Đặc sắc lễ hội vùng biển Hà Tĩnh

(Baohatinh.vn) - Giữa cái thảnh thơi của những ngày đầu xuân, ở vùng biển ngang và một số vùng biển cửa trên mảnh đất Hồng Lam, người dân nô nức trẩy hội. So với các vùng miền khác, miền sông nước hội tụ nhiều di tích, lễ hội hơn cả. Gắn với đó là một đời sống tinh thần vô cùng phong phú.

Lễ hội cầu ngư, chèo cạn ở Cẩm Nhượng (Cẩm Xuyên)

Lễ hội cầu ngư, chèo cạn ở Cẩm Nhượng (Cẩm Xuyên)

Là tỉnh có đường bờ biển dài 137 km từ Cửa Hội (Nghi Xuân) đến vùng biển Kỳ Nam (TX Kỳ Anh), từ xa xưa, vùng đất ven biển Hà Tĩnh đã hình thành nên một đời sống văn hóa tinh thần, tín ngưỡng phong phú. Lễ hội thường gắn với sinh hoạt tín ngưỡng tôn giáo nơi các đình, đền, chùa, miếu thờ các vị thần, Phật, các vị anh hùng dân tộc, thành hoàng làng... Đó là hệ thống di tích hết sức phong phú, đa dạng của vùng ven biển Hà Tĩnh, từ Hội Thống đến Hoành Sơn Quan. Trong số 73 di tích cấp quốc gia và 322 di tích cấp tỉnh, có hơn 30% nằm ở các xã ven biển với đầy đủ các loại hình như đình, chùa, đền, nhà thờ, am miếu.

Đi dọc tuyến đường ven biển Xuân Hội - Thạch Khê - Vũng Áng, du khách sẽ bắt gặp dày đặc biển chỉ dẫn các hệ thống di tích, gắn với đó là những lễ hội lớn với đời sống tinh thần phong phú của người dân miền biển. Ghé chân ở di chỉ Thạch Lạc (Thạch Hà), nơi phát hiện bộ hài cốt người Việt cổ thuộc thời hậu kỳ đồ đá mới cách đây 5.000 năm, chúng tôi được chiêm ngưỡng một quần thể di tích với chùa Tăng Phúc niên đại trên 700 năm và đền Sắc còn lưu giữ 83 đạo sắc của các triều Lê - Nguyễn. Những ngày thảnh thơi đầu xuân, du khách và đông đảo bà con nhân dân địa phương về đây để tham quan, thắp hương cầu nguyện.

Ông Nguyễn Văn Trường (Thạch Trị, Thạch Hà) cho biết: “Lênh đênh trên sông nước cả năm nên đầu xuân nào, tôi cũng về đây thắp hương để giải thoát mọi ẩn ức năm cũ và cầu mong năm mới bình an, một mùa đi biển thắng lớn. Ngoài đền Sắc, chùa Tăng Phúc, tôi còn đến miếu Ao, đền Cả. Vùng này lắm địa chỉ tâm linh, ra đầu ngõ là bắt gặp đền chùa, miếu mạo nên việc đi lễ đầu năm đã thành thói quen của người dân nơi đây”.

Việc đi lễ đầu năm của những cư dân vùng bãi ngang thực sự là một nét đẹp, thể hiện đời sống tinh thần phong phú. Đến với các di tích, lễ hội, họ tìm đến các đấng linh thiêng được nhân dân suy tôn như: anh hùng chống ngoại xâm, chống thiên tai, diệt trừ ác thú, người có công truyền nghề, giàu lòng cứu nhân độ thế… Đó là vị thần Nhị Lang Long Vương - một trong 3 vị thần Tam Lang rất linh ứng đã có nhiều công trạng trong việc bảo quốc hộ dân ở đền Sắc (Thạch Lạc); là 3 vị thần rắn linh thiêng đã ban nguồn nước cho người dân tránh khỏi nạn hạn hán ở miếu Ao (Thạch Trị); là thần Nam Hải (cá voi) luôn cứu giúp người đi biển gặp nạn ở miếu Cá Ông (Cẩm Nhượng, Cẩm Xuyên)...

