Ngày 24/9, Hội nghị Liên hợp quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD) cho biết Dải Gaza đang phải hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất thế giới từng được ghi nhận, với 9/10 doanh nghiệp bị phá hủy và hàng trăm nghìn người thất nghiệp.
Phát biểu với báo giới tại Geneva (Thụy Sĩ), Quyền Tổng thư ký UNCTAD, ông Pedro Manuel Moreno cho biết: "Sự sụp đổ của nền kinh tế Gaza là cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng nhất thế giới từng được ghi nhận, xóa sổ hàng thập kỷ phát triển và tạo ra một cuộc khủng hoảng kinh tế trầm trọng cho người dân."
Theo UNCTAD, 92% cơ sở kinh tế của Gaza đã bị hư hại hoặc phá hủy. GDP bình quân đầu người hàng ngày của Gaza là 0,58 USD. Giá cả cao hơn 274% so với năm 2022.
Điều phối viên của UNCTAD về hỗ trợ người Palestine, ông Mutasim Elagraa so sánh: nếu trước tháng 10/2023, 2/3 người dân Gaza nghèo, thì ngày nay, tất cả mọi người ở Gaza đều nghèo trên nhiều phương diện.
Hoạt động công nghiệp và sản xuất nông nghiệp đã giảm 94%, chỉ còn 1,5% đất canh tác có thể sử dụng được, buộc phải hoàn toàn phụ thuộc vào viện trợ lương thực nhân đạo.
Báo cáo của UNCTAD cũng cho biết thêm cuộc xung đột đã phá hủy hàng trăm nghìn việc làm, khiến hơn 90% dân số trong độ tuổi lao động của Gaza thất nghiệp.
Báo cáo cũng nêu chi tiết cuộc khủng hoảng kinh tế và tài chính ở khu Bờ Tây bị chiếm đóng, viện dẫn "việc giảm khả năng tiếp cận đất đai và tài nguyên thiên nhiên liên quan đến việc mở rộng khu định cư (của Israel)."
Ông Elagraa cho biết Chính phủ Palestine đã vay nợ rất nhiều từ các ngân hàng địa phương, sử dụng quỹ hưu trí của Palestine và nợ tiền các nhà thầu tư nhân. Ông cảnh báo các vùng lãnh thổ Palestine đang đối mặt với nguy cơ "sụp đổ hệ thống ngân hàng. Hậu quả về chính trị, xã hội và nhân đạo sẽ vô cùng to lớn."
Trong khi đó, số liệu của Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên hợp quốc (OCHA) cho biết hơn 6.500 người Palestine đã phải rời bỏ nhà cửa ở Bờ Tây kể từ năm 2023 do các cuộc tấn công của người định cư hoặc bị hạn chế tiếp cận. 49 cộng đồng đã bị di dời hoàn toàn và 83 cộng đồng bị di dời một phần.
Khoảng 88.000 cây và cây non, nguồn sinh kế của nhiều người, và hơn 3.100 phương tiện cũng bị hư hại.
OCHA và Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) báo cáo mức độ bạo lực dựa trên giới tính cao đối với phụ nữ và trẻ em gái ở Bờ Tây và Dải Gaza. Báo cáo cho biết số vụ việc được ghi nhận đã tăng hơn 30% trong quý II/2026 so với quý trước, trong đó phụ nữ và trẻ em gái phải đối mặt với việc bị từ chối các nguồn lực, cơ hội và dịch vụ, cũng như bạo lực về mặt tinh thần, thể chất và tình dục, bao gồm cả tảo hôn hoặc hôn nhân cưỡng bức.
Trong một diễn biến liên quan, cùng ngày, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi hỗ trợ chính trị và tài chính cho Cơ quan Cứu trợ và việc làm của Liên hợp quốc dành cho người tị nạn Palestine ở Cận Đông (UNRWA).
Ông Guterres cho biết kể từ khi xung đột tại Gaza bùng nổ vào tháng 10/2023, gần 400 nhân viên thiệt mạng, hàng trăm cơ sở của cơ quan này vẫn không thể tiếp cận, bị hư hại nghiêm trọng hoặc bị phá hủy hoàn toàn.
Trong khi đó, UNRWA bị loại khỏi các cuộc họp phối hợp, Israel không còn cấp thị thực cho nhân viên của cơ quan này. UNRWA cũng đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng - thiếu hụt kinh phí lên tới 100 triệu USD, gây ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan và đe dọa phúc lợi của hàng triệu người tị nạn Palestine.
Đối với người tị nạn Palestine, UNRWA vẫn là một sự hiện diện ổn định quan trọng. Trong nhiều thập kỷ, trong môi trường đầy thách thức, UNRWA đã cung cấp các dịch vụ công cộng thiết yếu cho người tị nạn Palestine.
Đại hội đồng Liên hợp quốc đã gia hạn nhiệm vụ của UNRWA vào tháng 12/2025 thêm 3 năm. Nhưng khả năng hoạt động của cơ quan này đang bị đe dọa nghiêm trọng. Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo tình trạng hiện tại là không thể duy trì được.
Ông kêu gọi các quốc gia thành viên Liên hợp quốc phải hành động ngay lập tức bằng cách ủng hộ chính trị và tài chính vững chắc để bảo đảm thực thi nhiệm vụ của UNRWA, bảo vệ người tị nạn Palestine và bảo vệ quyền lợi của họ./.
