Tạo chuyển biến đo được trong cắt giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế

Tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật (Ban Chỉ đạo) vừa tổ chức Phiên họp thứ nhất, do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng ban Chỉ đạo chủ trì. Cùng dự các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Lê Minh Hưng, Thủ tướng Chính phủ, Phó trưởng Ban Chỉ đạo; Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội, Phó trưởng Ban Chỉ đạo; Trần Cẩm Tú, Thường trực Ban Bí thư, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng, thành viên Ban Chỉ đạo và đại diện Lãnh đạo một số ban, bộ, ngành Trung ương.

Phiên họp đã cho ý kiến về 4 nhóm nội dung: các văn bản nền tảng hoạt động của Ban Chỉ đạo, bao gồm (dự thảo Quy chế làm việc của Ban Chỉ đạo, dự thảo Quyết định phân công nhiệm vụ của các thành viên Ban Chỉ đạo, dự thảo Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo); các báo cáo chuyên đề về cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng (về phát triển kinh tế nhà nước; phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; xử lý ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn); báo cáo tình hình và giải pháp rà soát, sửa đổi, ban hành, bãi bỏ các quy định pháp luật để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh bất hợp lý trong năm 2026; đề án "Nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới."

Ban Chỉ đạo đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự chủ động, nỗ lực của các cơ quan trong quá trình chuẩn bị các dự thảo văn bản, báo cáo, đề án trình tại Phiên họp. Đồng thời, đề nghị các cơ quan tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến của các thành viên Ban Chỉ đạo và các đại biểu tham dự phiên họp để chỉnh lý, hoàn thiện các dự thảo văn bản, báo cáo, đề án, bảo đảm chất lượng, tiến độ theo yêu cầu.

Về các văn bản nền tảng hoạt động của Ban Chỉ đạo, Phiên họp cơ bản thống nhất với dự thảo Quy chế làm việc, Quyết định phân công nhiệm vụ của các thành viên Ban Chỉ đạo và Chương trình công tác năm 2026, trong đó xác định 5 nhiệm vụ trọng tâm và 17 nhiệm vụ cụ thể để triển khai trong những tháng còn lại của năm 2026.

Ban Chỉ đạo yêu cầu Cơ quan Thường trực tiếp thu ý kiến tại Phiên họp để hoàn thiện các văn bản; đồng thời phối hợp với các ban, bộ, ngành liên quan thành lập Tổ Giúp việc của Ban Chỉ đạo.

Về Báo cáo chuyên đề về cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hóa các chủ trương, định hướng về phát triển kinh tế Nhà nước theo Nghị quyết số 79- NQ/TW của Bộ Chính trị, Ban Chỉ đạo yêu cầu tiếp tục quán triệt và thống nhất nhận thức mới về kinh tế nhà nước. Theo đó, kinh tế nhà nước phải là một chỉnh thể thống nhất bao gồm ngân sách nhà nước, tài sản công, đất đai, tài nguyên, kết cấu hạ tầng, dự trữ quốc gia, doanh nghiệp nhà nước, tổ chức tín dụng nhà nước, vốn nhà nước tại doanh nghiệp và đơn vị sự nghiệp công lập. Lấy hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước làm trung tâm của quá trình hoàn thiện thể chế; tập trung tháo gỡ điểm nghẽn đối với các nguồn lực chiến lược của quốc gia; tạo bước đột phá trong quản trị doanh nghiệp nhà nước.

Về Báo cáo chuyên đề cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Ban Chỉ đạo yêu cầu thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng, trọng tâm là xây dựng cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc thù, vượt trội, cạnh tranh, gắn với kết quả thực hiện và cam kết về công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực Việt Nam, tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước, phát triển nhà cung ứng nội địa, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam mua công nghệ, tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài. Xây dựng và vận hành Cổng một cửa đầu tư quốc gia. Xây dựng cơ chế lựa chọn, quản lý và giám sát nhà đầu tư chiến lược; cơ chế điều phối quốc gia và liên kết vùng trong thu hút đầu tư nước ngoài.

