Căng thẳng miền đông Ukraine leo thang: Căn nguyên và điểm tắc nghẽn khó hóa giải

Vì sao căng thẳng ở miền đông Ukraine leo thang nghiêm trọng và đâu là điểm tắc nghẽn khiến tiến trình hòa bình ở khu vực này vẫn “dậm chân tại chỗ”?

Việc Nga sáp nhập Crimea năm 2014 đã gây ra sự bất đồng căng thẳng nhất giữa Nga và phương Tây kể từ Chiến tranh Lạnh. Hiện nay, động thái tăng cường lực lượng của Nga ở khu vực biên giới với Ukraine đã làm dấy lên mối lo ngại rằng hai bên có thể bị kéo vào một cuộc xung đột quân sự.

Căng thẳng miền đông Ukraine leo thang: Căn nguyên và điểm tắc nghẽn khó hóa giải

Các quân nhân Ukraine và một chiếc xe tăng ở Lysychansk, miền đông Ukraine ngày 7/4. Ảnh: AFP

Vì sao căng thẳng ở miền đông Ukraine leo thang?

Việc Nga tăng cường lực lượng ở Crimea và khu vực biên giới với Ukraine đã làm dấy lên những lo ngại sau khi giao tranh giữa phe ly khai và quân đội Ukraine ở miền đông nước này leo thang. Chính phủ Ukraine cũng phủ nhận cáo buộc của Nga khi phía Moscow cho rằng Kiev đang lên kịch bản cho một cuộc tấn công mới.

Một số nhà phân tích thì cho rằng Tổng thống Putin đang đặt ra phép thử với chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden hoặc đang cố gắng truyền đi lời cảnh báo cứng rắn hơn với Ukraine. Trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã tiến hành một động thái bị nhiều người ở Nga coi là cứng rắn khi đóng cửa các đài truyền hình thân Nga.

Thỏa thuận hòa bình năm 2015 đã chấm dứt cuộc giao tranh đẫm máu nhất trong cuộc xung đột 7 năm làm 13.000 người thiệt mạng. Tuy nhiên, các điều khoản trong thỏa thuận chưa bao giờ được tuân thủ hoàn toàn và đôi khi đi chệch hướng. Một câu hỏi chi phối đến cuộc xung đột này là liệu Ukraine hướng đông hay hướng tây?

Một số người yêu cầu đoạn tuyệt hoàn toàn quá khứ liên quan đến Liên Xô sau khi cựu Tổng thống Viktor Yanukovych bị lật đổ năm 2014. Tuy nhiên, sau đó Nga đã sáp nhập Crimea và ủng hộ các lực lượng ở miền đông Ukraine khi cho rằng Moscow phải bảo vệ những người nói tiếng Nga dù họ ở bất kỳ đâu. Tổng thống Putin cũng phản đối những mục tiêu dài hạn của Ukraine, trong đó có việc gia nhập Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Điểm tắc nghẽn trong thỏa thuận hòa bình ở Ukraine

Mặc dù Tổng thống Ukraine Zelensky lên nắm quyền với cam kết sẽ đem đến một hòa bình dài lâu cho miền đông Ukraine nhưng ông hầu như có rất ít cơ hội để làm được điều đó. Điện Kremlin muốn khu vực này có quyền phủ quyết trước những thay đổi lớn ở Ukraine, chẳng hạn như gia nhập phương Tây. Tuy nhiên, trao cho khu vực nay quyền lực như vậy chẳng khác nào sự “tự sát chính trị” với ông Zelensky khi mà Tổng thống Ukraine đang đau đầu đối phó với đại dịch Covid-19 cũng như thực hiện các cam kết khác như hạn chế tham nhũng.

Trong khi đó, Tổng thống Putin đã nhiều lần khẳng định rằng ông coi tham vọng của Ukraine khi gia nhập NATO là một mối đe dọa hiện hữu và không có lý do nào để nhượng bộ vấn đề này. Những tính toán sai lầm từ bất kỳ bên nào đều có thể châm ngòi cho cuộc giao tranh không thể kiểm soát được tại miền đông Ukraine.

Phản ứng của phương Tây

Mỹ ngày càng lo ngại về sự tăng cường lực lượng quân sự của Nga dọc biên giới Ukraine trong khi Tổng thống nước này đã đích thân tới tiền tuyến phía đông.

Theo người phát ngôn Nhà Trắng Jen Psaki, số binh lính Nga ở biên giới với Ukraine hiện lớn hơn “bất kỳ thời điểm nào kể từ năm 2014” khi chiến tranh ở miền đông Ukraine nổ ra lần đầu tiên và Nga sáp nhập Crimea.

“Mỹ ngày càng quan ngại về sự leo thang căng thẳng gần đây ở miền đông Ukraine, bao gồm cả các hoạt động của quân đội Nga dọc biên giới Ukraine. Đây là những dấu hiệu đáng lo ngại sâu sắc”.

Thủ tướng Đức Angela Merkel hôm 8/4 cũng kêu gọi Nga giảm số lượng binh lính. Trong cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Putin, bà Merkel kêu gọi ông giảm bớt các động thái tăng cường lực lượng ở biên giới để “làm giảm căng thẳng”.

