Một nhóm nhà khoa học Trung Quốc đã hoàn thành bản đồ địa chất cập nhật của toàn bộ Mặt Trăng ở tỷ lệ 1:5 triệu. Viện Địa chất thuộc Viện Khoa học Địa chất Trung Quốc cho biết, bản đồ có chiều dài khoảng 280 cm và chiều cao 120 cm, kèm theo các bản đồ địa chất bổ sung về khu vực hai cực của Mặt Trăng. Công trình đánh dấu hơn 13.000 hố va chạm, 81 bồn địa va chạm, đồng thời phân loại 14 dạng cấu trúc địa chất và 17 loại đá trên bề mặt Mặt Trăng.
Bản đồ được xây dựng dựa trên các kết quả mới nhất từ chương trình thám hiểm Mặt Trăng Thường Nga của Trung Quốc cùng nhiều nghiên cứu khác, đồng thời cập nhật có hệ thống thang thời gian địa chất, hệ thống phân loại vật liệu và phương pháp thể hiện các đặc điểm địa chất trên Mặt Trăng.
Nhóm nghiên cứu đã điều chỉnh thang thời gian địa chất của Mặt Trăng, xác định thời điểm bắt đầu của các giai đoạn Aitkenian, Nectarian và Imbrian lần lượt vào khoảng 4,33 tỷ năm, 4,17 tỷ năm và 3,92 tỷ năm trước.
Đây là lần đầu tiên thế giới có một bản đồ địa chất Mặt Trăng phân chia chi tiết hơn các đơn vị địa tầng của những giai đoạn sau trong lịch sử địa chất của thiên thể này.
Bản đồ cũng tích hợp dữ liệu có độ phân giải cao hơn về sự phân bố các khoáng vật chủ chốt trên bề mặt Mặt Trăng và hoàn thiện hệ thống phân loại đá. Dựa trên các phát hiện mới nhất từ các sứ mệnh Thường Nga-4 và Thường Nga-6, nhóm nghiên cứu đã bổ sung đá gabbronorit (gabbronorite) là một loại đá riêng biệt trong bồn địa Nam Cực - Aitken (SPA).
Để bảo đảm tính rõ ràng ở tỷ lệ 1:5 triệu, nhóm nghiên cứu cũng xây dựng ngưỡng thể hiện tối thiểu đối với từng loại đặc điểm địa chất, giúp bản đồ vẫn dễ quan sát nhưng không bỏ sót các chi tiết có giá trị khoa học.
Trước đó, Trung Quốc đã công bố bản đồ địa chất Mặt Trăng toàn cầu đầu tiên ở tỷ lệ 1:2,5 triệu vào năm 2022 và xuất bản tập bản đồ địa chất Mặt Trăng độ phân giải cao hoàn chỉnh đầu tiên trên thế giới vào năm 2024.
Theo Viện trưởng Viện Địa chất Trung Quốc Dương Chí Minh, bản đồ mới sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng trạm nghiên cứu Mặt Trăng trong tương lai, lựa chọn địa điểm hạ cánh và triển khai các sứ mệnh thám hiểm không gian sâu, đồng thời đóng góp thêm dữ liệu cho nghiên cứu về sự tiến hóa của Hệ Mặt Trời./.
