Sự thật khó chấp nhận về thời trang

Mỗi năm, có tới 80 tỷ món quần áo được bán ra trên toàn cầu. Tức là hơn bốn lần so với số lượng đã được tiêu thụ trong hai thập kỷ trước.

Mỗi năm có gần 70 triệu thùng dầu được sử dụng để chế tạo sợi polyester, chất liệu được ứng dụng nhiều nhất trong sản xuất đồ may mặc và phải mất hàng trăm năm mới phân hủy được.

Một nghiên cứu của Quỹ Ellen MacArthur đã phát hiện ra rằng cứ mỗi giây người ta lại vứt đi lượng đồ may mặc đủ chứa vừa một xe tải rác.

85% rác thải nhựa trong đại dương là từ các sợi microfiber vốn có trong vải tổng hợp. Chúng đe dọa đời sống hoang dã của các sinh vật biển và lẫn vào nguồn thức ăn của chúng ta.

Hơn 65 triệu cây xanh bị khai thác mỗi năm để chế tạo các loại vải như rayon, viscose, modal và lyocell.

Một phần tư số chất hóa học trên thế giới được sản xuất để phục vụ ngành dệt may.

Để làm thành một chiếc áo phông cần tới 2.700 lít nước, tương đương lượng nước trung bình đủ cho một người uống trong vòng 900 ngày.

85% rác thải nhựa trong đại dương là từ các sợi microfiber vốn có trong vải tổng hợp. Ảnh: Bebiodiversity.

Fast fashion

Thuật ngữ “fast fashion” đương đại được các nhà thời trang bán lẻ sử dụng để chỉ các mẫu thiết kế nhanh chóng ra khỏi sàn catwalk và bắt kịp các xu hướng thời trang hiện có.

Hãy thực tế một chút. Fast fashion bóp méo hoàn toàn nhận thức của chúng ta về giá trị. Một ly cà phê ở London có thể dễ dàng lấy từ ví bạn 3,4 bảng Anh và thường thì bạn chỉ thưởng thức thứ đồ uống chứa caffein này trong vẻn vẹn chưa đầy 30 phút.

Tuy nhiên, bạn có thể mua một chiếc áo phông trong cửa hàng bán lẻ giữa phố xá sầm uất với mức giá 1,5 bảng Anh. Đó chính là chiếc áo mà việc sản xuất cần tới hơn 2.700 lít nước và khoảng 55 người trong chuỗi cung ứng qua đủ các công đoạn, từ chọn lựa bông tới may vải.

Tiếp đó, nó chu du khắp thế giới, tạo ra một lượng khí CO2 khổng lồ rồi mới tới tay bạn. Sao một ly cà phê lại đắt tiền hơn chiếc áo đó được cơ chứ?

Trong quá khứ, quần áo là món đồ thực dụng. Chúng là những thứ chúng ta trân trọng, được truyền lại qua hàng thế hệ, được sửa chữa mỗi khi bị hỏng và chỉ vứt đi khi không thể sửa được nữa.

Khi chúng ta thảo luận về thời trang và xét về tính bền, chúng ta thường có xu hướng than thở, nuối tiếc cho những lề thói xưa cũ từ thời cha mẹ: Quần áo của người này được truyền lại cho người khác trong gia đình, được sửa chữa tới khi không thể nữa mới thôi.

Nhưng, thành thật mà nói, sử dụng những lý lẽ của thế hệ trước để bàn tới tính bền vững trong thế kỷ 20 thì không thực tế chút nào.

Ngày xưa, mọi người, nhất là những người trẻ tuổi, không có nhiều quần áo vì họ không thể mua mới. Chúng ta đã vượt qua quãng thời gian đó để tới hiện tại đầy cực đoan. Giá cả là chìa khóa và lý do lớn giải thích tại sao chúng ta lại trở thành như thế này. Nếu quần áo rẻ và vừa túi tiền, thì chúng ta sẽ mua.

Nhưng khi chúng ta có tới hàng nghìn nhà bán lẻ trên phố và trên mạng giành được lợi ích từ nền văn hóa dùng một lần do chính chúng ta tạo ra, thì câu chuyện mất đi tính hấp dẫn. Hệ thống thời trang khiến con người tận hưởng việc mua sắm, mở đường cho những lối sống và cơ hội nhất định.

Fast fashion có vòng đời ngắn ngủi. Ảnh minh họa: Storyblocks

Vòng đời ngắn ngủi của đồ may mặc ngày nay

Đồ may mặc theo lối fast fashion thường chỉ được mặc ít hơn 5 lần và được giữ trong vòng 35 ngày trước khi bị vứt đi.

Giới trẻ nước Anh thường xếp những món quần áo mà họ đã mặc một hoặc hai lần vào diện “cũ”. Các công ty fast fashion cố tình thiết kế quần áo để chúng nhanh bị hỏng. Họ theo đuổi chiến lược gọi là “lỗi thời có kế hoạch”. Tức là họ thiết kế đồ may mặc để chúng nhanh chóng trở nên không hợp thời trang, cũ, mất dáng và dễ bung rách để ép khách hàng tiếp tục mua quần áo mới.

Chúng tôi biết điều này vì thời xưa chỉ có hai mùa thời trang xuân hè và thu đông. Nhưng từ năm 2014 trở đi, ngành thời trang có tới 52 mùa nhỏ mỗi năm.

Những bộ sưu tập này có giá rất rẻ, khiến người tiêu dùng cảm thấy giàu có vì có thể mua được nhiều quần áo hơn trước.

