Khi cổng làng "sính"... chữ Hán

(Baohatinh.vn) - Cổng làng Văn Xá (xã Lâm Trung Thủy, Đức Thọ, Hà Tĩnh) mới được xây dựng, song việc thể hiện tên làng và câu đối nổi bật bằng chữ Hán đã gây ra những ý kiến không đồng tình.

bqbht_br_1dji-0181.jpg
Cổng làng Văn Xá (xã Lâm Trung Thuỷ) được xây dựng từ khoảng tháng 6 - 11/2024. Cổng gồm 3 cửa: cửa chính rộng 6m; hai cửa phụ, mỗi cửa rộng 1,2m. Cửa phụ chỉ mang tính trang trí, không sử dụng cho việc đi lại. Cửa chính có 4 mái (hai mái chính và hai mái hồi). Các mái được lợp ngói màu đỏ, kết hợp với màu sơn trắng tạo nên sự hài hòa cho công trình.
bqbht_br_1dji-0184.jpg
Cổng được thiết kế gồm hai trụ, các trụ đều mang hình cây bút. Trụ chính và mặt chính của cổng đều được đắp bằng chữ Hán (loại chữ Hán phồn thể) chạy từ đỉnh cổng xuống chân cổng. Hai trụ phụ được đắp hàng chữ tiếng Việt.
bqbht_br_1dsc04851.jpg
Mặt chính của cổng được sơn màu nâu sậm, phía trên ghi chữ Hán (loại chữ Hán phồn thể) màu vàng, khổ lớn; phía dưới ghi thôn Văn Xá với cỡ chữ nhỏ hơn.
bqbht_br_1dsc04833.jpg
Qua tìm hiểu, cổng làng được một người quê thôn Văn Xá tài trợ 100% chi phí xây dựng. Hiện cổng phía cửa ngõ của thôn đã hoàn thành vào cuối năm 2024...
bqbht_br_1dsc04876.jpg
... còn cổng hướng đi ra khỏi thôn đang được xây dựng phần khung.
bqbht_br_1dsc04870.jpg
“Người dân chúng tôi rất vui khi cổng làng được xây dựng khang trang, to đẹp. Đó là niềm tự hào chung của cả thôn. Tuy nhiên, phần chữ Hán đắp nổi kích thước lớn ở cột trụ chính thì đa số người dân không hiểu nội dung. Có lẽ phần chữ Việt nhỏ ở cột phụ là bản dịch", chị Nguyễn Thị Tâm - người dân thôn Văn Xá cho biết.
bqbht_br_1dsc04846.jpg
Việc cổng làng sử dụng chủ yếu chữ Hán, trong khi chữ Việt được thể hiện nhỏ hơn hoặc mang tính "phiên dịch" có phần bất tiện khi đa số người dân hiện nay, đặc biệt là thế hệ trẻ không đọc được chữ Hán. Qua tìm hiểu, phần phiên dịch cũng được theo chữ Hán - Việt, gây khó hiểu cho người đọc.
bqbht_br_1dsc04881.jpg
Cũng trên địa bàn huyện Đức Thọ, những cổng làng quy mô lớn như ở làng khoa bảng Đông Thái, người dân vẫn lựa chọn thể hiện giá trị văn hóa bằng chữ quốc ngữ theo phong cách thư pháp. Cách làm này được cho là hợp lý hơn, góp phần gìn giữ hồn cốt làng quê.
bqbht_br_1dsc04889.jpg
Theo bà Lê Thị Huyền Trang - Trưởng phòng Văn hóa, Khoa học và Thông tin (UBND huyện Đức Thọ), việc xây dựng cổng làng là do địa phương và thôn quyết định. Đơn vị chưa nhận được thông báo về nội dung xây dựng cổng làng Văn Xá của xã. Nếu trong quá trình xây dựng chưa phù hợp, chúng tôi sẽ đề xuất chỉnh sửa lại để đúng với thuần phong mỹ tục, bảo vệ các giá trị văn hóa cũng như thẩm mỹ trên địa bàn.

Chữ Hán trên cổng thôn Văn Xá được tạo hình bằng máy tính nên nét chữ cứng, thiếu tính mềm mại. Nội dung chữ Hán trên cột chính và phần "phiên dịch" trên cột phụ chưa sát nghĩa, còn thiếu mạch lạc và súc tích. Với đặc thù là loại chữ tượng hình, chữ Hán mang tính trang trí cao nhưng lại khó hiểu với phần lớn người dân. Hiện nay, nhiều cổng làng đã chọn khắc chữ quốc ngữ viết theo lối thư pháp, vừa gần gũi, vừa phù hợp với không gian làng quê Việt.

