Ngày 19/4/2025, cùng với 80 công trình, dự án trọng điểm được khởi công, khánh thành đồng loạt trên cả nước, Hà Tĩnh ghi dấu ấn đặc biệt với việc thông xe kỹ thuật hai dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025, gồm tuyến Bãi Vọt - Hàm Nghi và Hàm Nghi - Vũng Áng. Tiếp đó, ngày 28/8/2025, cao tốc Vũng Áng - Bùng nối tỉnh Hà Tĩnh với tỉnh Quảng Trị (Quảng Bình cũ) đưa vào khai thác toàn tuyến.
Các tuyến cao tốc qua địa bàn Hà Tĩnh đưa vào khai thác không chỉ giảm tải áp lực giao thông cho Quốc lộ 1 mà còn mở ra không gian phát triển mới cho các địa phương dọc tuyến, tạo động lực thu hút đầu tư, thúc đẩy liên kết vùng và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Đằng sau những làn đường thênh thang của ngày hôm nay là sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương; là sự vào cuộc đồng bộ, phối hợp nhịp nhàng của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở; là những hy sinh, trách nhiệm của người dân và những tháng ngày “dãi nắng, dầm sương” của đội ngũ kỹ sư, công nhân toàn tuyến.
Tinh thần “chỉ bàn làm, không bàn lùi” được hiện thực hóa trên từng mét đường, từng cây cầu, khẳng định tầm nhìn chiến lược, bản lĩnh lãnh đạo và quyết tâm kiến tạo hạ tầng hiện đại vì sự phát triển bền vững của đất nước.
Nếu cao tốc Bắc - Nam mở mạch giao thông, thì đường dây 500kV mạch 3 Quảng Trạch - Phố Nối chính là “xương sống” của hệ thống truyền tải điện quốc gia, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng. Đây là dự án được Chính phủ giao tiến độ đặc biệt cấp bách.
Tuyến đường dây dài hơn 518 km đi qua 9 tỉnh, trong đó, đoạn qua Hà Tĩnh có quy mô lớn nhất, dài 141,52 km, với 285 vị trí cột. Để triển khai dự án tại Hà Tĩnh, Nhà nước phải thu hồi khoảng 581.108 m² đất tại vị trí móng và 3.993.519 m² trong hành lang an toàn của 1.276 hộ dân; 74 hộ phải di dời chỗ ở; tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư lên tới hơn 290 tỷ đồng. Một khối lượng công việc đồ sộ, phạm vi ảnh hưởng rộng trong khi yêu cầu tiến độ gấp gáp đã đặt các cấp, ngành trước những thách thức không hề nhỏ.
Nhận thức rõ ý nghĩa chiến lược của công trình, cấp ủy, chính quyền các cấp ở Hà Tĩnh cùng với các đơn vị liên quan đã vào cuộc quyết liệt, đồng bộ với tinh thần "chỉ bàn làm, không bàn lùi", "vượt nắng, thắng mưa", làm việc "3 ca, 4 kíp, liên tục 24/7". Sự chỉ đạo quyết liệt là yếu tố quan trọng, song sự đồng lòng, trách nhiệm của Nhân dân mới là yếu tố then chốt quyết định thành công của dự án.
Từ bỏ cơ ngơi rộng hơn 3.500m², chấp nhận di dời nhà cửa để nhường đất cho dự án, ông Võ Tá Long (xã Cẩm Duệ) chia sẻ: “Dù đã gắn bó hàng chục năm với mảnh đất này, nguồn sống cả gia đình phụ thuộc vào mô hình chăn nuôi, trồng cây ăn quả ở đây nhưng khi Nhà nước cần, chúng tôi sẵn sàng hy sinh vì mục tiêu chung".
Không riêng gia đình ông Long, hàng chục hộ dân trên địa bàn tỉnh cũng “lấy đại cục làm trọng”, tự nguyện di dời, chấp nhận những xáo trộn lớn trong đời sống để dự án về đích đúng tiến độ. Những cột điện vươn cao, những đường dây vươn xa không chỉ mang theo dòng điện quốc gia mà còn mang theo niềm tin, sự hy sinh và tinh thần trách nhiệm của Nhân dân.
Song song với các công trình hạ tầng quy mô lớn, Hà Tĩnh luôn kiên định quan điểm lấy con người làm trung tâm của phát triển. Hưởng ứng phong trào thi đua “Xóa nhà tạm, nhà dột nát” do Chính phủ phát động, tỉnh đã triển khai với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, coi đây là “mệnh lệnh từ trái tim”.
