Giám đốc Sở KH&ĐT Hà Tĩnh: Dự án đầu tư phải qua 13 bước, làm bài bản cần hơn 2 năm

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 15, chiều nay (9/7), HĐND tỉnh khóa XVII tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn trên 4 lĩnh vực: tài nguyên và môi trường; kế hoạch và đầu tư; nội vụ; thông tin - truyền thông. Các nhóm vấn đề thuộc các lĩnh vực: giao thông vận tải, an ninh trật tự, lao động - thương binh và xã hội, y tế, xây dựng… sẽ trả lời bằng văn bản gửi đại biểu HĐND tỉnh tại kỳ họp.

Phát biểu định hướng phiên chất vấn, Bí thư Tỉnh ủy - Chủ tịch HĐND tỉnh Lê Đình Sơn cho biết: Trên cơ sở tổng hợp và xin ý kiến các đại biểu HĐND tỉnh, có 8 vấn đề được đại biểu HĐND tỉnh đề nghị đưa vào chất vấn.

Bí thư Tỉnh ủy - Chủ tịch HĐND tỉnh Lê Đình Sơn đặt vấn đề mở đầu phiên chất vấn

Căn cứ vào thời gian, những nội dung quan trọng, tác động sâu rộng đến đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân và cán bộ đảng viên, HĐND tỉnh chọn 4 nội dung chất vấn trực tiếp, 4 nội dung trả lời bằng văn bản và giao UBND tỉnh trả lời câu hỏi chất vấn.

Đến nay, các câu hỏi chất vấn được chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng. Đề nghị các đại biểu HĐND tiến hành chất vấn với tinh thần, trách nhiệm cao, chất vấn rõ các nội dung, không nêu chung chung; đại biểu trả lời gọn rõ, đúng trọng tâm…

Sau phần đặt vấn đề mở đầu phiên chất vấn của Bí thư Tỉnh ủy - Chủ tịch HĐND tỉnh Lê Đình Sơn, Giám đốc Sở KH&ĐT Trần Tú Anh là người đầu tiên đăng đàn trả lời chất vấn.

Tăng trưởng thấp do ngành công nghiệp tăng thấp, thương mại - dịch vụ giảm mạnh

Trả lời câu hỏi "Tăng trưởng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm 2020 thấp nhất so với các tỉnh trong khu vực. Đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh cho biết nguyên nhân và giải pháp trong thời gian tới", Giám đốc Sở KH&ĐT cho hay: Tốc độ tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm 2020 trên địa bàn Hà Tĩnh ước tính chỉ đạt 0,1%.

Giám đốc Sở KH&ĐT Trần Tú Anh đăng đàn trả lời chất vấn về vấn đề tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt thấp

Trong đó, ngành công nghiệp đóng góp 0,7 điểm phần trăm trong tăng trưởng chung; xây dựng góp 0,4 điểm phần trăm; khu vực thương mại, dịch vụ giảm 1,21 điểm phần trăm; khu vực nông, lâm nghiệp và thuỷ sản ước tính đóng góp 0,23 điểm phần trăm.

Nguyên nhân chính làm cho GRDP 6 tháng đầu năm 2020 có tốc độ tăng trưởng thấp chủ yếu là do ngành công nghiệp tăng thấp và khu vực thương mại, dịch vụ giảm mạnh.

Phân tích sâu về kết quả này, tư lệnh ngành KH&ĐT khẳng định: Những năm qua, kinh tế Hà Tĩnh tăng trưởng cao nhờ hoạt động sản xuất công nghiệp, trong đó chủ yếu là thép của Công ty Formosa (FHS) và bia Sài Gòn. Trong khi đó, GRDP của Công ty Fomosa 6 tháng đầu năm 2020 giảm 102 tỷ so với cùng kỳ 2019, trong khi 6 tháng 2019 tăng 33,7% so với cùng kỳ năm 2018.

