Nhiệm kỳ của Quốc hội, HĐND các cấp được quy định như thế nào?

(Baohatinh.vn) - Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XIV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 diễn ra vào ngày 22/5/2016. Để giúp bạn đọc hiểu rõ hơn các vấn đề, nội dung liên quan đến cuộc bầu cử, Báo Hà Tĩnh trân trọng giới thiệu các thông tin dưới dạng hỏi đáp (theo tài liệu của Hội đồng Bầu cử Quốc gia).

- Nhiệm kỳ của Quốc hội, HĐND các cấp được quy định như thế nào?

Nhiệm kỳ của mỗi khóa Quốc hội là 5 năm kể từ ngày khai mạc kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa đó đến ngày khai mạc kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa sau. 60 ngày trước khi Quốc hội hết nhiệm kỳ, Quốc hội khóa mới phải được bầu xong. Trong trường hợp đặc biệt, nếu được ít nhất 2/3 tổng số ĐBQH biểu quyết tán thành thì Quốc hội quyết định rút ngắn hoặc kéo dài nhiệm kỳ của mình theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Việc kéo dài nhiệm kỳ của một khóa Quốc hội không được quá 12 tháng, trừ trường hợp có chiến tranh.

Đại biểu biểu quyết thông qua các nghị quyết quan trọng tại Kỳ họp thứ 15, HĐND tỉnh Hà Tĩnh khóa XVI

Đại biểu biểu quyết thông qua các nghị quyết quan trọng tại Kỳ họp thứ 15, HĐND tỉnh Hà Tĩnh khóa XVI

Nhiệm kỳ của mỗi khóa HĐND là 5 năm, kể từ kỳ họp thứ nhất của HĐND khóa đó đến kỳ họp thứ nhất của HĐND khóa sau. Chậm nhất là 45 ngày trước khi HĐND hết nhiệm kỳ, HĐND khóa mới phải được bầu xong. Việc rút ngắn hoặc kéo dài nhiệm kỳ của HĐND do Quốc hội quyết định theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

- HĐND giữ vị trí, vai trò như thế nào ở địa phương?

HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên.

HĐND quyết định các vấn đề của địa phương do luật định; giám sát việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật ở địa phương và việc thực hiện nghị quyết của HĐND.

- Vị trí, vai trò của đại biểu HĐND được quy định như thế nào?

Đại biểu HĐND là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân địa phương; liên hệ chặt chẽ với cử tri, chịu sự giám sát của cử tri, thực hiện chế độ tiếp xúc, báo cáo với cử tri về hoạt động của mình và của HĐND, trả lời những yêu cầu, kiến nghị của cử tri; xem xét, đôn đốc việc giải quyết khiếu nại, tố cáo. Đại biểu HĐND có trách nhiệm vận động nhân dân thực hiện Hiến pháp và pháp luật, chính sách của Nhà nước, nghị quyết của HĐND, động viên nhân dân tham gia quản lý nhà nước.

Đại biểu HĐND bình đẳng trong thảo luận và quyết định các vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND.

- Đại biểu HĐND có những quyền gì?

Đại biểu HĐND có quyền chất vấn chủ tịch UBND, phó chủ tịch UBND, ủy viên UBND, chánh án TAND, viện trưởng viện kiểm sát nhân dân cùng cấp. Người bị chất vấn phải trả lời về những vấn đề mà đại biểu HĐND chất vấn.

Đại biểu HĐND có quyền kiến nghị HĐND bỏ phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do HĐND bầu, tổ chức phiên họp bất thường, phiên họp kín của HĐND và kiến nghị về những vấn đề khác mà đại biểu thấy cần thiết.

Đại biểu HĐND có quyền kiến nghị các cơ quan, tổ chức, cá nhân áp dụng biện pháp cần thiết để thực hiện Hiến pháp, pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích của Nhà nước, quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Khi phát hiện có hành vi vi phạm pháp luật, gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, đại biểu HĐND có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức hữu quan thi hành những biện pháp cần thiết để kịp thời chấm dứt hành vi vi phạm pháp luật.

Khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của đại biểu, đại biểu HĐND có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân đó.

- Trách nhiệm của đại biểu HĐND được quy định như thế nào?

Đại biểu HĐND có trách nhiệm tham dự đầy đủ các kỳ họp, phiên họp HĐND, tham gia thảo luận và biểu quyết các vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND. Đại biểu HĐND không tham dự kỳ họp, phiên họp thì phải có lý do và phải báo cáo trước với chủ tịch HĐND. Trường hợp đại biểu HĐND không tham dự các kỳ họp liên tục trong 1 năm mà không có lý do thì Thường trực HĐND phải báo cáo HĐND để bãi nhiệm đại biểu HĐND đó.

Đại biểu HĐND phải liên hệ chặt chẽ với cử tri ở đơn vị bầu cử bầu ra mình, chịu sự giám sát của cử tri, có trách nhiệm thu thập và phản ánh trung thực ý kiến, nguyện vọng, kiến nghị của cử tri; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cử tri; thực hiện chế độ tiếp xúc cử tri và ít nhất mỗi năm một lần báo cáo với cử tri về hoạt động của mình và của HĐND nơi mình là đại biểu, trả lời những yêu cầu và kiến nghị của cử tri.

Sau mỗi kỳ họp HĐND, đại biểu HĐND có trách nhiệm báo cáo với cử tri về kết quả của kỳ họp, phổ biến và giải thích các nghị quyết của HĐND, vận động và cùng với nhân dân thực hiện các nghị quyết đó.

