4 bệnh hô hấp không nhất thiết dùng kháng sinh

Trẻ cảm cúm, viêm họng, viêm phế quản, viêm xoang phần lớn khỏi sau 5-6 ngày mà không cần dùng kháng sinh.

Không ít cha mẹ tin rằng, kháng sinh là thần dược trị dứt điểm mọi bệnh tật cho trẻ. Trên thực tế, mỗi năm trẻ dưới 5 tuổi có thể mắc 4-12 lần các bệnh viêm đường hô hấp thường gặp (cảm cúm, viêm họng, viêm phế quản, viêm xoang).

Song phần lớn chúng đều tự khỏi sau 5-6 ngày hoặc lâu hơn một vài tuần, đây là khoảng thời gian cần thiết để hệ miễn dịch của trẻ hội đủ điều kiện tiêu diệt vi trùng gây bệnh.

Cảm cúm

Trẻ cảm cúm khi viêm nhiễm đường hô hấp trên với các biểu hiện sốt, đau họng, chảy nước mũi, ho khan hoặc ho có đờm… Thủ phạm gây cảm cúm chủ yếu là virus, cha mẹ nên dành thời gian chăm sóc tích cực cho trẻ chứ không nên bắt con uống kháng sinh.

Viêm họng

Khi trẻ đau họng, ho dữ dội hoặc kéo dài, phụ huynh thường lo lắng thái quá mà tìm đến thuốc kháng sinh trị bệnh. Tuy nhiên, hầu hết trường hợp viêm họng do virus. Kháng sinh chỉ tiêu diệt được vi khuẩn, không có hiệu lực với virus. Cha mẹ nên cho trẻ súc miệng nước muối, hút sạch nước mũi, hạ sốt đúng cách kết hợp chăm sóc bữa ăn, bổ sung chất tăng đề kháng giúp cải thiện miễn dịch.

Một số trường hợp viêm họng kèm sốt cao trên 38,5 độ; xuất hiện các đốm trắng trên amiđan; hắt hơi; sưng đau hạch cổ... nên nghi ngờ trẻ viêm họng do liên cầu khuẩn. Lúc này trẻ cần được khám để bác sĩ xác định đúng chủng vi khuẩn gây bệnh và chỉ định dùng kháng sinh phù hợp.

Viêm phế quản

Bệnh viêm phế quản hay gặp ở trẻ em, nhất là bé dưới một tuổi. Những trẻ đang mắc bệnh nhiễm trùng như cúm, sởi, ho gà... có thể chuyển thành viêm phế quản. Trẻ đẻ non, còi xương, suy dinh dưỡng cũng dễ mắc và thường diễn tiến nặng đến viêm phổi.

Tuy nhiên, viêm phế quản chủ yếu do virus gây nên, việc dùng kháng sinh không đem lại lợiích điều trị. Bác sĩ thường kê thuốc giảm ho, long đờm, tiêu đờm, giãn phế quản... tùy theo mức độ bệnh. Cha mẹ cần theo dõi con sát sao, chỉ sử dụng kháng sinh khi có bằng chứng thể hiện là nhiễm khuẩn.

Viêm mũi xoang dị ứng

Bệnh do cơ địa trẻ có phản ứng dị ứng khi gặp kháng nguyên hoặc thời tiết thay đổi. Trẻ thường hắt hơi, chảy mũi trong, ho, đau đầu, đau vùng xoang trán, sốt nhẹ…

Các thuốc chống dị ứng sẽ có hiệu quả trong trường hợp này. Nếu triệu chứng bệnh kéo dài trên một tuần, hoặc viêm xoang lặp lại nhiều lần, có thể trẻ đã nhiễm khuẩn thứ phát. Lúc này mới cần dùng kháng sinh và tuyệt đối sử dụng theo chỉ định của bác sĩ.

Các bệnh đường hô hấp trên phần lớn tự khỏi nếu trẻ được chăm sóc đúng cách như sau:

Ăn uống đầy đủ, không kiêng cữ: Bữa ăn đầy đủ chất dinh dưỡng giúp nâng cao thể trạng cho bé. Trẻ ốm thường khó ăn và dễ ói, nên cho thức ăn nhẹ, dễ tiêu, chia làm nhiều bữa trong ngày, nhưng vẫn phải đảm bảo đủ năng lượng.

Vệ sinh mũi họng: Vệ sinh bằng nước muối sinh lý 2-3 lần mỗi ngày.

Cho trẻ bú đủ: Nếu trẻ đã ăn dặm, nên tích cực cho trẻ uống nhiều nước hoặc chất điện giải.

Mặc ấm hoặc thoáng theo thời tiết: Khi trời lạnh cần cho trẻ mặc đủ ấm. Trời nóng, cần mặc quần áo thoáng mát, lau khô mồ hôi thường xuyên, tránh để quạt máy thổi thẳng vào trẻ. Nếu bật điều hòa, không nên để nhiệt độ quá lạnh, tránh luồng gió thổi trực tiếp lên người.

Vệ sinh nhà cửa: Dọn dẹp giường ngủ, đồ dùng cá nhân của bé. Tránh khói thuốc lá và các tác nhân có thể gây dị ứng khác như bụi, khói ô nhiễm, lông thú nuôi, phấn hoa…

Dùng thuốc giảm triệu chứng: Ví dụ như thuốc hạ sốt khi trẻ sốt cao trên 38,5 độ; thuốc ho thảo dược giúp tiêu đờm, giảm ho…

Bổ sung chất tăng cường miễn dịch: Thời điểm trước giao mùa hoặc sau ốm, có thể bổ sung cho trẻ một đợt chất tăng cường miễn dịch. Nên chọn sản phẩm của thương hiệu uy tín, được nghiên cứu khoa học, an toàn với trẻ nhỏ.