Cùng với Pháp và Đức, Ukraine và Nga là một phần trong nhóm Bộ tứ Normandy nhằm tìm kiếm các biện pháp giải quyết xung đột nhưng những nỗ lực này đã thất bại.

Các đồng minh phương Tây của Ukraine nhiều lần cảnh báo Nga không tiến hành thêm các hành động làm căng thẳng leo thang. Điện Kremlin không phủ nhận các động thái quân sự song khẳng định rằng Moscow “không đe dọa bất kỳ ai”./.

Theo VOV

Đọc thêm

Từ ký ức của cựu chiến binh Hà Tĩnh đến hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ ở Lào

Từ ký ức của cựu chiến binh Hà Tĩnh đến hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ ở Lào

Từng chứng kiến quá trình hy sinh đến tận tay chôn cất các liệt sĩ chiến đấu trên đất bạn Lào, những ký ức của ông Lê Văn Hùng – cựu chiến binh thôn Hoa Thám (xã Cẩm Lạc) trở thành manh mối quan trọng để Đội Quy tập thuộc Bộ CHQS Hà Tĩnh xác định vị trí, đưa các anh trở về với đất mẹ.
Hà Tĩnh tổng kết diễn tập khu vực phòng thủ tỉnh năm 2026

Hà Tĩnh tổng kết diễn tập khu vực phòng thủ tỉnh năm 2026

Chiều 4/11, đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy Quân sự tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo diễn tập khu vực phòng thủ tỉnh; Đại tá Hoàng Xuân Đông - Ủy viên BTV Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo diễn tập Khu vực phòng thủ tỉnh chủ trì hội nghị tổng kết diễn tập Khu vực phòng thủ tỉnh Hà Tĩnh năm 2026.
Khi người trẻ Hà Tĩnh chọn màu áo lính

Khi người trẻ Hà Tĩnh chọn màu áo lính

Tại Hà Tĩnh, nhiều thanh niên đã chủ động viết đơn tình nguyện thực hiện nghĩa vụ quân sự, thể hiện tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến của tuổi trẻ.
“Chú Hùng tuyên truyền” - Từ mạng xã hội đến lòng dân

“Chú Hùng tuyên truyền” - Từ mạng xã hội đến lòng dân

Từ những video cảnh báo lừa đảo thu hút hàng triệu lượt xem đến những chuyến tuyên truyền nơi bản làng biên giới, Đại úy Trương Anh Hùng, Công an xã Hương Khê (Hà Tĩnh) đang đưa tinh thần trách nhiệm của người chiến sĩ công an đến gần hơn với cộng đồng bằng những việc làm thiết thực.
Hà Tĩnh tổ chức thành công diễn tập thực binh đánh địch đổ bộ đường biển

Hà Tĩnh tổ chức thành công diễn tập thực binh đánh địch đổ bộ đường biển

Quá trình diễn tập thực binh đánh địch tiến công đổ bộ đường biển ở Yên Hòa (Hà Tĩnh), các lực lượng đã hiệp đồng tác chiến nhuần nhuyễn, phối hợp thống nhất, thể hiện tính quyết liệt, khẩn trương, dũng cảm và chính xác trong quá trình chiến đấu, quyết tâm tiêu diệt địch, bảo vệ vững chắc khu vực phòng thủ
Trung tướng Nguyễn Bá Lực đánh giá cao công tác diễn tập phòng thủ của Hà Tĩnh

Trung tướng Nguyễn Bá Lực đánh giá cao công tác diễn tập phòng thủ của Hà Tĩnh

Sáng 29/10, đoàn công tác của Ban Chỉ đạo diễn tập PT-26 (Bộ Quốc phòng) do Trung tướng Nguyễn Bá Lực – Phó Tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo diễn tập làm trưởng đoàn đã đi kiểm tra và chỉ đạo hội nghị của Đảng ủy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh về nội dung thông qua quyết tâm tác chiến phòng thủ và ra nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ tác chiến phòng thủ. Đây là một trong những nội dung nằm trong kế hoạch diễn tập Khu vực phòng thủ tỉnh Hà Tĩnh năm 2026.
Khai mạc diễn tập tác chiến phòng thủ Quân khu 4

Khai mạc diễn tập tác chiến phòng thủ Quân khu 4

Dự khai mạc ở điểm cầu Hà Tĩnh có đồng chí trong Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy Quân sự tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo diễn tập khu vực phòng thủ tỉnh và các đồng chí trong Thường trực Tỉnh ủy, lãnh đạo Quân khu 5; các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy; lãnh đạo các sở, ban, ngành.
Hà Tĩnh tổng kết thực hiện Nghị quyết 16-NQ/TW của Bộ Chính trị

Hà Tĩnh tổng kết thực hiện Nghị quyết 16-NQ/TW của Bộ Chính trị

Sáng 23/10, Tỉnh ủy Hà Tĩnh tổ chức hội nghị tổng kết Nghị quyết số 16-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội các xã biên giới đất liền kết hợp tăng cường củng cố quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh chủ trì hội nghị.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!