Đại biểu HĐND có trách nhiệm tiếp công dân theo quy định của pháp luật. Khi nhận được khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân, đại biểu HĐND có trách nhiệm nghiên cứu, kịp thời chuyển đến người có thẩm quyền giải quyết và thông báo cho người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị biết; đôn đốc, theo dõi và giám sát việc giải quyết. Người có thẩm quyền giải quyết phải thông báo cho đại biểu HĐND về kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân trong thời hạn do pháp luật quy định. Trong trường hợp xét thấy việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị không đúng pháp luật, đại biểu HĐND có quyền gặp người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị hữu quan để tìm hiểu, yêu cầu xem xét lại; khi cần thiết, đại biểu HĐND yêu cầu người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp trên trực tiếp của cơ quan, tổ chức, đơn vị đó giải quyết.

(Còn nữa)

Chủ đề ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI VÀ HĐND CÁC CẤP

Đọc thêm

Kỳ vọng phát triển đột phá từ những quyết sách của Đại hội XIV

Kỳ vọng phát triển đột phá từ những quyết sách của Đại hội XIV

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thành công tốt đẹp với nhiều quyết sách quan trọng. Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang bước vào thời kỳ nỗ lực triển khai Nghị quyết Đại hội với tinh thần “biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành kết quả cụ thể; nói là làm, làm ngay, làm đúng, làm quyết liệt, làm đến cùng và làm hiệu quả” như lời của Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh.
Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!

Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!

Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh trân trọng giới thiệu bài viết của đồng chí Tô Lâm - Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam với tựa đề: Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!
Tổng Bí thư Tô Lâm trả lời câu hỏi của các phóng viên quốc tế tại họp báo sau Đại hội XIV

Tổng Bí thư Tô Lâm trả lời câu hỏi của các phóng viên quốc tế tại họp báo sau Đại hội XIV

Trả lời các phóng viên quốc tế tại cuộc họp báo sau phiên bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chia sẻ các điểm mới quan trọng của Đại hội và nhấn mạnh về đường lối đối ngoại của Việt Nam; về vai trò, trách nhiệm của Việt Nam đối với các vấn đề toàn cầu.
Những điểm mới trong công tác tuyển quân năm 2026

Những điểm mới trong công tác tuyển quân năm 2026

Thời gian qua, Hội đồng nghĩa vụ quân sự, cơ quan quân sự các địa phương đã làm tốt công tác phối hợp, hiệp đồng trong thực hiện các khâu, các bước trong quy trình tuyển quân, bảo đảm công khai, công bằng, đúng luật, đúng quy trình, chất lượng tốt.
Những thành tựu của Hà Tĩnh sau 50 năm đất nước thống nhất

Kỳ vọng và quyết tâm cao từ thành công Đại hội XIV của Đảng

Đại hội đại biểu lần thứ XIV của Đảng đã đề ra đường lối, chủ trương, mục tiêu phát triển của đất nước với các khâu đột phá chiến lược. Đại hội thành công tốt đẹp đã tiếp thêm niềm tin, động lực để Hà Tĩnh bứt phá trên chặng đường mới.
Hiện thực khát vọng Việt Nam hùng cường

Hiện thực khát vọng Việt Nam hùng cường

Đại hội XIV thành công tốt đẹp, bầu đồng chí Tô Lâm tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư. Đại hội mở ra kỷ nguyên mới vươn mình, hiện thực hóa khát vọng Việt Nam hùng cường.
Những hình ảnh nổi bật về Đại hội XIV của Đảng

Những hình ảnh nổi bật về Đại hội XIV của Đảng

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra từ ngày 19-23/1 tại Trung tâm Hội nghị quốc gia (Hà Nội) đã thành công tốt đẹp. Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh tổng hợp các hình ảnh nổi bật theo diễn biến của Đại hội.
Tổng Bí thư Tô Lâm dự chương trình nghệ thuật đặc biệt 'Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng'

Tổng Bí thư Tô Lâm dự chương trình nghệ thuật đặc biệt 'Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng'

20 giờ tối 23/1, tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng” được tổ chức trọng thể, chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng thời kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng (3/2/1930-3/2/2026).
Khai mạc trọng thể Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng

Chiều 23/1/2026, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đã họp phiên bế mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, Thủ đô Hà Nội. Đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV trình bày diễn văn Bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam. Báo và phát thanh truyền hình Hà Tĩnh trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Đại hội.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV thành công tốt đẹp

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV thành công tốt đẹp

Sau 5 ngày làm việc, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thành công tốt đẹp. BCH Trung ương Đảng khoá XIV đã thống nhất tuyệt đối bầu đồng chí Tô Lâm - Tổng Bí thư BCH Trung ương Đảng khoá XIII tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư khoá XIV.
[Infographic] Tiểu sử Tổng Bí thư Tô Lâm

[Infographic] Tiểu sử Tổng Bí thư Tô Lâm

Sáng 23/1, tại Hội nghị lần thứ nhất, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã thống nhất tuyệt đối bầu đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Cơ cấu Trung ương khóa XIV

Cơ cấu Trung ương khóa XIV

Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV có 200 ủy viên, trong đó khoảng một nửa là gương mặt mới, tuổi trung bình là 55, ủy viên chính thức trẻ nhất 46 tuổi, dự khuyết trẻ nhất 38 tuổi.
Đoàn đại biểu tỉnh Hà Tĩnh dự đại hội.

71 Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV trúng cử lần đầu

Ngày 22/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã bầu Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV gồm 180 Ủy viên chính thức và 20 Ủy viên dự khuyết. Trong số 180 Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV, có 71 đồng chí lần đầu trúng cử Ban Chấp hành Trung ương.