Người dân thắp hương cầu may dịp đầu xuân tại miếu Ao (Thạch Trị - Thạch Hà)

Người dân thắp hương cầu may dịp đầu xuân tại miếu Ao (Thạch Trị - Thạch Hà)

Gắn với các di tích, lễ hội là hệ thống truyền thuyết, dã sử hay những sáng tác thơ văn nổi tiếng. Đó là truyền thuyết về những chuyến tuần du của các vua Hùng ở núi Thiên Cầm; là dấu chân Tiên của công chúa Liễu Hạnh, con gái vua Trang Vương ở Thịnh Lộc (Lộc Hà); truyền thuyết Chử Đồng Tử - Tiên Dung hiện còn dấu tích ở khu Quỳnh Viên trên núi Long Ngâm - Cửa Sót; là câu chuyện về cha con Hồ Quý Ly bị bắt giữ ở Thiên Cầm, núi Cao Vọng; là những chuyến chinh phạt, tuần du phương Nam của các triều vua như Trần Duệ Tông và cung phi Nguyễn Thị Bích Châu (di tích đền thờ Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu); 10 bài thơ nổi tiếng của Hoàng đế Lê Thánh Tông, trong đó, có 8 bài về các cửa biển, hải đảo...

Qua một số lễ hội lớn, có thể thấy, phần lớn sinh hoạt lễ hội gắn liền với đời sống tín ngưỡng của cư dân sông nước. Cùng với đó, nhiều loại hình thể thao, dân ca, dân vũ gắn với tín ngưỡng dân gian của cư dân ven biển cũng được hình thành và phát triển, từ hội đua thuyền truyền thống ở xã Thạch Đỉnh (Thạch Hà) được tổ chức quy mô đến các hội hát, trò chơi đấu vật, đấu võ, cờ thẻ, cờ người… trong các lễ hội lớn. Vì thế, phong trào văn hóa – thể thao ở những xã miền biển cũng mang nhiều sắc màu hơn những vùng miền khác, thu hút sự tham gia đông đảo của nhân dân. Những phần hội ấy còn là nơi con người thể hiện niềm mơ ước về một cuộc sống bình yên, hạnh phúc…

Với việc tôn đắp hệ thống di tích lịch sử dày đặc tại các làng, xã trong vùng, tổ chức nhiều lễ hội theo tín ngưỡng, cư dân vùng biển Hà Tĩnh không chỉ xây dựng nên đời sống tinh thần phong phú mà qua đó còn giáo dục con cháu về cội nguồn tiên tổ, khơi dậy truyền thống tự cường của dân tộc. Những tín ngưỡng người dân vùng biển tôn thờ chính là “hải đăng” giúp họ có tâm thế kiên cường, vững vàng nơi đầu sóng ngọn gió.

Đọc thêm

Sơ đồ tham quan Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm

Sơ đồ tham quan Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm

Không gian triển lãm của Hà Tĩnh tại khu vực sảnh 5-7, được thiết kế thành 3 phân khu nổi bật, gồm: Hành trình 80 năm chiến đấu - xây dựng - hội nhập; những thành tựu KT-XH thời kỳ đổi mới; Hà Tĩnh vươn ra thế giới - Khát vọng phát triển bền vững. Triển lãm khai mạc tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia hôm nay, mở cửa đến hết ngày 5/9.
Quốc kì Việt Nam tung bay trong đại nhạc hội âm nhạc 8Wonder đẳng cấp nhất tháng 8

Quốc kì Việt Nam tung bay trong đại nhạc hội âm nhạc 8Wonder đẳng cấp nhất tháng 8

Hơn 5 tiếng đồng hồ sống trong lễ hội âm nhạc, hơn 30 bài hát được trình diễn bởi các ngôi sao hàng đầu J Balvin, DJ Snake, The Kid LAROI, DPR Ian, Soobin, Hoà Minzy, tlinh, Trọng Hiếu, cùng khoảnh khắc kết show mãn nhãn với màn pháo hoa ngợp trời… tất cả khiến hơn 50.000 khán giả có mặt tại siêu nhạc hội 8Wonder vỡ oà cảm xúc.
Podcast truyện ngắn: Giếng xưa vẫn đợi

Podcast truyện ngắn: Giếng xưa vẫn đợi

Câu chuyện về tình yêu, sự đợi chờ của người con gái nơi quê nhà, không chỉ là nỗi nhớ thương, mất mát, mà còn là sức mạnh của lòng chung thủy, niềm tin và sự hy sinh âm thầm...
“Mưa đỏ” - Bi tráng, hào hùng và mãn nhãn

“Mưa đỏ” - Bi tráng, hào hùng và mãn nhãn

Hàng trăm khán giả Hà Tĩnh có mặt trong buổi chiếu đầu tiên bộ phim “Mưa đỏ” đã không khỏi xúc động và trào dâng niềm tự hào về công cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc non sông.
Podcast tản văn: Hương thị mùa thu

