Bí ẩn nhiều năm của Mặt Trời vừa được giải mã

Những công cụ hiện đại lần đầu tiên giúp chứng minh lý do lớp khí quyển ngoài của Mặt Trời có nhiệt độ cao hơn cả bề mặt.

Chỉ nhìn từ Trái Đất, chúng ta sẽ không nhận ra, tuy nhiên có một điều nghe giống như nghịch lý: vì sao lớp khí quyển trên cùng của Mặt Trời lại có nhiệt độ cao gấp cả trăm lần bề mặt ngôi sao này. Đây là bí ẩn khiến những nhà khoa học vũ trụ vất vả nhiều năm để tìm câu trả lời.

Trong nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Science, các nhà khoa học đến từ học viện công nghệ New Jersey đã chứng minh được những giả thuyết trước đây thông qua những ghi nhận mới nhất từ đài quan sát Mặt Trời Big Bear. Giả thuyết phổ biến nhất để giải thích hiện tượng này là các gai plasma bắn ra từ Mặt Trời khiến nhiệt độ khu vực quanh Mặt Trời tăng cao.

Bí ẩn nhiều năm của Mặt Trời vừa được giải mã

Hình minh họa cho thấy các gai plasma có thể xuyên ra những lớp của tầng khí quyển mặt trời như thế nào. Ảnh: NJIT.

Đài quan sát Big Bear đã sử dụng các hình chụp chất lượng cao để xác nhận rằng từ trường của Mặt Trời đảo chiều liên tục, tạo thành động năng và nhiệt năng. Những nguồn năng lượng này khiến gai plasma bắn lên từ bề mặt Mặt Trời.

Các gai plasma có thể có kích thước từ 200-500 km, và tác động của từ trường khiến nó bắn qua lớp sắc cầu (chromosphere) để chạm tới lớp ngoài cùng của khí quyển Mặt Trời là nhật hoa (corona), đạt tới độ cao hàng nghìn km. Tốc độ của gai plasma bắn xuyên qua khí quyển Mặt Trời lên tới 100 km/s.

Hình ảnh chụp lại bằng tia cực tím từ đài quan sát Mặt Trời của NASA giúp nhóm nghiên cứu đã khẳng định nhiệt độ của các gai Mặt Trời khi bắn lên lớp corona lên tới 1 triệu độ C. Đó là lý do lớp cao nhất của khí quyển Mặt Trời lại có nhiệt độ cao hơn nhiều so với bề mặt, nằm phía dưới hàng nghìn km. Bề mặt Mặt Trời có nhiệt độ chỉ khoảng 5.500 độ C.

Bí ẩn nhiều năm của Mặt Trời vừa được giải mã

Lớp lõi, các lớp trong khí quyển mặt trời và nhiệt độ của chúng. Ảnh: JAXA.

“Lần đầu tiên kính viễn vọng Goode của đài quan sát Big Bear thu được các hình ảnh chất lượng cao, cho thấy khi từ trường Mặt Trời đảo chiều gặp áp suất thấp của sẽ tạo ra các gai plasma bắn lên rất mạnh mẽ”, nhà vật lý Wenda Cao của học viện kỹ thuật New Jersey chia sẻ.

Trước đây, các nhà khoa học đã sử dụng máy tính để giả lập và xác định giả thuyết này. Tuy nhiên những hình ảnh từ đài quan sát Big Bear là lần đầu tiên con người ghi lại được bằng chứng để chứng minh giả thuyết.

Theo Science Alert, những hình ảnh độ phân giải cao từ đài quan sát Big Bear đóng vai trò tiên quyết để khẳng định giả thuyết trên. Các thiết bị quan sát vũ trụ ngày càng hiện đại hơn, đem lại nhiều khám phá cho con người.

“Những quan sát của chúng tôi về việc hình thành gai, đốt nóng và nguội lại đã cho thấy một vòng tương tác giữa lớp chromosphere và corona”, các nhà nghiên cứu kết luận.

Theo Zing

Đọc thêm

8 đột phá y học 2025

8 đột phá y học 2025

National Geographic vừa công bố 8 đột phá y học 2025, từ thuốc ngừa HIV tiêm 2 lần mỗi năm, chỉnh sửa gene cá nhân hóa đến tái tạo chi, mở ra kỷ nguyên chăm sóc sức khỏe mới.
VinFuture 2025 vinh danh 4 công trình khoa học "cùng vươn mình - cùng thịnh vượng"

VinFuture 2025 vinh danh 4 công trình khoa học "cùng vươn mình - cùng thịnh vượng"

Quỹ VinFuture chính thức công bố các Chủ nhân Giải thưởng VinFuture 2025. 4 công trình khoa học công nghệ xuất sắc được vinh danh đã khẳng định nhất quán chủ điểm năm nay là “Cùng vươn mình – Cùng thịnh vượng”, thể hiện vai trò hợp tác khoa học xuyên biên giới để cùng giải quyết các thách thức toàn cầu về y tế, môi trường và sinh kế cho nhân loại.
Nhà khoa học VinFuture hiến kế để chung sống an toàn khi AI thông minh hơn con người

Nhà khoa học VinFuture hiến kế để chung sống an toàn khi AI thông minh hơn con người

Tốc độ phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang diễn ra nhanh hơn bất kỳ cuộc cách mạng công nghệ nào trước đây, đẩy nhân loại vào một tình huống chưa từng có tiền lệ: phải nghĩ cách chung sống với một thực thể thông minh hơn chúng ta. Tại Tọa đàm “AI vì nhân loại: Đạo đức và an toàn AI trong kỷ nguyên mới” diễn ra chiều 2/12, các nhà khoa học VinFuture đã thảo luận nhiều “kế sách” hay.
4 công nghệ mở đường cho tương lai gây chú ý tại Tuần lễ VinFuture 2025

4 công nghệ mở đường cho tương lai gây chú ý tại Tuần lễ VinFuture 2025

Lần đầu tiên được tổ chức, “Diễn thuyết truyền cảm hứng: Công nghệ đột phá tương lai”, diễn ra sáng 2/12 tại Hà Nội, đã mang đến một khởi đầu đầy ấn tượng cho Tuần lễ Khoa học - Công nghệ VinFuture 2025. 4 nhà khoa học quốc tế đã mang đến 4 câu chuyện đổi mới đang tái định hình tương lai thế giới, với chung 1 tầm nhìn là khoa học phục vụ con người.
Các nhà khoa học hàng đầu thế giới hiến kế nuôi sống 10 tỷ người tại Tuần lễ KHCN VinFuture 2025

Các nhà khoa học hàng đầu thế giới hiến kế nuôi sống 10 tỷ người tại Tuần lễ KHCN VinFuture 2025

Biến đổi khí hậu đang đẩy nông nghiệp toàn cầu vào vòng xoáy bất ổn, đe dọa an ninh lương thực của gần 10 tỷ người trong tương lai. Tại Tuần lễ KHCN VinFuture 2025, các nhà khoa học hàng đầu thế giới sẽ cùng thảo luận về những đổi mới có thể giúp nhân loại nuôi sống hành tinh một cách bền vững.
Khi AI “vẽ” giấc mơ an cư

Khi AI “vẽ” giấc mơ an cư

Trong bối cảnh đô thị "đất chật người đông", việc ứng dụng AI giúp các kiến trúc sư phá vỡ những giới hạn về không gian, tạo ra những ngôi nhà phố thông minh và giàu cảm xúc.