Tiến sỹ Nguyễn Tùng Lĩnh

Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Tĩnh

Video: Cổng làng ở Đức Thọ nổi bật với chữ Hán.

Đọc thêm

Podcast tản văn: Gom nắng mùa đông

Podcast tản văn: Gom nắng mùa đông

Nắng mùa đông e ấp như một lời hứa, rằng dù mùa đông có lạnh lẽo đến đâu, vẫn luôn có những điều đẹp đẽ chờ đón những ai biết trân trọng sự bình yên.
Podcast truyện ngắn: Đông ấm

Podcast truyện ngắn: Đông ấm

Truyện ngắn "Đông ấm" là một câu chuyện nhỏ về tình bạn học trò, sự cảm thông và những điều tử tế giản dị nhưng đủ sức sưởi ấm lòng người trong những ngày đông lạnh.
Podcast truyện ngắn: Có một chiều mây trắng

Podcast truyện ngắn: Có một chiều mây trắng

Bằng giọng kể chậm rãi, giàu hình ảnh và thấm đẫm cảm xúc, truyện ngắn "Có một chiều mây trắng" mở ra một không gian miền núi vừa hoang sơ, vừa ấm áp, nơi ký ức, yêu thương và niềm hy vọng đan xen...
Podcast truyện ngắn: Đồng hành

Podcast truyện ngắn: Đồng hành

Câu chuyện về đôi vợ chồng già trước lựa chọn: quê và phố, giữa ước nguyện của người này và nỗi niềm của người kia… đã đem đến những rung động rất đời, cất lên từ yêu thương, thấu hiểu.
Podcast tản văn: Một khóm dong riềng

Podcast tản văn: Một khóm dong riềng

Chỉ một khóm dong riềng đỏ hoa nơi góc vườn quen thuộc cũng gợi nên bao thương nhớ. Ký ức về mẹ, về quê nhà, về những năm tháng nhọc nhằn mà đầm ấm lại đong đầy trong tim.
Podcast tản văn: Nắng đông vẫy gọi xuân sang

Podcast tản văn: Nắng đông vẫy gọi xuân sang

Nắng đông hanh hao mà dịu nhẹ, rải xuống mặt đất một thứ ánh sáng ấm áp, khiến vạn vật bừng sắc và mang theo hương vị tình thân, đưa lòng người về miền ký ức xa xăm.
Podcast truyện ngắn: Chuyến tàu về nhà

Podcast truyện ngắn: Chuyến tàu về nhà

Giữa guồng quay mưu sinh hối hả, con người dễ quên mất rằng phía sau mình vẫn có một người mẹ âm thầm đợi chờ, để rồi khi còn kịp, ta hiểu rằng được trở về bên mẹ chưa bao giờ là muộn...
Hà Tĩnh trong trái tim đại sứ hữu nghị đến từ Palestine

Hà Tĩnh trong trái tim đại sứ hữu nghị đến từ Palestine

Gắn bó với Việt Nam 15 năm, Saleem Hammad - đại sứ hữu nghị đến từ Palestine không chỉ nói thành thạo tiếng Việt mà còn dành trọn tình yêu cho dải đất hình chữ S. Trong đó, thời gian trải nghiệm tại Hà Tĩnh đã mang đến cho anh những tình cảm đặc biệt.
Podcast tản văn: Khoảng lặng cuối năm

Podcast tản văn: Khoảng lặng cuối năm

Chắc hẳn, ký ức là thứ đầu tiên mở ra trong lòng người khi những ngày tháng Mười Một âm lịch bắt đầu khép lại. Có cả ký ức rõ hình, rõ dạng, có cả những cảm giác mơ hồ, rất khẽ...
“Xứ sở Chùa Vàng” - một góc nhìn khác

“Xứ sở Chùa Vàng” - một góc nhìn khác

Gác lại những hào nhoáng của ánh đèn đô thị, tôi đã tìm thấy một Thái Lan của những nụ cười an yên, nơi triết lý giáo dục gắn liền với đời sống, nơi con người kiên trì hồi sinh những “vùng đất chết” và một lối sống khiêm nhường, thuận tự nhiên đến ngỡ ngàng.