Theo Zing

Đọc thêm

Podcast tản văn: Mùa hè trong miền ký ức

Podcast tản văn: Mùa hè trong miền ký ức

Tháng Bảy về cùng tiếng ve và những miền ký ức tuổi thơ. Từ sân trường, con đường làng đến bóng dáng người thân, tất cả lại hiện về vẹn nguyên trong nỗi nhớ.
Podcast tản văn: Tháng Bảy tri ân

Podcast tản văn: Tháng Bảy tri ân

Tháng Bảy về, lòng người như lắng lại trong niềm biết ơn và tưởng nhớ những anh hùng liệt sĩ, thêm trân trọng giá trị của hòa bình, của quê hương hôm nay.
Những đôi tay giữ hồn nghề truyền thống

Những đôi tay giữ hồn nghề truyền thống

Giữa nhịp sống hiện đại, nhiều làng nghề thủ công truyền thống ở Hà Tĩnh vẫn được duy trì nhịp sản xuất nhờ những đôi bàn tay đã hằn dấu thời gian của người cao tuổi, góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Podcast tản văn: Chong chóng tuổi thơ

Podcast tản văn: Chong chóng tuổi thơ

Chỉ một mảnh giấy nhỏ, một que tre và làn gió mát cũng có thể làm nên cả góc trời tuổi thơ. Chiếc chong chóng quay trong nắng hè mang theo tiếng cười hồn nhiên và những ký ức đẹp.
Podcast truyện ngắn: Dư vị chè xanh

Podcast truyện ngắn: Dư vị chè xanh

Vị quê Hà Tĩnh cất giữ trong ta cả một miền ký ức. Một chén chè xanh, miếng kẹo cu đơ hay căn bếp nhỏ nơi quê nhà... đều có thể trở thành điểm tựa để tìm lại sự bình yên.
Podcast tản văn: Hương vị nước dam Hà Tĩnh

Podcast tản văn: Hương vị nước dam Hà Tĩnh

Những món ăn dân dã của quê hương Hà Tĩnh, được chắt chiu từ đồng đất và bàn tay khéo léo của người quê. Qua năm tháng, hương vị ấy trở thành một phần ký ức nhớ thương.
Báo Pháp gợi ý hành trình khám phá Việt Nam

Báo Pháp gợi ý hành trình khám phá Việt Nam

Theo phóng viên TTXVN tại Pháp, tạp chí Paris Match số ra đầu tháng 7 dành bài viết dài giới thiệu Việt Nam như một điểm đến hội tụ nhiều trải nghiệm khác biệt, nơi chỉ trong một hành trình, du khách có thể khám phá vẻ đẹp của biển, di sản văn hóa, núi rừng và đời sống bản địa.
Vingroup ra mắt show sân khấu “Đất nước thiên hùng ca” tôn vinh 4.000 năm lịch sử Việt Nam

Vingroup ra mắt show sân khấu “Đất nước thiên hùng ca” tôn vinh 4.000 năm lịch sử Việt Nam

Tập đoàn Vingroup vừa giới thiệu chương trình sân khấu “Đất nước thiên hùng ca”, một show diễn quy mô lớn tái hiện hành trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam qua nhiều giai đoạn lịch sử. Chương trình dự kiến công diễn chính thức từ ngày 10/7/2026 tại Vinpearl Theatre, Ocean City, Hà Nội.
Podcast tản văn: Căn bếp của mẹ

Podcast tản văn: Căn bếp của mẹ

Đằng sau căn bếp nhỏ là tình yêu thương âm thầm, bền bỉ của người mẹ tần tảo, luôn tất bật vun vén, chăm chút từng bữa cơm để giữ gìn hơi ấm cho mái ấm gia đình.
Podcast truyện ngắn: Xin chào mùa hạ!

Podcast truyện ngắn: Xin chào mùa hạ!

Mùa hạ là hành trình trưởng thành, nơi trẻ học cách yêu thương, sẻ chia và thêm gắn bó với gia đình, quê hương qua những chuyến về quê và những ngày rong chơi dưới nắng hè.
Podcast tản văn: Mùa hạ trong miền ký ức

Podcast tản văn: Mùa hạ trong miền ký ức

Mùa hạ đi qua, tiếng ve lại ngân vang trên những vòm lá, sắc phượng đỏ thi nhau khoe sắc, rực đỏ cả góc trời, đánh thức trong lòng mỗi người miền ký ức thân thương...
Podcast truyện ngắn: Thử thách sau cùng

Podcast truyện ngắn: Thử thách sau cùng

Hạnh phúc gia đình không chỉ được vun đắp bằng tình yêu thương mà còn bởi sự thấu hiểu, sẻ chia. Những thử thách trong cuộc sống giúp ta thêm bao dung, thấu hiểu nhau hơn.
Vinh danh điện ảnh châu Á và Việt Nam

Vinh danh điện ảnh châu Á và Việt Nam

Liên hoan phim châu Á-Đà Nẵng là dịp vinh danh những tác phẩm điện ảnh châu Á và Việt Nam, đồng thời cũng tạo những cơ hội kết nối điện ảnh Việt Nam ra thế giới. Liên hoan phim chính thức khai mạc ngày 28/6 với rất nhiều hoạt động sôi nổi dành cho khán giả và giới chuyên môn. 
Podcast truyện ngắn: Ngôi nhà hoa giấy

Podcast truyện ngắn: Ngôi nhà hoa giấy

Qua hình ảnh hoa giấy mỏng manh mà kiên cường, tác giả Linh Châu muốn nhắn nhủ: vẻ đẹp đích thực không nằm ở sự hào nhoáng bên ngoài mà ở sức sống và tình cảm chân thành bên trong.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!