Chùa Thiên Tượng - Hoan Châu đệ nhị danh thắng

(Baohatinh.vn) - Toạ lạc trên sườn núi Thiên Tượng của dãy Hồng Lĩnh, chùa Thiên Tượng thuộc phường Trung Lương (TX Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh) được xem là Hoan Châu đệ nhị danh thắng với nhiều cảnh đẹp.

bqbht_br_dt-dji-0334.jpg
Chùa Thiên Tượng nằm ẩn mình trên sườn núi Thiên Tượng thuộc dãy Ngàn Hống.

Chùa Thiên Tượng được khởi dựng từ thế kỷ XIV, đời nhà Trần, trên ngọn núi Thiên Tượng của dãy Hồng Lĩnh thuộc làng Quỳnh Lâm xưa, nay là phường Trung Lương (TX Hồng Lĩnh). Chùa từng được xem là "Hoan Châu đệ nhị danh thắng" (sau chùa Hương Tích, huyện Can Lộc). Hướng của chùa được tiền nhân lựa chọn theo thuyết “Tiền thủy, hậu sơn”. Chùa được bố trí xây dựng theo lối chữ công (T) bao gồm: Thượng Tịnh, Hạ Tịnh, Nhà tăng, Nhà thờ Đạt ma sư tổ.

bqbht_br_dt-dsc1241.jpg
Công Tam quan cổ kính dẫn vào chùa.

Theo lời kể của Thượng tọa Thích Chánh Thành - Trưởng ban Trị sự Phật giáo thị xã Hồng Lĩnh, Trụ trì chùa Thiên Tượng: Tương truyền trước khi chọn đất dựng chùa để khai sáng Đạo phật, vị Hòa thượng Thích Khuông Lộ đã mơ thấy voi trắng Thiên đình về đỉnh ngự chính nơi đây. Sáng ra, hòa thượng xem xét thấy còn vết chân và khối đá rất giống hình voi, vì vậy ông đã chính thức chọn vùng đất này để dựng chùa và lấy tên Thiên Tượng (voi trời).

bqbht_br_dt-dsc1274.jpg
Toà Hạ Tịnh.

Vào khoảng đầu thế kỷ thứ XVII, vị Thiền sư Chuyết Công người Trung Hoa cùng đệ tử của mình sang Việt Nam truyền đạo, khi đi qua đây thấy khung cảnh nên thơ, tĩnh mịch, trang nghiêm nên đã dừng chân tu tập tại chùa gần 3 năm trước khi tiếp tục hành hương ra Bắc lập nên dòng Thiền Lâm Tế phía đàng ngoài. Vì vậy, Thiên Tượng được xem như là Ngôi Tổ Đình của Phật giáo Miền Trung.

bqbht_br_dt-dsc1295.jpg
Toà Hạ Tịnh được bố trí ban thờ Tam Bảo.

Trải qua trên 700 năm kể từ khi Hòa thượng Thích Khuông Lộ khai sơn, phá thạch dựng chùa, Thiền sư Chuyết Công hoằng dương phật pháp khai sáng đạo Phật trên mảnh đất này, đã có nhiều vị tổ sư đạo cao, đức trọng về chùa tu tập, hoằng khai chánh pháp, nhờ đó chùa vẫn giữ được dáng vẻ của ngôi cổ tự như buổi ban đầu khởi dựng.

bqbht_br_dt-dsc1309.jpg
Toà Thượng Tịnh được trùng tu vẫn giữ được lỗi kiến trúc cổ với ba chữ " Thiên Tượng Tự" ở phía trên.

Đến năm 1885, khi phong trào Cần Vương bùng nổ, nghi ngờ chùa Thiên tượng là nơi che giấu cho các sỹ phu yêu nước nên giặc Pháp đã cho phóng hỏa đốt chùa, chùa trở thành phế tích. Đến năm Thành Thái thứ 12 (1901), Tổng đốc An Tĩnh thời bấy giờ là cụ Đào Tấn sau khi ghé thăm chùa, đứng trước cảnh đổ nát của ngôi cổ tự vang danh một thuở, ông đã cho trùng tu, tôn tạo.

bqbht_br_dt-dsc1320.jpg
Bên trong Thượng Tịnh được xây dựng với mái vòm quen thuộc, thường thấy ở những ngôi chùa Việt.

