Hệ số an toàn vốn (CAR) là gì? Có nên dùng để chọn ngân hàng?

Chính sách tiền tệ · cập nhật 24/09/2026

Trả lời nhanh

Hệ số an toàn vốn (CAR — Capital Adequacy Ratio) là tỷ lệ giữa vốn tự có của ngân hàng và tổng tài sản có rủi ro đã quy đổi theo mức độ rủi ro. Chỉ số này cho biết ngân hàng có bao nhiêu vốn của chính mình để hấp thụ thua lỗ nếu rủi ro xảy ra. Theo quy định áp dụng chuẩn Basel II tại Việt Nam (Thông tư 41/2016/TT-NHNN và văn bản sửa đổi), ngân hàng phải duy trì CAR tối thiểu 8%.

CAR là gì?

Ngân hàng cho vay chủ yếu bằng tiền huy động, không phải tiền của chủ sở hữu. Nếu khoản vay mất vốn, phần thua lỗ trước hết được bù bằng vốn tự có của ngân hàng. CAR đo xem tấm đệm vốn này dày hay mỏng so với mức rủi ro ngân hàng đang gánh.

CAR = Vốn tự có ÷ Tổng tài sản có rủi ro × 100%.

Vốn tự có: vốn của ngân hàng theo cách tính của NHNN, gồm vốn cấp 1 (như vốn điều lệ, lợi nhuận giữ lại, một số quỹ) và vốn cấp 2, trừ đi các khoản giảm trừ theo quy định.
Tài sản có rủi ro: theo cách tiếp cận Basel II, mẫu số tính tới rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường và rủi ro hoạt động. Mỗi loại tài sản được gán hệ số rủi ro khác nhau: khoản vay rủi ro cao "nặng" hơn khoản vay có bảo đảm tốt.

Mức tối thiểu 8% nghĩa là gì?

Theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN (và văn bản sửa đổi, bổ sung), ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài thuộc phạm vi áp dụng phải duy trì CAR tối thiểu 8%. Các loại tổ chức tín dụng khác và một số trường hợp riêng áp dụng quy định khác; kiểm tra văn bản hiện hành.

Ví dụ

Minh hoạ: một ngân hàng có vốn tự có 10.000 tỷ đồng và tổng tài sản có rủi ro sau quy đổi là 100.000 tỷ đồng. CAR = 10.000 ÷ 100.000 = 10%, cao hơn mức tối thiểu 8%. Nếu ngân hàng cho vay thêm làm tài sản có rủi ro tăng lên 125.000 tỷ đồng mà vốn không đổi, CAR giảm còn 8%, chạm mức tối thiểu. Số liệu chỉ minh hoạ, không phải của ngân hàng cụ thể nào.

Ví dụ cho thấy vì sao CAR giới hạn khả năng cho vay: muốn tăng tín dụng mà vẫn giữ CAR, ngân hàng phải tăng vốn, giữ lại lợi nhuận hoặc chuyển sang tài sản ít rủi ro hơn. Mức độ an toàn của ngân hàng cũng thường được tính tới khi NHNN phân bổ room tín dụng.

Người gửi tiền đọc CAR thế nào?

CAR thường được công bố trong báo cáo tài chính, báo cáo thường niên hoặc thông tin công bố của ngân hàng.
CAR cao hơn cho thấy đệm vốn dày hơn, nhưng không phải thước đo duy nhất: cần xem cùng tỷ lệ nợ xấu, khả năng sinh lời, thanh khoản.
CAR phụ thuộc cách tính và thời điểm báo cáo; so sánh giữa các ngân hàng chỉ nên mang tính tham khảo.

Với khoản gửi cá nhân, lớp bảo vệ trực tiếp là bảo hiểm tiền gửi, hạn mức tối đa 125 triệu đồng cho một người tại một tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi. Xem bảo hiểm tiền gửi là gì. Bài này không nhằm khuyến nghị gửi tiền hay đầu tư vào ngân hàng cụ thể nào.

Áp dụng

Dữ liệu và công cụ liên quan

Danh sách ngân hàng Lãi suất tiết kiệm hôm nay

Đọc tiếp

Bài cùng chủ đề

Ngân hàng Nhà nước là gì? Khác gì ngân hàng thương mại? Nhiều người nghĩ có thể mở tài khoản hay vay tiền ở Ngân hàng Nhà nước. Thực tế đây là cơ quan quản lý và là "ngân hàng của các ngân hàng", không giao dịch với người dân như ngân hàng thương mại. Room tín dụng là gì? Vì sao ngân hàng "hết room" không giải ngân? Hồ sơ vay đã đủ, tài sản bảo đảm đã định giá, nhưng ngân hàng báo "hết room, chờ sang năm". Đó là lúc chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng chạm tới người vay. Bảo hiểm tiền gửi là gì? Được bảo hiểm tối đa bao nhiêu? Người gửi tiền không phải đóng phí hay đăng ký gì, nhưng nên biết khoản tiền nào được bảo hiểm và được trả tối đa bao nhiêu. Tổ chức tín dụng là gì? Ngân hàng, công ty tài chính, quỹ tín dụng khác nhau ra sao? Không phải nơi nào cho vay tiền cũng là ngân hàng. Luật chia tổ chức tín dụng thành nhiều loại, mỗi loại được làm những việc khác nhau. Nợ xấu là gì? Thế nào thì bị coi là nợ xấu và hậu quả ra sao? “Dính nợ xấu” là cụm từ ai đi vay cũng sợ. Nhưng nợ xấu được xác định thế nào, và nó ảnh hưởng tới bạn ra sao, thì không phải ai cũng rõ.

Giải đáp

Câu hỏi thường gặp

Những thắc mắc phổ biến khi so sánh và lựa chọn dịch vụ ngân hàng.

CAR dưới 8% thì ngân hàng có phá sản không?

Không tự động. Ngân hàng không đạt tỷ lệ tối thiểu vi phạm quy định an toàn và phải có biện pháp khắc phục như tăng vốn, hạn chế tăng trưởng tài sản, chịu sự giám sát chặt hơn của Ngân hàng Nhà nước theo quy định.

CAR càng cao càng tốt?

CAR cao cho thấy khả năng chống chịu tốt hơn, nhưng quá cao cũng có thể nghĩa là ngân hàng dùng vốn chưa hiệu quả. Nên xem CAR cùng các chỉ số khác chứ không dùng riêng để đánh giá.

Basel II là gì?

Basel II là bộ chuẩn mực quốc tế về vốn và quản trị rủi ro ngân hàng do Uỷ ban Basel về Giám sát ngân hàng ban hành. Việt Nam áp dụng các nguyên tắc tính vốn của Basel II qua quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Nguồn

Nguồn và cập nhật

Thông tư 41/2016/TT-NHNN quy định tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (và văn bản sửa đổi, bổ sung).
Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15.
Quyết định 32/2021/QĐ-TTg về hạn mức trả tiền bảo hiểm tiền gửi.

Cập nhật lần cuối ngày 24/09/2026.

Bài viết mang tính giải thích chung, không phải tư vấn tài chính cho trường hợp cụ thể. Điều kiện, lãi suất và phí thực tế theo hợp đồng và biểu phí của từng ngân hàng; quy định pháp luật có thể được sửa đổi — hãy kiểm tra văn bản hiện hành trước khi quyết định.

Tất cả bài kiến thức Từ điển tài chính Trang Ngân hàng