Giám đốc Sở KH&ĐT đặt ra giả định: Nếu 6 tháng đầu năm 2020, Formosa vẫn duy trì được lượng tăng như 6 tháng đầu năm 2019 so với 2018 (tăng 1.165 tỷ đồng), còn các ngành khác bị ảnh hưởng như số liệu thực tế thì GRDP 6 tháng đầu năm 2020 của tỉnh đạt mức tăng 4,69% so với cùng kỳ năm 2019.

Lý do tốc độ tăng trưởng đạt thấp nhất so với các tỉnh Bắc Trung Bộ, Giám đốc Sở KH&ĐT cho rằng: Đối với các tỉnh có quy mô nhỏ thì với bất kỳ tác động của một yếu tố nào cũng có thể làm thay đổi nhiều đến chỉ tiêu tốc độ tăng trưởng. Tuy nhiên, các tỉnh có tốc độ tăng trưởng chênh lệch là do quy mô của các tỉnh khác nhau.

Mặt khác, thời gian thực hiện giãn cách xã hội giữa các tỉnh cũng có sự khác nhau (Hà Tĩnh thuộc nhóm nguy cơ cao, kéo dài thêm 1 tuần so với các tỉnh trong khu vực) nên việc trở lại hoạt động sản xuất kinh doanh các ngành dịch vụ cũng có sự khác nhau giữa các tỉnh.

Mặc dù vậy, ngay sau khi dịch bệnh Covid-19 được kiểm soát, tốc độ tăng trưởng đã bắt đầu có dấu hiệu tích cực.

“Chỉ số phát triển sản xuất công nghiệp tháng 5 đã tăng trở lại, ước tính tăng 14,04% so với tháng trước. Nếu loại trừ yếu tố Formosa thì chỉ số sản xuất công nghiệp 6 tháng tăng khoảng từ 2 đến 3%; một số dự án công nghiệp mới hoạt động trong năm 2020 sẽ góp phần nâng cao chỉ số tăng trưởng. Đặc biệt, các vướng mắc, điểm nghẽn về đất đai đầu tư, giá trị M3 (giá trị nộp ngân sách tối thiểu của các dự án đầu tư có sử dụng đất) đang được tháo gỡ, một số dự án lớn (Khu đô thị Hàm Nghi, Nam Cầu Phủ...) đã lựa chọn nhà đầu tư; một số công trình trọng điểm chào mừng đại hội Đảng đang được đẩy nhanh tiến độ…” - Giám đốc Sở KH&ĐT cho hay.

Để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phấn đấu đạt mục tiêu cao nhất kế hoạch năm 2020, người đứng đầu ngành KH&ĐT đưa ra các giải pháp như tập trung tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tạo điều kiện cho lưu thông hàng hóa, phát triển sản xuất; cải thiện môi trường đầu tư, môi trường kinh doanh để thu hút, phát huy hiệu quả các nguồn lực đầu tư phát triển.

Rà soát, khắc phục tình trạng chồng chéo, bất cập giữa các quy hoạch, nhất là giữa quy hoạch sử dụng đất với quy hoạch xây dựng, quy hoạch ngành; Sớm hoàn thành việc lập quy hoạch tỉnh để công bố gắn với tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư vào địa bàn. Nghiên cứu, tham mưu đề xuất các chính sách áp dụng cho giai đoạn 2021-2025 như chính sách huy động nguồn lực tài chính từ đất đai để tạo vốn xây dựng kết cấu hạ tầng…

Thủ tục đầu tư rườm rà, phải xin ý kiến phê duyệt nhiều nơi

Trả lời câu hỏi “Trên địa bàn tỉnh hiện có nhiều dự án đầu tư công và xã hội hóa đã được đồng ý chủ trương nhưng chậm hoặc không triển khai thực hiện; một số đã quá thời hạn cam kết đầu tư được Ủy ban nhân dân tỉnh gia hạn nhiều lần nhưng vẫn chậm triển khai”.