Ban Chỉ đạo Xóa nhà tạm, nhà dột nát cấp tỉnh được thành lập, giao nhiệm vụ cho các thành viên theo hướng “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ”. Cấp ủy, chính quyền, MTTQ, các đoàn thể chính trị - xã hội và Nhân dân cùng vào cuộc với tinh thần trách nhiệm cao nhất để chăm lo chốn an cư cho người nghèo.
Chỉ trong thời gian từ tháng 10/2024 đến tháng 5/2025, toàn tỉnh đã hoàn thành 2.281 căn nhà, với tổng kinh phí hơn 246 tỷ đồng, về đích sớm hơn 5 tháng so với kế hoạch Trung ương giao. Không dừng lại ở đó, Hà Tĩnh còn chủ động mở rộng hỗ trợ thêm 683 căn nhà cho các hộ đặc biệt khó khăn.
Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh Hà Thị Việt Ánh khẳng định: “Mỗi căn nhà hoàn thành không chỉ là chỗ ở an toàn cho người dân mà còn là biểu tượng của sự quan tâm, sẻ chia, là tinh thần đoàn kết và trách nhiệm xã hội của cả hệ thống chính trị”.
Trong chiến lược phát triển lâu dài, Hà Tĩnh đặc biệt coi trọng giáo dục vùng biên giới, xác định đây vừa là nhiệm vụ phát triển con người, vừa là nhiệm vụ chiến lược về quốc phòng - an ninh. Thực hiện chủ trương của Trung ương, tỉnh đã rà soát, đề xuất đầu tư 7 công trình trường học nội trú liên cấp tại 7 xã biên giới, với tổng mức đầu tư hơn 740 tỷ đồng trong giai đoạn 2025 - 2026.
Trong đó, công trình Trường Phổ thông nội trú liên cấp TH&THCS Sơn Kim 1 và Trường Phổ thông nội trú liên cấp TH&THCS Hương Khê đã khởi công năm 2025 với tổng mức gần 300 tỷ đồng. Các công trình được đầu tư xây dựng đồng bộ với đầy đủ khu học tập, nội trú, nhà đa chức năng, bể bơi, phục vụ hàng nghìn học sinh, dự kiến hoàn thành trước 30/8/2026.
Ông Trần Quốc Bảo - Chủ tịch UBND xã Hương Khê khẳng định: “Đây là nguồn động viên to lớn, thể hiện sự quan tâm, ưu tiên của các cấp, ngành dành cho giáo dục vùng biên giới, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa miền núi và miền xuôi. Cấp ủy, chính quyền địa phương sẽ luôn đồng hành, tạo điều kiện tốt nhất để công trình thi công đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, sớm hoàn thành phục vụ việc dạy và học của con em trên địa bàn”.
Ngoài 2 công trình trường học đã khởi công, 5 công trình còn lại dự kiến sẽ triển khai tại các xã Sơn Kim 2, Sơn Hồng, Vũ Quang, Hương Xuân, Hương Bình trong năm 2026 với tổng mức đầu tư hơn 440 tỷ đồng.
Những ngôi trường vùng biên được đầu tư xây dựng sẽ mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, chắp cánh ước mơ cho thế hệ trẻ nơi phên dậu Tổ quốc và là nơi thực hiện vai trò kép: vừa là “trường học của tri thức”, vừa là “pháo đài của lòng dân” như khẳng định của đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Nguyệt tại lễ khởi công Trường Phổ thông nội trú liên cấp TH&THCS Sơn Kim 1.
Nhìn lại chặng đường triển khai các công trình trọng điểm trên địa bàn, có thể thấy rõ một điểm chung xuyên suốt, đó là sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Đảng; sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và trên hết là sự đồng thuận, ủng hộ của Nhân dân.
Đây chính là cơ sở, động lực để Hà Tĩnh tiếp tục triển khai các dự án lớn, có ý nghĩa chiến lược như: đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam; Nhà máy Sản xuất thép Vinmetal Hà Tĩnh, Nhà máy Điện gió Eco Wind Kỳ Anh, Nhà máy Điện gió Kỳ Anh, Bảo tàng Hà Tĩnh…
Từ những đại công trình trọng điểm quốc gia đến các dự án an sinh xã hội gắn với đời sống dân sinh, tất cả đã hợp thành bức tranh sinh động về tinh thần hành động, khát vọng vươn lên mạnh mẽ của Hà Tĩnh. Trong khí thế hướng tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, những công trình mang tầm vóc đặc biệt chính là những món quà ý nghĩa, là minh chứng thuyết phục cho con đường phát triển mà Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh đã và đang kiên định lựa chọn - con đường của đoàn kết, quyết tâm và hành động đến cùng vì lợi ích chung của đất nước và Nhân dân.