4 bảo tàng ở Crimea năm 2014 cho bảo tàng Allard Pierson ở Amsterdam, Hà Lan mượn hàng trăm cổ vật bằng vàng, đồng, đá quý cùng các hiện vật khoảng 2.000 năm tuổi của người Scythia để trưng bày. Khi số cổ vật này được trưng bày ở Amsterdam, Nga bất ngờ sáp nhập bán đảo Crimea, khiến chúng trở thành tâm điểm trong cuộc chiến pháp lý giữa Nga và Ukraine.
Trong cuộc đấu tranh pháp lý diễn ra nhiều năm sau đó, các bảo tàng ở Kiev và Crimea đều đệ đơn yêu cầu trao trả kho báu cho họ. Tòa án Tối cao Hà Lan hồi tháng 6 ra phán quyết kho báu nên được trả về Ukraine.
“Sau gần 10 năm, các hiện vật từ 4 bảo tàng ở Crimea đã được trả về Ukraine”, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Ukraine (NMHU) thông báo hôm 27/11, một ngày sau khi kho báu về đến Kiev. “Chúng sẽ được lưu giữ ở NMHU cho đến khi Crimea được giải phóng”.
Chiếc mũ và đồ trang sức bằng vàng thuộc kho báu được trả về Kiev hôm 26/11. Ảnh: BBC
Cơ quan hải quan Ukraine cho biết kho báu gồm các món đồ trang sức nặng 2.694 kg đặt trong các hòm đặc biệt, được chuyển bằng xe tải từ Amsterdam đến Kiev.
Bộ trưởng Văn hóa Ukraien Rostyslav Karandeyev ca ngợi việc trao trả hiện vật là “chiến thắng lịch sử vĩ đại”."Cuộc triển lãm ở Hà Lan đề cập lịch sử của Crimea thuộc Ukraine . Vì vậy, chỉ người dân Ukraine mới được sở hữu những giá trị lịch sử này", ông nói.
Nga nhiều lần khẳng định hàng trăm hiện vật, trong đó có chiếc mũ chiến binh bằng vàng nguyên khối có từ thế kỷ 4 trước Công nguyên, nên được lưu giữ ở Crimea. “Kho báu thuộc về Crimea và chúng nên ở đó”, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói hôm 27/11.
Giám đốc bảo tàng Allard Pierson, Els van der Plas, cho biết đây là trường hợp đặc biệt khi “di sản văn hóa trở thành nạn nhân của diễn biến địa chính trị”. Trong cuộc chiến pháp lý, bảo tàng Allard Pierson “tập trung vào việc cất giữ an toàn các hiện vật cho đến khi trả lại cho chủ sở hữu hợp pháp”.
“Chúng tôi rất vui vì kết quả đã rõ ràng và giờ chúng đã được trả lại”, bà van der Plas cho hay.