Podcast tản văn: Hương thị mùa thu

Mùa thu đến mang theo mùi hương của một loài quả rất đặc trưng của mùa, đó là quả thị. Hương thị cũng gắn liền với những kỷ niệm ngọt ngào của tuổi thơ.
24 giờ chơi Tết độc lập ở Hà Nội

24 giờ chơi Tết độc lập ở Hà Nội

Gợi ý một số hoạt động phải xem trong ngày 2/9 và một số điểm tham quan, ăn uống, vui chơi đậm chất Hà Nội cho du khách đến từ miền Trung và miền Nam.
ADB mong muốn xây dựng mô hình du lịch "chữa lành" tại Hà Tĩnh

ADB mong muốn xây dựng mô hình du lịch "chữa lành" tại Hà Tĩnh

Trong xu thế ngày càng nhiều người Việt lựa chọn rời xa phố thị, tìm đến thiên nhiên và sự tĩnh lặng để chữa lành cả thể chất lẫn tinh thần, ADB định hướng phát triển du lịch "chữa lành", tận dụng lợi thế giữa rừng núi, thiên nhiên nhằm thu hút du khách trải nghiệm tại Hà Tĩnh.
Hơn 1.000 khán giả Hà Tĩnh đặt vé xem phim "Mưa đỏ"

Hơn 1.000 khán giả Hà Tĩnh đặt vé xem phim "Mưa đỏ"

Kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, khán giả cả nước, trong đó có Hà Tĩnh sẽ được thưởng thức bộ phim điện ảnh “Mưa Đỏ” – một khúc tráng ca về tinh thần bất khuất, khát vọng hòa bình và hòa hợp dân tộc.
Kịch bản Lễ kỷ niệm diễu binh, diễu hành sáng 2/9

Kịch bản Lễ kỷ niệm diễu binh, diễu hành sáng 2/9

Chương trình diễu binh, diễu hành sáng 2/9 gồm không quân bay chào mừng, diễu binh diễu hành các khối theo thứ tự diễu hành của các khối nghi trượng, diễu binh của các khối đi bộ, các khối Quân đội nhân dân Việt Nam trước, sau đó đến các khối quân đội nước ngoài, rồi đến khối dân quân, du kích, các khối công an. Kịch bản chương trình được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt. 
Podcast truyện ngắn: Giữa lằn ranh sinh tử

Podcast truyện ngắn: Giữa lằn ranh sinh tử

Để giữ bình yên cuộc sống, người chiến sĩ công an đều có những lần đối diện ranh giới sống - chết, giữa nhiệm vụ và tình thân. Câu chuyện của Thượng úy Trần Long là 1 trong số đó...
Đưa nghệ thuật biểu diễn tới gần hơn với công chúng Hà Tĩnh

Đưa nghệ thuật biểu diễn tới gần hơn với công chúng Hà Tĩnh

Nhằm nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của người dân, thời gian qua, các đơn vị nghệ thuật và cơ quan liên quan ở Hà Tĩnh không ngừng tìm tòi hướng đi đưa nghệ thuật biểu diễn đến gần hơn với khán giả, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống.
Podcast ghi chép: Vị xưa trong những món quê

Podcast ghi chép: Vị xưa trong những món quê

Dù không được bày biện cầu kỳ, chẳng mang tên gọi mỹ miều, nhưng những món ăn của Hà Tĩnh chất chứa bao ký ức ngọt ngào, thấm đẫm tình thân và gửi gắm trọn vẹn hồn cốt quê nhà...
80 năm văn chương một vùng đất

80 năm văn chương một vùng đất

Tám mươi năm qua, văn học Hà Tĩnh đã để lại nhiều dấu ấn quan trọng trong dòng chảy văn chương nước nhà, xứng danh một vùng văn hóa lớn của Tổ quốc.
Podcast tản văn: Ký ức sông La

Podcast tản văn: Ký ức sông La

Với tác giả Nguyễn Bá Thuyết, sông La đã nuôi dưỡng tâm hồn và chở che suốt hành trình hơn nữa thế kỷ cuộc đời. Đó cũng là dòng ký ức được ông nâng niu lưu giữ và gửi gắm trong tản văn: Ký ức sông La
13 bãi biển "đẹp nhất thế giới" năm 2025

13 bãi biển "đẹp nhất thế giới" năm 2025

Công ty du lịch nổi tiếng thế giới Explore Worldwide xếp hạng các bãi biển ở Thái Lan, Anh và Mỹ đẹp nhất thế giới năm 2025, nhờ cảnh quan độc đáo, trải nghiệm gắn liền thiên nhiên.