tại một số khu vực cụ thể, không yêu cầu mọi gia đình đang sử dụng điện phải lắp bổ sung AFDD.
Đề xuất trên nằm trong kế hoạch cập nhật quy chuẩn an toàn điện sau hơn 10 năm áp dụng, trong bối cảnh công nghệ và nhu cầu sử dụng điện tại các công trình đã có nhiều thay đổi.
Theo Bộ Xây dựng, quy chuẩn an toàn điện hiện hành đã được áp dụng hơn 10 năm, trong khi công nghệ và nhu cầu sử dụng điện có nhiều thay đổi. Điện mặt trời mái nhà, pin lưu trữ năng lượng và hệ thống sạc xe điện ngày càng phổ biến, đặt ra những yêu cầu mới về an toàn khi lắp đặt và sử dụng.
Để đáp ứng những thay đổi này, dự thảo quy chuẩn không chỉ đề xuất lắp thiết bị phát hiện hồ quang điện (AFDD) mà còn bổ sung các biện pháp bảo vệ hệ thống điện trước nguy cơ điện giật, cháy nổ và hư hỏng thiết bị.
Trong đó, thiết bị chống rò điện được sử dụng để hạn chế nguy cơ điện giật, còn thiết bị chống sét lan truyền giúp bảo vệ hệ thống trước những đợt tăng điện áp đột ngột.
Dự thảo cũng cập nhật yêu cầu an toàn khi kết nối điện mặt trời mái nhà, hệ thống lưu trữ điện bằng pin và máy phát điện dự phòng với hệ thống điện của công trình. Đối với dây dẫn, Bộ Xây dựng đề xuất sử dụng lõi đồng và áp dụng các biện pháp hạn chế cháy lan khi xảy ra sự cố.
Bên cạnh yêu cầu về thiết bị và dây dẫn, việc kiểm tra hệ thống điện cũng được chú trọng. Theo dự thảo, hệ thống phải được kiểm tra, thử nghiệm trước khi nghiệm thu và tiếp tục kiểm tra định kỳ trong quá trình sử dụng, nhằm phát hiện những hư hỏng có thể gây mất an toàn.
Quy chuẩn mới dự kiến áp dụng đối với hoạt động thiết kế, thi công, nghiệm thu, vận hành, bảo trì và cải tạo hệ thống điện trong công trình dân dụng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.
Thông tư ban hành quy chuẩn mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2027. Hiện Bộ Xây dựng đang tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý để hoàn thiện dự thảo trước khi ban hành.