Thời kỳ cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh (1930 - 1931), chùa lại bị thực dân Pháp triệt hạ lần nữa bằng việc đập phá Hạ Tịnh, tẩu tán đồ tế khí, nghiêm cấm tu hành, từ đây tiếng chuông chùa tưởng như đi vào quên lãng.

Vào những năm 1990, trước sự đổi mới của quê hương, đất nước, sự chấn hưng của Phật giáo nước nhà, chùa Thiên Tượng lại được Nhân dân, bà con phật tử góp công, góp sức trùng tu, tôn tạo.

Với những giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt, chùa Thiên Tượng được công nhận là Di tích danh thắng quốc gia vào năm 2004.

bqbht_br_dt-dji-0340.jpg
Tháp Tổ Hòa thượng Thích Khuông Lộ - người khai sơn, phá thạch dựng chùa Thiên Tượng.

Có tuổi đời hơn 700 trăm năm, chùa Thiên Tượng không chỉ đẹp về cảnh sắc thiên tạo mà còn gắn với bao truyền thuyết tâm linh về một vùng đất linh thiêng Hồng Lĩnh, trở thành điểm đến thu hút du khách gần xa về vãn cảnh, chiêm bái lễ Phật và tận hưởng những giây phút thật bình yên giữa thiên nhiên tuyệt đẹp.

VIDEO: Chùa Thiên Tượng - Di tích Danh thắng cấp quốc gia.

Chủ đề Cẩm nang du lịch

Đọc thêm

Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Có những điều tưởng đã quen thuộc, vậy mà mỗi khi trời trở lạnh, ta lại thấy nhớ. Nhớ bữa cơm nóng bên gia đình, nhớ chén nước chè xanh và những lời mẹ dặn dò mỗi khi đi xa.
Nhạy cảm… nghèo!

Nhạy cảm… nghèo!

Đôi khi, một từ ngữ vốn quen thuộc trong đời sống hằng ngày tại Hà Tĩnh cũng như nhiều tỉnh, thành có thể vô tình làm tổn thương người mà mình yêu thương.
Podcast tản văn: Chớm đông

Podcast tản văn: Chớm đông

Trong cái se lạnh đầu đông, đôi khi, chỉ một làn khói bếp, một mùi hương quen thuộc cũng đủ khiến ta nhớ về những năm tháng tuổi thơ êm đềm.
Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Mừng Ngày Văn hóa Việt Nam, các không gian văn hóa, điểm di tích trong Phố cổ Hà Nội (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) tổ chức nhiều hoạt động với quy mô lớn. Các hoạt động tập trung vào tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống như các nghề thủ công, nghệ thuật biểu diễn, thú chơi truyền thống của người Hà Nội.
Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Tình cảm thầy trò luôn là ký ức đẹp theo năm tháng. Một bông hoa giấy nhỏ bé cũng đủ gửi gắm lòng biết ơn và nỗi nhớ thương dành tặng cô giáo cũ.
Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Trên hành trình khôn lớn, tình yêu thương, sự sẻ chia và dìu dắt của thầy cô luôn là những ký ức đẹp trong lòng mỗi học trò.
Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam, các địa phương ở Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động thiết thực, tạo không khí vui tươi, góp phần phát huy tinh thần tương thân tương ái, gắn kết cộng đồng.
Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh là Nguyễn Mộc An và Hoàng Thu Hà cùng giành quyền góp mặt tại đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026 sau đêm Liveshow 6 diễn ra tối 8/11. Đáng chú ý, Hoàng Thu Hà nhận được sự đồng thuận của đa số thành viên Ban Giám khảo để tiếp tục hành trình tại cuộc thi, sau màn bỏ phiếu đầy kịch tính ngay trên sân khấu.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!