Sáng 26/11, Quốc hội thảo luận về các báo cáo công tác của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; công tác phòng, chống tội phạm, thi hành án, phòng, chống tham nhũng; giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.
Nhiều giải pháp đột phá nâng cao hiệu quả công tác tư pháp
Tham gia thảo luận, ĐBQH Phan Thị Nguyệt Thu - Chánh án TAND tỉnh Hà Tĩnh nhận định rằng báo cáo của các cơ quan liên quan phản ánh rõ nét sự gia tăng các loại tội phạm và tranh chấp dân sự, hành chính trong bối cảnh ngày càng phức tạp, qua đó đã đặt ra những khó khăn và áp lực lớn đối với hệ thống cơ quan tư pháp trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng và xử lý vi phạm pháp luật.
Theo đại biểu, mặc dù còn nhiều thách thức, nhưng các cơ quan tư pháp đã triển khai nhiều giải pháp đột phá nhằm nâng cao chất lượng công tác. Chính phủ, Tòa án Nhân dân Tối cao và Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao đã chủ động thực hiện các nhiệm vụ cải cách tư pháp theo Nghị quyết số 27-NQ/TW, tăng cường trách nhiệm người đứng đầu và nâng cao hiệu quả tổ chức, đội ngũ cán bộ.
Đại biểu cũng nhấn mạnh vai trò của việc đẩy mạnh chuyển đổi số để đảm bảo áp dụng thống nhất pháp luật. Các cơ quan tư pháp đã chú trọng vào thu hồi tài sản và tích cực phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan, từ đó hoàn thành vượt chỉ tiêu do Quốc hội giao.
Đại biểu đánh giá cao việc xử lý nghiêm minh các vụ án tham nhũng lớn, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân vào công cuộc phòng, chống tham nhũng của Đảng và Nhà nước.
Nỗ lực cải cách và đầu tư toàn diện hệ thống tư pháp
ĐBQH Phan Thị Nguyệt Thu cho rằng tình hình vi phạm pháp luật, tranh chấp dân sự và hành chính sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt khi các loại tội phạm mới có xu hướng gia tăng. Bên cạnh đó, người dân ngày càng lựa chọn giải quyết tranh chấp qua con đường tư pháp, khối lượng công việc của tòa án gia tăng đáng kể.
Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao, đại biểu đề xuất bốn giải pháp chính:
Tăng số lượng thẩm phán: Hiện tại, số lượng thẩm phán, kiểm sát viên được phân bổ chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Năm 2024, các tòa án thụ lý hơn 653.000 vụ án, tăng 46.873 vụ so với năm 2023. Nhiều vụ án lớn yêu cầu thời gian xét xử kéo dài, gây áp lực lớn lên các hội đồng xét xử. Đại biểu đề nghị Quốc hội xem xét bổ sung biên chế thẩm phán, kiểm sát viên và sớm thông qua các nghị quyết về ngạch bậc, chế độ tiền lương, phụ cấp cho đội ngũ cán bộ tư pháp.
Đầu tư cơ sở vật chất và công nghệ: Hệ thống tòa án cần được trang bị đầy đủ để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, xây dựng tòa án điện tử và tổ chức xét xử trực tuyến. Đại biểu cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải đầu tư, nâng cấp các trụ sở làm việc, đặc biệt là tòa án nhân dân cấp huyện, đảm bảo phòng xét xử và các phòng chức năng khác theo đúng tinh thần cải cách tư pháp.
Tăng cường phòng ngừa và xử lý tội phạm: Cần có giải pháp toàn diện, hiệu quả đối với các vi phạm pháp luật trong các lĩnh vực như quản lý đất đai, tài chính, kinh tế, đấu thầu và đầu tư. Đặc biệt, cần tập trung vào các loại tội phạm có tổ chức, xuyên quốc gia, tội phạm mạng, cũng như các vụ án xâm hại tính mạng, sức khỏe và trẻ em.
Khuyến khích hòa giải, đối thoại: Đại biểu nhấn mạnh vai trò của hòa giải, đối thoại trong giải quyết tranh chấp dân sự và hành chính. Việc tăng cường tuyên truyền, khuyến khích người dân lựa chọn phương thức này sẽ giúp giảm áp lực cho hệ thống tư pháp và tạo đồng thuận trong xã hội.
