Vì sao AI thất bại khi dự đoán sóng thần

AI có thể giúp cải thiện việc cảnh báo sớm sóng thần, nhưng giới hạn về dữ liệu thực tế đang cản trở khả năng dự đoán chính xác và kịp thời các thảm họa ven biển.

Các mô hình dự báo nhờ vào AI cần dữ liệu đầu vào chính xác. Ảnh: Kyodo News.
Các mô hình dự báo nhờ vào AI cần dữ liệu đầu vào chính xác. Ảnh: Kyodo News.

Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Coastal Engineering Journal đã chỉ ra những giới hạn nghiêm trọng trong hệ thống cảnh báo sóng thần hiện nay, bất chấp các tiến bộ công nghệ đáng kể trong lĩnh vực này. Theo nhóm nghiên cứu từ Đại học Western Ontario (Canada), vấn đề lớn nhất không nằm ở việc "có hay không", mà là khi nào sóng thần sẽ xảy ra.

Cụ thể, nhóm chuyên gia đã thử nghiệm 3 mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) gồm hồi quy tuyến tính bội, rừng ngẫu nhiên và mạng nơ-ron để dự đoán sóng thần. Trong đó, 2 mô hình sau cho thấy hiệu suất vượt trội. Tuy nhiên, kết quả cũng cho thấy yếu tố quyết định nằm ở chất lượng dữ liệu huấn luyện. Nếu dữ liệu không phản ánh đúng điều kiện thực địa, mô hình có thể thất bại trong thực tế, bất chấp kết quả tích cực từ các bài kiểm tra trong phòng thí nghiệm.

Đây là thách thức lớn đối với các khu vực có nguy cơ sóng thần nhưng lại thiếu dữ liệu quan trắc. Tại bờ biển phía tây Canada, chỉ có 4 cảm biến đáy biển đang hoạt động, không đủ để cung cấp dữ liệu đầy đủ cho việc huấn luyện mô hình.

Tofino, một thị trấn ven biển trên đảo Vancouver là ví dụ điển hình. Nơi đây chưa từng hứng chịu sóng thần nhưng lại nằm gần ranh giới mảng kiến tạo Cascadia, khu vực có khả năng sinh ra động đất lên đến 9,0 độ Richter và sóng thần cao tới 30 mét. Dù thời điểm chính xác chưa thể xác định, các nhà khoa học tin rằng thảm họa sẽ xảy ra trong tương lai gần.

"Vấn đề không phải là liệu sóng thần có xảy ra hay không, mà là khi nào nó xảy ra", Phó giáo sư Katsu Goda, Chủ tịch Nghiên cứu về rủi ro đa thiên tai Canada tại Đại học Western Ontario nhấn mạnh.

Trên thế giới, nhiều nhóm nhà khoa học đang phát triển các công nghệ mới để nâng cao khả năng dự báo và giảm thiểu thiệt hại. Một số đang tập trung vào mô hình AI tích hợp dữ liệu thực địa, trong khi nhiều nhóm khác thử nghiệm các công trình phòng hộ như đê biển khai thác năng lượng từ thủy triều.

znews.vn

Đọc thêm

Con người quay lại Mặt trăng để làm gì?

Con người quay lại Mặt trăng để làm gì?

Bên cạnh sứ mệnh đưa con người trở lại quỹ đạo Mặt trăng, vụ phóng Artemis II còn là bài sát hạch khắc nghiệt quyết định liệu nhân loại có thể đặt chân lên sao Hỏa hay không.
Sẵn sàng vận hành ứng dụng i-HaTinh

Sẵn sàng vận hành ứng dụng i-HaTinh

Trung tâm Khoa học công nghệ (KHCN) và Chuyển đổi số (Sở KH&CN Hà Tĩnh) đã sẵn sàng vận hành ứng dụng Công dân số i-HaTinh tích hợp nền tảng phản ánh hiện trường.
Nhà khoa học Mỹ: “VinFuture đưa đóng góp của phụ nữ khoa học ra ánh sáng toàn cầu”

Nhà khoa học Mỹ: “VinFuture đưa đóng góp của phụ nữ khoa học ra ánh sáng toàn cầu”

Phụ nữ làm lãnh đạo trong khoa học không nên được nhìn nhận như một “ngoại lệ”, càng không phải là điều gây ngạc nhiên. Theo TS. Jayshree Seth, Nhà khoa học Doanh nghiệp tại Tập đoàn 3M (Mỹ) và thành viên Hội đồng Sơ khảo Giải thưởng VinFuture, điều đó đơn giản là trạng thái tự nhiên của thời đại.
Nơi nào nhiều vàng nhất?

Nơi nào nhiều vàng nhất?

Trái Đất đang “cất giấu” khoảng 1,6 triệu tỷ tấn vàng, đủ để phủ kín bề mặt hành tinh bằng một lớp kim loại quý dày 50 cm nhưng kho báu này lại nằm ngoài tầm với của con người.
Trung Quốc công bố 'chip dạng sợi' mỏng như tóc

Trung Quốc công bố 'chip dạng sợi' mỏng như tóc

Theo SCMP, các nhà khoa học Trung Quốc vừa tạo ra một bước đột phá trong công nghệ điện tử khi tích hợp thành công các mạch điện tử phức tạp vào những sợi dây dẻo, co giãn và mỏng như sợi tóc con người.
Có gì trong phần mềm "Trợ lý ảo AI đa lĩnh vực”?

Có gì trong phần mềm "Trợ lý ảo AI đa lĩnh vực”?

Dự án Trợ lý ảo AI đa lĩnh vực đã giành giải Nhất Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Hà Tĩnh năm 2025, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.