Hoàn thiện khung pháp lý về hình sự, tố tụng và điều tra

Rà soát, phân định rõ trách nhiệm hình sự, bảo đảm áp dụng pháp luật thống nhất

Tại phiên thảo luận tổ, các đại biểu Quốc hội cơ bản đồng tình với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung 3 dự án luật nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật trong lĩnh vực hình sự, tố tụng hình sự và tổ chức cơ quan điều tra. Đồng thời, kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn; nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác đấu tranh, phòng, chống tội phạm và bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Một số ý kiến đề nghị cần rà soát toàn diện các quy định nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ với các luật có liên quan và phù hợp với thực tiễn. Việc sửa đổi cần phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan, người có thẩm quyền; tăng cường kiểm soát quyền lực, bảo đảm các nguyên tắc tố tụng, quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia tố tụng.

Bên cạnh đó, tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định theo hướng tinh gọn, khả thi, dễ áp dụng; bảo đảm xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật nhưng đồng thời thể hiện tính nhân văn, chính sách khoan hồng và phân hóa trách nhiệm phù hợp. Các quy định về tổ chức, hoạt động và thẩm quyền của cơ quan điều tra cần được rà soát kỹ, phù hợp với yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy, không chồng chéo nhằm nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh, phòng, chống tội phạm.

Các đại biểu nhấn mạnh việc cần thiết rà soát quy định chuyển tiếp để đảm bảo sự thống nhất trong quá trình áp dụng pháp luật; chú trọng tính khả thi, tránh phát sinh vướng mắc trong tổ chức thực hiện.

Làm rõ thẩm quyền điều tra, nâng cao hiệu quả xử lý vụ việc từ cơ sở

Phát biểu thảo luận tại tổ, đại biểu Phạm Gia Túc - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ nhấn mạnh việc sửa đổi 3 dự án luật có ý nghĩa hết sức quan trọng. Qua đó, tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý về hình sự, tố tụng hình sự và tổ chức cơ quan điều tra, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong tình hình mới. Đồng chí đề nghị các đại biểu tập trung nghiên cứu, góp ý hoàn thiện các dự án luật đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ, chặt chẽ và khả thi.

Tham gia thảo luận về dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), đại biểu Trần Đình Gia - Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh đề nghị tiếp tục rà soát, làm rõ một số quy định về chủ thể của tội phạm, trường hợp phạm tội trong tình trạng bị ảnh hưởng bởi bệnh lý liên quan đến rượu, bia hoặc chất kích thích. Bên cạnh đó, xác định rõ tiêu chí, phạm vi và hậu quả pháp lý của từng trường hợp, bảo đảm cá thể hóa trách nhiệm hình sự, tránh chồng chéo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng.

Về dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát, bổ sung quy định về nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của các chủ thể trong hoạt động điều tra; làm rõ thẩm quyền xử lý ban đầu của các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, trách nhiệm của công an cấp xã, đồn công an trong tiếp nhận, chuyển giao tin báo, tố giác tội phạm và nhiệm vụ của điều tra viên trong xác minh nguồn tin về tội phạm. Từ đó, bảo đảm xử lý vụ việc kịp thời, đúng thẩm quyền và tăng cường kiểm soát quyền lực trong hoạt động điều tra.