Giám đốc Sở KH&ĐT cho biết: Nhóm dự án đã được bố trí kế hoạch vốn có tiến độ triển khai và giải ngân chậm gồm có: 11 dự án với tổng số vốn 412,5 tỷ đồng được bổ sung vốn NSTW từ nguồn dự phòng và vốn điều chỉnh giảm các dự án quan trong quốc gia; 12 dự án sử dụng vốn nước ngoài với tổng số vốn 701,8 tỷ đồng, nhưng mới giải ngân được 178,8 tỷ đồng; vốn chương trình MTQG xây dựng NTM mới giải ngân được 23,291 tỷ đồng.

Ngoài ra, còn có một số dự án được giao kế hoạch vốn lớn nhưng tiến độ triển khai và giải ngân còn chậm như: Dự án Hệ thống thủy lợi Ngàn Trươi - Cẩm Trang, Kênh chính Linh Cảm thuộc Hệ thống thủy lợi Ngàn Trươi - Cẩm Trang giai đoạn II...

Hiện tại, trong nhóm dự án đã được bố trí vốn nhưng chưa triển khai vẫn còn 23 dự án với tổng số vốn còn thiếu là trên 440 tỷ đồng và nhóm các dự án đã được thống nhất, phê duyệt chủ trương đầu tư nhưng chưa được bố trí vốn có 40 dự án với tổng mức đầu tư 1.330 tỷ đồng chưa cân đối, huy động được nguồn để triển khai.

Theo Giám đốc Sở KH&ĐT, nguyên nhân của vấn đề này là nhu cầu đầu tư kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn lớn, trong khi đó, nguồn lực đầu tư từ ngân sách hạn chế; quy trình thủ tục thực hiện đầu tư rườm rà, nhiều, phải đến xin ý kiến phê duyệt nhiều nơi; còn có sự chồng chéo giữa quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch xây dựng, quy hoạch ngành. Ngoài ra, còn vì nhiều nguyên nhân chủ quan khác như: các địa phương vào cuộc chậm, vướng giải phóng mặt bằng..

Để giải quyết vấn đề này, Giám đốc Sở KH&ĐT đưa ra các giải pháp tăng cường công tác chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện kế hoạch; tăng cường cải cách hành chính, rút ngắn quy trình, thời gian thực hiện các thủ tục về đầu tư công và đẩy mạnh phân cấp, giao trách nhiệm, tạo sự chủ động cho địa phương, đơn vị; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, huy động cả hệ thống chính trị thực hiện nhanh và kịp thời công tác giải phóng mặt bằng phục vụ cho việc triển khai các dự án; Tranh thủ tối đa mọi nguồn lực bên ngoài...

Sau báo cáo trả lời của Giám đốc Sở KH&ĐT, các đại biểu đã trực tiếp đặt câu hỏi.

Đại biểu Trần Viết Hậu (Tổ đại biểu huyện Đức Thọ) chất vấn số liệu về vốn đầu tư toàn xã hội và thương mại, dịch vụ. Đồng thời với đó là trách nhiệm của các đơn vị liên quan về phân bổ chậm giải ngân một số nguồn vốn, trong đó có vốn của chương trình MTQG.

Đại biểu Trần Viết Hậu (Tổ đại biểu huyện Đức Thọ) nêu câu hỏi

Đại biểu Đoàn Đình Anh (Tổ đại biểu huyện Cẩm Xuyên) chất vấn: Cơ sở nào để xác định mục tiêu tăng trưởng của Hà Tĩnh trong 6 tháng cuối năm là 10,6%? Tại sao nhiều dự án được các nhà đầu tư lựa chọn dù đã được quảng bá nhưng lại không thể thực hiện?

