Nhận diện những cạm bẫy
Làm việc tại Tam Giác Vàng (tỉnh Bokeo, Lào), Lò Văn Tiết (SN 1995), Đinh Văn Châu (SN 1997) cùng trú tỉnh Điện Biên và Trịnh Văn Phương (SN 1987, trú tỉnh Ninh Bình) hiểu rõ tình cảnh khốn cùng của các nạn nhân bị lừa bán sang nơi đây.
Tuy nhiên, do muốn được hưởng lợi, từ tháng 3/2024 đến tháng 7/2024, 3 đối tượng này đã đưa ra các thông tin gian dối như: mức lương 19 triệu đồng/tháng, được thưởng nếu vượt doanh thu... để lừa 22 người Việt qua Lào, "bỏ túi" tổng số tiền hơn 323 triệu đồng. Sau khi qua nước bạn, người bị hại bị thu giữ hộ chiếu, cưỡng bức lừa đảo, chịu sự quản thúc, giám sát và thậm chí bị đánh đập...
Tiết, Châu và Phương là 3 trong số 117 đối tượng thuộc đường dây tội phạm xuyên quốc gia về các tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản", "Mua bán người" và "Đánh bạc" tại Tam Giác Vàng. Trong các ngày từ 6/4 - 15/4/2026, TAND tỉnh Hà Tĩnh đã mở phiên tòa xét xử, tuyên án 54 bị cáo tổng mức án 384 năm tù giam; 63 bị cáo được hưởng án treo.
Bà Trương Thị Lệ Thu - Thẩm phán TAND tỉnh (người trực tiếp xét xử vụ án) nhận định: "Xuất phát từ hoàn cảnh kinh tế khó khăn, 3 bị cáo đã thực hiện hành vi phạm pháp để kiếm lợi nhuận. Các đối tượng sử dụng thủ đoạn tuyển dụng trá hình, lợi dụng tâm lý nhẹ dạ, cả tin và mong muốn tìm việc làm nhàn hạ, thu nhập cao của một bộ phận công dân thông qua lời mời "việc nhẹ, lương cao"... để lừa người Việt qua nước ngoài".
Theo đánh giá từ Phòng Cảnh sát Hình sự (Công an tỉnh), tội phạm mua bán người đang dịch chuyển mạnh lên không gian mạng với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Bên cạnh đó, có sự câu kết chặt chẽ giữa người mua và người bán, môi giới, dẫn dắt, hình thành đường dây tội phạm liên tỉnh, xuyên biên giới. Một số đối tượng phạm tội còn từng là bị hại, thân thích với nạn nhân.
Trung tá Nguyễn Văn Tường - Phó Đội trưởng Đội phòng chống tệ nạn xã hội và mua bán người (Phòng Cảnh sát Hình sự, Công an tỉnh) thông tin: "Các đối tượng sử dụng triệt để mạng xã hội để "giăng bẫy” dụ dỗ nạn nhân. Mục tiêu chúng nhắm tới phần lớn là thanh thiếu niên, người chưa có việc làm ổn định, gặp khó khăn về kinh tế; số khác nhẹ dạ cả tin hoặc người ở tuổi mới lớn chưa có nhiều kinh nghiệm sống. Các đối tượng cấu kết, tổ chức đưa nạn nhân sang Lào, Myanmar, Campuchia, Trung Quốc... để cưỡng bức lao động hoặc tham gia lừa đảo trực tuyến...".
Ngoài tội phạm "Mua bán người", tội phạm "Tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài trái phép" cũng diễn biến phức tạp. Các đường dây tổ chức, môi giới đưa người trốn đi nước ngoài có thủ đoạn hoạt động tinh vi, bất chấp các nguy cơ rủi ro về sự an toàn sức khỏe, tính mạng của người dân. Trong năm 2026, Phòng An ninh điều tra (Công an tỉnh) đã tiếp nhận, giải quyết 5 tin báo; khởi tố, điều tra 6 vụ/11 bị can về tội danh này.
