Tại sao suy tim lại khó thở về đêm? Nguyên nhân và cách xử lý

P.V 06/01/2025 23:15

Theo nghiên cứu từ NIH (2022), 70% bệnh nhân suy tim gặp tình trạng rối loạn hô hấp khi ngủ, bao gồm khó thở về đêm? Nếu không can thiệp, điều này có thể dẫn đến giấc ngủ gián đoạn, làm xấu đi tình trạng suy tim và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe toàn diện. Bài viết này sẽ giải thích nguyên nhân sâu xa và hướng dẫn bạn cách quản lý hiệu quả tình trạng này.

Tại sao suy tim lại gây khó thở về đêm?

Suy tim làm khó thở về đêm do những thay đổi sinh lý xảy ra khi ngủ, đặc biệt là tích tụ dịch, chức năng tim yếu và tư thế nằm. Khi nằm, dịch trong cơ thể tái phân bố từ chân về ngực, gây tăng áp lực phổi và dẫn đến phù phổi, triệu chứng này được gọi là khó thở tư thế (orthopnea).

Theo nghiên cứu trên 5771 bệnh nhân, 13.9% người trên 65 tuổi báo cáo triệu chứng này, thường gặp ở phụ nữ và người có bệnh nền nặng. Đồng thời, chức năng tim suy yếu gây tăng áp lực trong buồng tim và phổi, đặc biệt trong giai đoạn REM của giấc ngủ, khi nhịp tim và huyết áp tăng. Các rối loạn hô hấp khi ngủ như ngưng thở hoặc giảm thở cũng làm nặng thêm triệu chứng, với nguy cơ cao hơn ở bệnh nhân suy tim.

Biểu hiện cần lưu ý khi suy tim gây khó thở ban đêm

Triệu chứng khó thở ban đêm do suy tim có thể làm tăng nguy cơ biến chứng nếu không được nhận biết và xử lý kịp thời. Một dấu hiệu điển hình là khó thở kịch phát ban đêm (PND) – người bệnh có thể đột ngột tỉnh giấc vì cảm giác nghẹt thở, thường sau vài giờ nằm.

Theo một nghiên cứu với hơn 4.644 trường hợp suy tim, khoảng 41% bệnh nhân báo cáo từng trải qua PND. Khó thở khi nằm (orthopnea) cũng là biểu hiện phổ biến, khiến người bệnh phải gối cao đầu hoặc ngủ trong tư thế ngồi.

Ho kéo dài vào ban đêm, đôi khi có đờm trắng hoặc hồng, là dấu hiệu của tình trạng ứ đọng dịch trong phổi. Thống kê cho thấy, tỷ lệ bệnh nhân suy tim gặp vấn đề về giấc ngủ, bao gồm cả khó thở, chiếm từ 30-50% ở nhóm suy tim có giảm phân suất tống máu và 18-30% ở nhóm có phân suất bảo tồn.

Ngoài ra, tình trạng sưng phù chân hoặc bụng thường nghiêm trọng hơn khi nằm, kèm theo tăng cân đột ngột – hơn 2 kg trong một ngày hoặc 5 kg trong một tuần. Những triệu chứng này thường đi kèm với mệt mỏi kéo dài, làm giảm khả năng thực hiện các hoạt động thường ngày.

Đáng chú ý, các triệu chứng nghiêm trọng hơn như khó thở không thuyên giảm, đau ngực dữ dội, hoặc nhịp tim nhanh trên 120 lần/phút đòi hỏi phải được xử lý y tế ngay lập tức. Nếu không, nguy cơ biến chứng, bao gồm phù phổi cấp tính, có thể tăng cao.

Hãy lưu ý các dấu hiệu này để bảo vệ sức khỏe người thân của bạn! Phát hiện sớm và xử lý kịp thời có thể cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống của bệnh nhân suy tim.

Cách xử lý tình trạng khó thở về đêm do suy tim

Khó thở về đêm là một triệu chứng phổ biến ở bệnh nhân suy tim, đòi hỏi sự phối hợp giữa thay đổi lối sống, sử dụng thuốc, và hỗ trợ thiết bị. Dưới đây là các biện pháp cụ thể, được hỗ trợ bởi dữ liệu nghiên cứu thực tế:

1. Thay đổi lối sống

● Chế độ ăn ít muối: Giảm muối trong chế độ ăn là một yếu tố quan trọng để kiểm soát dịch và giảm áp lực lên tim. Tuy nhiên, tỷ lệ bệnh nhân tuân thủ chế độ này chỉ đạt 42.4%, theo nghiên cứu năm 2019 trong "Heart Failure Reviews."

● Kiểm soát dịch: Hạn chế lượng dịch tiêu thụ, với mức độ tuân thủ cao hơn đạt 96.4%, cho thấy đây là một trong những thay đổi dễ thực hiện hơn nhưng mang lại lợi ích đáng kể.

● Giảm cân và duy trì cân nặng: Điều này giúp giảm gánh nặng cho tim, cải thiện đáng kể các triệu chứng.

● Ngừng hút thuốc và hạn chế rượu: Hai yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng mạch máu và hệ hô hấp, góp phần làm giảm triệu chứng khó thở.

2. Sử dụng thuốc

● Thuốc lợi tiểu: Furosemide là lựa chọn phổ biến giúp loại bỏ dịch dư thừa và giảm ứ đọng phổi.

● Thuốc ức chế men chuyển (ACE inhibitors) và thuốc chẹn beta: Đây là các thuốc nền tảng trong điều trị suy tim, giúp cải thiện chức năng tim và giảm triệu chứng.

3. Thiết bị hỗ trợ

● CPAP (Máy thở áp lực dương liên tục): Đặc biệt hiệu quả với bệnh nhân suy tim kèm ngưng thở khi ngủ.

>>>> Khám phá ngay giá máy trợ thở mới nhất tại S-med.

Giải pháp hỗ trợ từ các thiết bị y tế hiện đại

Các thiết bị y tế hiện đại như máy thở áp lực dương liên tục (CPAP), máy tạo oxy, và công cụ theo dõi sức khỏe từ xa đang mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc hỗ trợ bệnh nhân suy tim và khó thở về đêm.

● Máy thở CPAP hoạt động bằng cách duy trì đường thở luôn mở trong giấc ngủ, giảm đến 72.8% các sự kiện ngưng thở liên quan đến ngưng thở tắc nghẽn (OSA). Bệnh nhân sử dụng CPAP có nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch giảm 36%, đồng thời cải thiện tuổi thọ trung bình thêm 1.6 tháng so với nhóm không sử dụng. Thiết bị này còn giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, giảm mệt mỏi ban ngày và tăng cường nhận thức.

● Máy tạo oxy cung cấp oxy bổ sung, giúp duy trì nồng độ oxy máu ổn định suốt đêm. Điều này đặc biệt quan trọng với bệnh nhân suy tim kèm COPD, cải thiện đáng kể giấc ngủ và giảm các triệu chứng thiếu oxy máu. Nhờ vậy, bệnh nhân cảm nhận được sự cải thiện rõ rệt về hô hấp và giảm số lần thức giấc ban đêm.

● Công cụ theo dõi từ xa cho phép giám sát liên tục các chỉ số quan trọng như nhịp tim, huyết áp, và nồng độ oxy máu. Công nghệ này giúp giảm tỷ lệ nhập viện và cải thiện 14% chức năng tim mạch sau một năm điều trị. Dữ liệu thu thập còn hỗ trợ các bác sĩ điều chỉnh kế hoạch điều trị chính xác hơn