Đường Trường Sơn hôm nay
Tôi bắt đầu chuyến trở về ký ức đường Trường Sơn của mình bằng việc trở lại bến phà Địa Lợi – “túi bom” của huyết mạch Trường Sơn những năm 1967 - 1972. Đó là nơi tôi từng đến cách đây nhiều năm để nghe câu chuyện chiến đấu một thời của Anh hùng Hồ Văn Minh.
Bến cũ, những con đò đã cũ, Anh hùng Hồ Văn Minh cũng thành người thiên cổ. Bây giờ, mỗi buổi sáng chiều, bến phà cũ không còn nghe dấu chân người anh hùng năm xưa nhưng tất thảy người già, trẻ nhỏ trong làng đều biết và nhớ câu chuyện chiến đấu anh dũng của ông Hồ Văn Minh.
Anh Trần Văn Hòa - người dân thôn 5, xã Hương Thủy (Hương Khê) cho biết: “Gần 1 năm nay, chúng tôi không còn nhìn thấy ông Hồ Văn Minh ra bến nữa nhưng câu chuyện phá 280 quả bom và bắt nhiều giặc lái của ông những năm chống Mỹ vẫn luôn là niềm tự hào của hậu thế. Chúng tôi rất mừng vì Nhà nước đã có kế hoạch xây dựng khu chứng tích chiến tranh tại đây”.
Ngay trên bến phà Địa Lợi bị địch bắn phá ác liệt năm xưa, giờ đây, người dân ngày ngày qua lại sản xuất nông nghiệp.
Noi gương người anh hùng, người dân trong xóm nhỏ bên bến phà Địa Lợi đều chăm chỉ làm ăn, xây dựng quê hương. Mảnh đất ấy cũng ngời lên sức sống trong màu xanh mướt mát của những vườn bưởi và nương ngô, ruộng lúa.
Trên những hố bom năm xưa nay bạt ngàn cây trái.
Đưa chúng tôi về với lịch sử hào hùng của cha ông là con đường 15A huyền thoại. Đường 15A bắt đầu từ ngã ba Lạc Thiện xuyên qua những miệt làng, qua Ngã ba Đồng Lộc chạy thẳng vào ngã ba Khe Giao đấu nối với cung đường 21, 22 qua Cẩm Xuyên, Kỳ Anh vào Quảng Bình tạo thành mạng lưới giao thông huyết mạch của đường mòn Hồ Chí Minh. Trong những năm đánh Mỹ ác liệt, Binh đoàn Trường Sơn (Đoàn 559) là đơn vị tiền phương trực tiếp chỉ huy các lực lượng công binh, hậu cần, y tế, bộ binh và phòng không để bảo đảm hoạt động của hệ thống đường này.
Trở về vẹn nguyên từ trong mưa bom bão đạn, nguyên Tổng đội phó Tổng đội 55 TNXP chiến đấu từ ngã ba Lạc Thiện (Đức Thọ) đến Hà Linh (Hương Khê) - bà Lương Thị Tuệ chia sẻ: “Để phá hủy hệ thống giao thông này, Mỹ đã rải hàng vạn tấn bom, đạn. Hơn 1.300 TNXP chúng tôi hồi ấy đâu chỉ làm nhiệm vụ làm đường, tu sửa đường sá, cầu cống để thông tuyến mà còn tải đạn, cứu thương, bắt giặc lái. Bấy giờ, những địa chỉ như cầu Tùng Cóc, Cổ Ngựa, Ngã ba Đồng Lộc, Truông Kén, Khe Giao, bến phà Địa Lợi, ngã ba Thình Thình, cầu Rác, sân bay dã chiến Cẩm Mỹ, ngã ba Kỳ Lâm, Kỳ Lạc… đều là mục tiêu bắn phá ác liệt của máy bay Mỹ. Chúng tôi đã chiến đấu quả cảm, không sợ hy sinh vì mục đích độc lập dân tộc”.
Ngã ba Đồng Lộc - điểm giao thông huyết mạch trên đường 15A nối đường mòn Hồ Chí Minh, nay trở thành điểm đến, địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.
50 năm qua, vết thương chiến tranh trên những cung đường lịch sử ấy đã lành lặn dưới bàn tay, khối óc của con người. Những huyền thoại thời chiến trở thành bài học lịch sử cho thế hệ trẻ. Ngã ba Đồng Lộc huyền thoại trên đường 15A đã trở thành địa chỉ đỏ, ngày nào cũng đón tiếp hàng trăm lượt khách đến tham quan. Mảnh đất Đồng Lộc - nơi “tọa độ chết” năm nào đang chuẩn bị để trở thành thị trấn. Những triền đồi Thượng Lộc nay yên bình, vui tươi trong nhịp phát triển kinh tế mới.
Chủ tịch UBND xã Thượng Lộc Nguyễn Viết Chuân cho biết: “Bà con nông dân mạnh dạn mở hướng đầu tư phát triển kinh tế trang trại, trồng cây ăn quả, chăn nuôi liên kết tập trung theo hướng sản xuất hàng hóa. Toàn xã có 200 ha cam chanh cho thu nhập khá và bền vững. Ngày càng có nhiều mô hình cho thu nhập trên 500 triệu đồng/năm nhờ cây cam, dó trầm và trang trại chăn nuôi tổng hợp”.
Cùng với những xã ven trục đường 15A, tại Cẩm Xuyên, Kỳ Anh nơi tuyến đường 21, 22 đi qua, đâu đâu cũng ngời lên sức sống. “Đường Trường Sơn vui biết mấy” - câu hát biểu thị cho tinh thần lạc quan năm xưa, giờ lại biểu thị cho niềm tin, niềm tự hào của thế hệ trẻ. Không là huyền thoại, chẳng là anh hùng, mỗi người dân ven đường Trường Sơn hôm nay vẫn mang trong mình ý chí tiến thủ, khí chất kiên cường để làm giàu quê hương.