Đại biểu Đoàn Đình Anh (Tổ đại biểu huyện Cẩm Xuyên) chất vấn

Đại biểu Đoàn Đình Anh băn khoăn: “Liệu có cầu toàn quá khi chúng ta không chấp nhận một số dự án đầu tư về tổ hợp chăn nuôi trước đây. Tại sao, Tổng công ty Khoáng sản và Thương mại Hà Tĩnh không trở thành chỗ dựa cho nông dân khi đại dịch xảy ra?”.

Đại biểu Nguyễn Trọng Nhiệu (Tổ đại biểu Nghi Xuân) đặt câu hỏi

Đại biểu Nguyễn Trọng Nhiệu (Tổ đại biểu Nghi Xuân) chất vấn: Hà Tĩnh liên tục nhiều năm có tốc độ tăng trưởng cao, thậm chí có năm dẫn đầu toàn quốc. Tốc độ tăng trưởng năm nay quá thấp - không bình thường nên cần đánh giá rõ điều này. Nguyên nhân do ảnh hưởng dịch bệnh là ảnh hưởng chung cả nước. Phải chăng đó là nguyên nhân nội tại, công tác điều hành, cơ chế chính sách liệu có vấn đề?

Trả lời câu hỏi đại biểu Đoàn Đình Anh, Giám đốc Sở KH&ĐT Trần Tú Anh khẳng định, trên cơ sở kỳ vọng vào đà tăng trưởng của Formosa; 6 tháng cuối năm công tác chỉ đạo tổ chức thực hiện sẽ quyết liệt hơn nên việc đặt chỉ tiêu tăng trưởng 10,6% là có cơ sở.

Đối với câu hỏi vì sao các dự án đầu tư lớn chậm triển khai, tư lệnh ngành KH&ĐT Hà Tĩnh cho rằng, do quá trình thực hiện dự án rất nhiều bước (13 bước). Tổng thời gian thực hiện đối với 1 dự án nếu làm căn cơ, bài bản phải mất 2 - 5 năm. “Điều này còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố” – ông Anh nhấn mạnh.

Bày tỏ sự không hài lòng với trả lời của Giám đốc Sở KH&ĐT về thời hạn để làm thủ tục cho 1 dự án đầu tư 2 - 5 năm là quá dài, Chủ tịch HĐND tỉnh Lê Đình Sơn phản hồi, đặt câu hỏi nghi ngờ phải chăng “chậm hay nhanh là tùy thuộc vào chúng ta”?!

Bí thư Tỉnh ủy - Chủ tịch HĐND tỉnh Lê Đình Sơn nhấn mạnh: Trong 6 tháng đầu năm 2020, kinh tế toàn cầu chịu ảnh hưởng sâu sắc của đại dịch Covid-19. Việt Nam là nước có tốc độ tăng trưởng dương trong khi một số nước lớn có tốc độ âm. Đó là kết quả trong lãnh đạo, chỉ đạo của hệ thống chính trị.

Đối với Hà Tĩnh, tốc độ tăng trưởng 0,1% cũng là một sự cố gắng. Nhìn toàn diện cũng có một số nét khả quan như xây dựng NTM; công tác phòng chống dịch đạt kết quả tốt… Nhìn chung, về mặt tổng hợp số liệu, có nhiều vấn đề trả lời đã thể hiện được vai trò chỉ đạo, điều hành của hệ thống chính quyền. Nhưng, căn cốt nhất, nguyên nhân bên trong vẫn còn né tránh, đùn đẩy, có phần thiếu trách nhiệm.

“Phải xem lại trách nhiệm của chúng ta. Xem lại cơ chế chính sách, vận hành, lãnh đạo, chỉ đạo và sản phẩm đầu ra như thế nào. Do vậy, phải mạnh dạn nhìn thẳng, trả lời thỏa đáng, gắn trách nhiệm với người đứng đầu. Bởi rằng, nếu không làm rõ, nhìn được mình thì không thể hoàn thành mục tiêu đề ra” – Bí thư Tỉnh ủy - Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh.