Các nhà nghiên cứu phát hiện cá voi đầu cong có thể sống hơn 200 năm nhờ khả năng sửa chữa ADN cực kỳ tốt với sự hỗ trợ của môi trường nước lạnh.
Cá voi đầu cong là động vật có vú sống lâu nhất thế giới. Ảnh: Paul Nicklen
Theo Guardian, với tuổi thọ tối đa hơn 200 năm, cá voi đầu cong (Balaena mysticetus) sống lâu hơn bất kỳ động vật có vú nào trên thế giới. Trong nghiên cứu công bố hôm 29/10 trên tạp chí Nature, các nhà khoa học phát hiện bí quyết sinh học góp phần giúp loài cá voi nặng 80 tấn này sống thọ như vậy. Nếu có thể áp dụng với con người, phát hiện này sẽ thúc đẩy quá trình lão hóa lành mạnh, đồng thời bảo vệ nội tạng và mô trong quá trình phẫu thuật hoặc cấy ghép.
Theo giáo sư Vera Gorbunova, nhà sinh vật học tại Đại học Rochester, New York, trong khi tìm hiểu cơ chế phía sau tuổi thọ ấn tượng của cá voi đầu cong, ông và đồng nghiệp phát hiện bí quyết nằm ở cơ chế sửa chữa tổn thương ADN rất chính xác và hiệu quả của chúng. Tất cả tổ chức sống trên Trái Đất đều trải qua tổn thương ADN trong vòng đời. Các tế bào tìm cách sửa chữa tổn thương nhưng không phải mọi lần sửa chữa đều hiệu quả, dẫn tới đột biến tích tụ theo thời gian, làm tăng nguy cơ ung thư và thúc đẩy lão hóa do ảnh hưởng đến chức năng của tế bào và mô.
Theo Smithsonian, để tiến hành nghiên cứu, đầu tiên các nhà khoa học tìm cách thu thập tế bào cá voi đầu cong. Họ hỏi xin những thợ săn người Inuit để lấy một số mẫu vật mẫu. Nhằm tránh khiến tế bào chết khi đông lạnh mô, họ đặt mẫu vật trong tủ mát để bay về Rochester nhanh hết mức có thể.
Nhóm của Gorbunova nhận thấy cá voi đầu cong đặc biệt sửa chữa tốt một dạng tổn thương ADN trong đó cả hai sợi của chuỗi xoắn kép ADN đều bị cắt đứt, nhờ đó chúng có ít đột biến hơn. Thông qua một loạt thí nghiệm với tế bào cá voi, họ chỉ ra sửa chữa ADN được củng cố bởi protein CIRBP, kích thích thông qua tiếp xúc nước lạnh. Cá voi đầu cong sống cả đời ở vùng biển Bắc Cực và tạo ra nhiều CIRBP gấp 100 lần con người.
"Giải pháp trên không chỉ loại trừ tế bào bị tổn thương mà còn kéo dài tuổi thọ và hạ thấp tỷ lệ ung thư ở cá voi đầu cong", nhóm nghiên cứu kết luận.
Các nhà nghiên cứu đang khám phá điều gì xảy ra khi tăng lượng CIRBP trong tế bào ở người. Trước đó, thí nghiệm trên ruồi cho thấy việc tăng thêm CIRBP nâng cao tuổi thọ và giúp chúng chịu bức xạ gây đột biến tốt hơn. Gorbunova và đồng nghiệp đang nuôi chuột tăng cường CIRBP để quan sát chúng sống lâu tới đâu. Họ cũng hy vọng có thể kiểm tra liệu những người hay bơi hoặc tắm nước lạnh có lượng protein tăng lên hay không.
Việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Vườn Quốc gia Vũ Quang không chỉ nhằm mục đích quản lý tốt hơn 57 nghìn ha rừng mà còn là bước chuẩn bị quan trọng cho những mục tiêu xa hơn.
Khám phá Nhà máy Điện rác Phú Sơn (thành phố Huế), nhiều người dân Hà Tĩnh kỳ vọng sớm có công nghệ tương tự trong xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh để vừa đảm bảo sức khỏe cho cộng đồng, an ninh năng lượng.
Trái Đất đang “cất giấu” khoảng 1,6 triệu tỷ tấn vàng, đủ để phủ kín bề mặt hành tinh bằng một lớp kim loại quý dày 50 cm nhưng kho báu này lại nằm ngoài tầm với của con người.
Dự án tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Bánh đa nem Hà Tĩnh” nhằm bảo hộ, quản lý và phát huy giá trị sản phẩm truyền thống gắn với đời sống văn hóa – ẩm thực của người dân địa phương.
Theo SCMP, các nhà khoa học Trung Quốc vừa tạo ra một bước đột phá trong công nghệ điện tử khi tích hợp thành công các mạch điện tử phức tạp vào những sợi dây dẻo, co giãn và mỏng như sợi tóc con người.
Năm 2026, Liên hiệp các Hội KH&KT Hà Tĩnh tiếp tục triển khai hiệu quả các hoạt động, trọng tâm là tăng cường nghiên cứu khoa học, phản biện các chương trình, đề án của tỉnh.
Ít ai nghĩ rằng, một tài xế đường dài ở xã Kỳ Hoa, tỉnh Hà Tĩnh lại có thể biến những khối sắt vô tri thành cỗ máy bóc vỏ keo tràm giúp nâng cao hiệu quả làm việc lên gấp 5 lần.
Dự án Trợ lý ảo AI đa lĩnh vực đã giành giải Nhất Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Hà Tĩnh năm 2025, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Sản phẩm bánh đa nem Hà Tĩnh được Cục SHTT cấp Giấy chứng nhận đăng ký Nhãn hiệu chứng nhận, qua đó khẳng định chất lượng và tạo nền tảng mở rộng thị trường, phát triển bền vững.
Các nhà nghiên cứu tại Viện Khoa học Weizmann (Israel) vừa giải mã một bí ẩn kéo dài nửa thế kỷ, làm sáng tỏ cơ chế phân tử cho phép mô bị tổn thương nặng có thể tự tái tạo.
Sau khi tiếp nhận các cá thể động vật hoang dã, Vườn Quốc gia Vũ Quang (Hà Tĩnh) tiếp tục theo dõi, chăm sóc để đảm bảo an toàn trước khi thả về môi trường tự nhiên.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Trần Báu Hà đề nghị các sở, ngành, địa phương, đơn vị tập trung chuyển đổi số, phát triển thị trường KHCN, khởi nghiệp sáng tạo... để tạo động lực then chốt cho tăng trưởng Hà Tĩnh.
Vòng chung kết là cơ hội để các ý tưởng được thử thách, phản biện, kết nối và cũng là cơ hội để các nhà đầu tư, chuyên gia tìm thấy những hạt giống mới cho tương lai.
VinSpeed (Tập đoàn Vingroup) ký kết chiến lược và chuyển giao công nghệ với Siemens Mobility GmbH (Tập đoàn Siemens AG, Đức) trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao.
National Geographic vừa công bố 8 đột phá y học 2025, từ thuốc ngừa HIV tiêm 2 lần mỗi năm, chỉnh sửa gene cá nhân hóa đến tái tạo chi, mở ra kỷ nguyên chăm sóc sức khỏe mới.
Qua vòng thi chung khảo, Ban Tổ chức Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Hà Tĩnh 2025 đã lựa chọn 10 dự án, ý tưởng có điểm số cao nhất để tham gia vòng chung khảo.
Quỹ VinFuture chính thức công bố các Chủ nhân Giải thưởng VinFuture 2025. 4 công trình khoa học công nghệ xuất sắc được vinh danh đã khẳng định nhất quán chủ điểm năm nay là “Cùng vươn mình – Cùng thịnh vượng”, thể hiện vai trò hợp tác khoa học xuyên biên giới để cùng giải quyết các thách thức toàn cầu về y tế, môi trường và sinh kế cho nhân loại.
Tốc độ phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang diễn ra nhanh hơn bất kỳ cuộc cách mạng công nghệ nào trước đây, đẩy nhân loại vào một tình huống chưa từng có tiền lệ: phải nghĩ cách chung sống với một thực thể thông minh hơn chúng ta. Tại Tọa đàm “AI vì nhân loại: Đạo đức và an toàn AI trong kỷ nguyên mới” diễn ra chiều 2/12, các nhà khoa học VinFuture đã thảo luận nhiều “kế sách” hay.
Đường hầm dưới biển dài và sâu nhất thế giới đang được xây dựng tại Na Uy, nhằm rút ngắn thời gian di chuyển giữa các thành phố lớn và trở thành một phần của tuyến cao tốc không phà.
Lần đầu tiên được tổ chức, “Diễn thuyết truyền cảm hứng: Công nghệ đột phá tương lai”, diễn ra sáng 2/12 tại Hà Nội, đã mang đến một khởi đầu đầy ấn tượng cho Tuần lễ Khoa học - Công nghệ VinFuture 2025. 4 nhà khoa học quốc tế đã mang đến 4 câu chuyện đổi mới đang tái định hình tương lai thế giới, với chung 1 tầm nhìn là khoa học phục vụ con người.