Về Báo cáo về cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng về xử lý ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn, Ban Chỉ đạo nhận định đây là vấn đề liên ngành, liên vùng, liên tỉnh, liên quan đến nhiều lĩnh vực như giao thông, công nghiệp, xây dựng, năng lượng, nông nghiệp; ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống của nhân dân, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia. Ban Chỉ đạo yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy kiểm soát từng nguồn thải sang quản trị chất lượng môi trường không khí theo mục tiêu; phát triển hệ thống dữ liệu môi trường đồng bộ, hiện đại; xây dựng cơ chế theo dõi, đánh giá, cảnh báo sớm nguy cơ ô nhiễm; xác định rõ trách nhiệm của từng ngành, từng địa phương, từng nguồn phát thải.

Về Báo cáo tình hình và giải pháp rà soát, sửa đổi, ban hành, bãi bỏ các quy định pháp luật để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong năm 2026, Ban Chỉ đạo nhấn mạnh cải cách thủ tục hành chính là một phần quan trọng của cải cách thể chế sâu rộng, góp phần định hình đúng đắn mối quan hệ giữa Nhà nước với người dân, doanh nghiệp trong nền hành chính kiến tạo, phục vụ. Mỗi thủ tục, điều kiện kinh doanh bất hợp lý được cắt giảm là một rào cản được tháo bỏ, một cơ hội phát triển được mở ra.

Ban Chỉ đạo đề nghị các bộ, cơ quan ngang bộ phải coi việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh bất hợp lý là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, không chỉ thực hiện trong các chiến dịch ngắn hạn; chuyển từ tư duy quản lý tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở quản trị rủi ro; kiểm soát chặt chẽ việc ban hành mới thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh.

Về Đề án "Nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới," Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất với các định hướng lớn trong hồ sơ Đề án. Việc sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự phải bảo đảm Bộ luật thực sự là một trong những bộ luật nền tảng, giữ vị trí trung tâm trong hệ thống pháp luật về tư pháp; thể hiện rõ yêu cầu bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, kiểm soát quyền lực nhà nước, tăng cường trách nhiệm giải trình và bảo đảm tinh thần thượng tôn pháp luật. Ban Chỉ đạo yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế tố tụng theo hướng hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ công lý, đấu tranh phòng, chống tội phạm với yêu cầu khuyến khích khắc phục hậu quả, thu hồi tài sản, tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực và phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.

Ban Chỉ đạo đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo, trong phạm vi chức trách được giao, ưu tiên lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật theo Chương trình công tác năm 2026; trước mắt tập trung chuẩn bị kỹ lưỡng, bảo đảm chất lượng cao nhất các dự án luật, nghị quyết tại các kỳ họp từ nay đến cuối năm 2026.

Về tổ chức thực hiện, từ nay đến cuối năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu tập trung, sớm hoàn thiện và vận hành hiệu quả cơ chế làm việc của Ban Chỉ đạo, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan; chuẩn bị thật tốt các dự án luật, nghị quyết, đề án lớn để trình ra Quốc hội, khắc phục tình trạng chậm, nợ văn bản hướng dẫn thi hành; phải tạo chuyển biến đo được trong cắt giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, hoàn thiện pháp luật các lĩnh vực trọng tâm.

Sau phiên họp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, từng thành viên Ban Chỉ đạo, từng cơ quan được giao nhiệm vụ phải bắt tay ngay vào việc. Cơ quan thường trực xây dựng kế hoạch theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận phiên họp, định kỳ báo cáo Thường trực Ban Chỉ đạo những công việc đã hoàn thành, việc chậm, việc khó, việc vượt thẩm quyền, việc cần phải tháo gỡ, không giao việc bằng khẩu hiệu, không chấp nhận tình trạng đã triển khai, đang nghiên cứu, đã quán triệt nhưng không xác định được sản phẩm nào đã hoàn thành, văn bản nào đã ban hành và thủ tục nào đã cắt giảm, xung đột pháp luật nào đã được xử lý và trách nhiệm của người đứng đầu đến đâu.

Với tinh thần đổi mới mạnh mẽ, hành động quyết tâm, trách nhiệm rõ ràng, sự phối hợp chặt chẽ các thành viên Ban Chỉ đạo, các bộ, ban, ngành, các địa phương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng, Ban Chỉ đạo sẽ hoàn thành tốt trọng trách được giao, góp phần đột phá mới về thể chế, pháp luật, khơi thông nguồn lực phát triển để thể chế không còn là điểm nghẽn mà phải là nguồn lực cho phát triển.