Chuyên gia nêu lý do mùa đông năm nay ấm hơn trung bình nhiều năm

Chiều 30/12, trao đổi về những diễn biến thời tiết bất thường của mùa đông năm nay, ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia (Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết ENSO đang ở ngưỡng La Niña (pha lạnh) nhưng mức độ yếu, duy trì trong thời gian ngắn.

Ông Hòa nhận định, có khả năng tháng 2-3/2026, ENSO chuyển về pha trung tính và kéo dài đến tháng 7. Do đó, nền nhiệt của mùa đông năm nay cao hơn so với trung bình nhiều năm.

Theo thống kê của Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, những tháng đầu mùa đông (tháng 11, 12) nền nhiệt ở Bắc Bộ cao hơn so với trung bình nhiều năm 1-2 độ C. Thậm chí trong tháng 12 có nơi nhiệt độ cao hơn trung bình mọi năm khoảng 2,5 độ C.

Lý giải về điều này, ông Nguyễn Đức Hòa cho biết, đầu mùa đông năm nay ENSO ở thời kỳ chuyển pha giữa pha lạnh và pha nóng nên diễn biến thời tiết bất thường, không khí lạnh hoạt động yếu, ít, cường độ ngắn.

Bên cạnh đó, không khí lạnh từ phía Bắc tràn xuống nước ta có xu hướng lệch ra Biển Đông nên nền nhiệt độ trong đất liền ở mức cao.

"Trong tháng 12, tính đến nay mới chỉ có 3 đợt không khí lạnh nhưng đều hoạt động ngắn, chỉ gây rét 2-3 ngày nên nền nhiệt trung bình của toàn tháng ở mức cao. Nguyên nhân chủ yếu khiến mùa đông năm nay ấm hơn mọi năm là do hoạt động yếu của không khí lạnh", ông Hòa lý giải.

Một nguyên nhân khác khiến mùa đông năm nay ấm hơn so với trung bình nhiều năm là do khu vực Biển Đông nhiệt độ mặt nước biển vẫn ở mức ấm. Đồng thời, dòng xiết trong đới gió Tây trên cao - dòng dẫn của không khí lạnh cũng hoạt động yếu hơn mức trung bình và chủ yếu ở các vĩ độ cao nên không khí lạnh không thể tràn sâu xuống nước ta trong những tháng đầu đông vừa qua.

Ông Nguyễn Đức Hoà cũng đưa ra đánh giá, năm 2025 thời tiết diễn biến vô cùng phức tạp. Các đợt mưa lớn, bão trong năm đều ghi nhận những con số kỷ lục. Trong đó, chúng ta ghi nhận con số kỷ lục về bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông với 21 cơn. Bên cạnh đó, mưa lớn cũng gây ra thiệt hại vô cùng lớn ở miền Bắc và Nam Trung Bộ.

"Năm nay nhiều nơi lũ đạt lịch sử. Bão cũng ghi nhận những con số lịch sử, chưa bao giờ chúng tôi quan trắc được trên Biển Đông có 21 cơn bão như năm nay (kỷ lục gần đây nhất năm 2017 có 20 cơn)", ông Nguyễn Đức Hòa nói.

Nhận định về diễn biến thời tiết những tháng đầu năm 2026, ông cho biết trong tháng 1-2, không khí lạnh tại Bắc Bộ vẫn hoạt động yếu và có khả năng nền nhiệt độ chỉ duy trì ở mức xấp xỉ so với nhiều năm. Tuy nhiên, người dân cần đề phòng các đợt không khí lạnh mạnh khiến nền nhiệt xuống thấp, đặc biệt ở các tỉnh phía Bắc, có thể gây ra hiện tượng băng giá, sương muối.

Từ tháng 2 đến cuối tháng 3/2026, miền Bắc có mưa nhỏ, mưa phùn, nồm ẩm với cường độ xấp xỉ mọi năm. Ông Hòa dự báo, từ đầu tháng 3/2026, xuất hiện nắng nóng ở Nam Bộ và mở rộng dần ra các khu vực khác của Nam Bộ và Tây Nguyên. Từ đầu tháng 4/2026, nắng nóng có thể xuất hiện ở các tỉnh phía Tây Bắc Bộ và Trung Bộ. "Tháng 5-6/2026, nắng nóng có thể lan rộng ra các tỉnh của Bắc Bộ, miền Trung", ông Nguyễn Đức Hòa dự báo.