Bám sát cơ sở, lấy phòng ngừa là trọng tâm
Trước diễn biến phức tạp của tội phạm mua bán người, các cấp, ngành, địa phương tại Hà Tĩnh xác định công tác phòng ngừa, ngăn chặn từ sớm, từ xa là yếu tố then chốt. Điều đó được thể hiện rõ qua việc đổi mới tuyên truyền, hướng mạnh về cơ sở, đặc biệt là các địa bàn vùng cao, biên giới.
Thiếu tá Đoàn Văn Tiệp - Tổ trưởng Tổ công tác bản Rào Tre (Đồn Biên phòng Bản Giàng) trao đổi: "Ngoài việc tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước, chúng tôi tập trung phổ biến cho người dân nhận diện được nguy cơ, không sa vào bẫy của tội phạm mua bán người. Các thành viên trong tổ thường xuyên bám bản, trực tiếp gặp gỡ người dân trên đồng ruộng, tại nhà văn hóa, trên những chuyến tuần tra hoặc "đến từng ngõ, gõ cửa từng nhà".
Cách làm gần gũi ấy giúp pháp luật trở nên dễ hiểu, dễ nhớ và đi vào cuộc sống. Cùng với đó, vai trò của chính quyền cơ sở, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng dân cư được phát huy tối đa; sự am hiểu địa bàn, phong tục tập quán giúp họ trở thành cầu nối quan trọng, kịp thời phát hiện và cảnh báo những dấu hiệu nghi vấn".
Các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ Hà Tĩnh cũng đã triển khai nhiều hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức, hỗ trợ sinh kế và tăng cường phối hợp với các ngành chức năng, góp phần nâng cao ý thức phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm mua bán người ngay từ cơ sở.
Bà Trương Thị Lượng - Phó Chủ tịch Hội LHPN Hà Tĩnh cho hay: "Các hội viên đã được truyền thông phản ánh thực trạng, phương thức, thủ đoạn của tội phạm; đồng thời cập nhật kiến thức, kỹ năng cần thiết để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình trước các chiêu trò lừa đảo, dụ dỗ. Song song với công tác truyền thông, hội cũng đã triển khai hiệu quả các dự án hỗ trợ phụ nữ gắn với phòng, chống mua bán người và di cư an toàn.
Ngoài ra, Dự án "Phòng, chống mua bán người giai đoạn II" do Tổ chức Bánh mì cho Thế giới tài trợ đã khảo sát nhu cầu sinh kế tại 140 hộ gia đình; hỗ trợ thành lập 4 tổ hợp tác chăn nuôi gà, trao 7.250 con gà giống cho 145 hội viên phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn. Qua đó, không chỉ tạo việc làm, tăng thu nhập mà còn góp phần giảm nguy cơ phụ nữ trở thành nạn nhân của mua bán người".
Thời gian qua, Công an tỉnh Hà Tĩnh đã kịp thời tham mưu ban hành các văn bản nhằm huy động sức mạnh của các sở, ngành và cấp uỷ, chính quyền địa phương trong chỉ đạo thực hiện có hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đấu tranh phòng chống tội phạm mua bán người. Trung tá Nguyễn Văn Tường - Phó Đội trưởng Đội phòng chống tệ nạn xã hội và mua bán người (Phòng Cảnh sát Hình sự, Công an tỉnh) cho biết: "Chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về phòng, chống mua bán người; thông báo rộng rãi phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm để nâng cao nhận thức, vận động bà con chung tay tham gia tố giác tội phạm. Đặc biệt, quyết liệt triển khai đồng bộ các phương án, kế hoạch nghiệp vụ để chủ động phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh ngăn chặn hiệu quả".
Ngoài ra, lực lượng công an tăng cường nắm chắc tình hình, địa bàn, nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về ANTT; khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư phục vụ công tác phòng, chống tội phạm mua bán người; rà soát, xác định tuyến, địa bàn, đối tượng trọng điểm, các đường dây có biểu hiện hoạt động phạm tội mua bán người để đấu tranh, xử lý.