Theo ghi nhận, mức phí đổi tiền lẻ trên các “chợ mạng” hiện phổ biến từ 5 – 10%, thậm chí cao hơn khi sát Tết. Dù mất chi phí song nhiều người dân Hà Tĩnh vẫn chấp nhận đổi tiền qua mạng vì tiện lợi.
Anh Lê Văn Hoàng (phường Thành Sen) chia sẻ: “Tôi làm nghề lái xe, thường xuyên đi lại, không có nhiều thời gian đến ngân hàng xếp hàng đổi tiền. Thấy người quen giới thiệu nên tôi chấp nhận mất phí để đổi tiền tận nơi cho tiện”.
Không chỉ anh Hoàng, tâm lý “ngại đi ngân hàng”, “sợ hết tiền mới”, “đổi nhanh cho xong”… đang khiến không ít người dễ dàng bỏ qua các cảnh báo rủi ro. Trong khi đó, thực tế đã có nhiều trường hợp “tiền mất, bực mang”.
Chị Lê Thị Kim (xã Đồng Lộc) cho hay: “Tôi đổi tiền mệnh giá nhỏ, nghĩ số lượng nhiều nhưng giá trị mỗi tờ không lớn nên không kiểm tra kỹ. Đến khi kiểm lại mới phát hiện bị lẫn tiền cũ nát và thiếu một số tờ. Liên hệ lại để đổi thì rất mất thời gian nên thôi “tặc lưỡi cho qua”.
Những câu chuyện như vậy không phải cá biệt. Đổi tiền qua các điểm tự phát đồng nghĩa với việc người dân tự đặt mình vào thế rủi ro: dễ bị thiếu tiền, lẫn tiền không đảm bảo chất lượng, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ tiền giả…, trong khi không có bất kỳ cơ chế bảo vệ quyền lợi nào.
Hoạt động đổi tiền mới, tiền lì xì có thu phí của các tổ chức, cá nhân không được cấp phép là hành vi trái pháp luật. Các hoạt động này vi phạm quy định tại Thông tư số 25/2013/TT-NHNN và Nghị định số 88/2019/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng. Bởi vậy, ngành Ngân hàng Hà Tĩnh khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác, tỉnh táo trước các lời quảng cáo hấp dẫn, tránh vì sự tiện lợi nhất thời mà “tiền mất, tật mang”. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) khẳng định nguồn cung tiền mặt, đặc biệt là các mệnh giá nhỏ, luôn được đảm bảo đầy đủ trong dịp Tết.
Theo bà Vũ Thị Nhàn – Trưởng phòng Tiền tệ – Kho quỹ (NHNN Khu vực 8): Dịp cận Tết, nhu cầu tiền mặt của người dân tăng mạnh do hoạt động sản xuất – kinh doanh, mua sắm, chi tiêu Tết diễn ra sôi động. Đây là quy luật mang tính mùa vụ đã được ngành Ngân hàng chủ động tính toán từ sớm.
Theo đó, Cục Phát hành và Kho quỹ – NHNN Việt Nam đã có văn bản chỉ đạo các NHNN khu vực tăng cường theo dõi sát diễn biến thu – chi tiền mặt, chủ động cân đối nguồn tiền trên địa bàn. Hiện nay, NHNN Khu vực 8 tiếp tục bám sát tình hình thực tế tại Hà Tĩnh, sẵn sàng triển khai các giải pháp để đảm bảo cung ứng tiền mặt thông suốt, an toàn, hiệu quả trong mọi tình huống.
Tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn Hà Tĩnh, công tác chuẩn bị nguồn tiền mặt đã được triển khai trước Tết nhiều tháng.
Bà Phạm Thị Mai Hòa – Giám đốc Phòng giao dịch BIDV Hồng Lĩnh cho biết: “Càng gần tết Nguyên đán, nhu cầu đổi tiền mặt các mệnh giá của người dân tăng khoảng 30 - 40% so với ngày thường. Vì vậy, đơn vị đã chủ động xây dựng phương án dự trữ từ sớm, đề xuất cấp trên cung ứng đầy đủ tiền mặt với cơ cấu mệnh giá phù hợp. Không chỉ chuẩn bị nguồn tiền tại quầy, BIDV Hồng Lĩnh còn chủ động tiếp quỹ ATM, đa dạng mệnh giá để đáp ứng nhu cầu rút tiền của người dân, doanh nghiệp trong dịp cao điểm”.
Tương tự, Agribank Chi nhánh Hà Tĩnh II với mạng lưới phủ rộng từ thành thị đến nông thôn cũng đang tăng cường nguồn cung tiền mặt, lập kế hoạch điều hòa, lưu thông tiền tệ, cam kết không để xảy ra thiếu hụt. Đồng thời, đơn vị tăng cường giám sát hoạt động thanh toán, đảm bảo an ninh – an toàn kho quỹ và phòng, chống tội phạm trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng.
Rõ ràng việc đổi tiền qua “chợ đen” không chỉ khiến người dân mất thêm chi phí, đối mặt với rủi ro tiền giả, thiếu tiền, mà còn tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật, gây mất an ninh trật tự.
Ngành ngân hàng khuyến cáo người dân nên chủ động sắp xếp thời gian đổi tiền tại các ngân hàng, điểm giao dịch chính thống – nơi đảm bảo nguồn tiền hợp pháp, chất lượng, an toàn và không mất phí. Việc đổi tiền qua các kênh hợp pháp không chỉ giúp người dân bảo đảm quyền lợi chính đáng của mình, mà còn góp phần duy trì sự ổn định, an toàn của thị trường tiền tệ và xây dựng nếp sống văn minh trong xã hội.
