Khi cổng làng "sính"... chữ Hán

(Baohatinh.vn) - Cổng làng Văn Xá (xã Lâm Trung Thủy, Đức Thọ, Hà Tĩnh) mới được xây dựng, song việc thể hiện tên làng và câu đối nổi bật bằng chữ Hán đã gây ra những ý kiến không đồng tình.

bqbht_br_1dji-0181.jpg
Cổng làng Văn Xá (xã Lâm Trung Thuỷ) được xây dựng từ khoảng tháng 6 - 11/2024. Cổng gồm 3 cửa: cửa chính rộng 6m; hai cửa phụ, mỗi cửa rộng 1,2m. Cửa phụ chỉ mang tính trang trí, không sử dụng cho việc đi lại. Cửa chính có 4 mái (hai mái chính và hai mái hồi). Các mái được lợp ngói màu đỏ, kết hợp với màu sơn trắng tạo nên sự hài hòa cho công trình.
bqbht_br_1dji-0184.jpg
Cổng được thiết kế gồm hai trụ, các trụ đều mang hình cây bút. Trụ chính và mặt chính của cổng đều được đắp bằng chữ Hán (loại chữ Hán phồn thể) chạy từ đỉnh cổng xuống chân cổng. Hai trụ phụ được đắp hàng chữ tiếng Việt.
bqbht_br_1dsc04851.jpg
Mặt chính của cổng được sơn màu nâu sậm, phía trên ghi chữ Hán (loại chữ Hán phồn thể) màu vàng, khổ lớn; phía dưới ghi thôn Văn Xá với cỡ chữ nhỏ hơn.
bqbht_br_1dsc04833.jpg
Qua tìm hiểu, cổng làng được một người quê thôn Văn Xá tài trợ 100% chi phí xây dựng. Hiện cổng phía cửa ngõ của thôn đã hoàn thành vào cuối năm 2024...
bqbht_br_1dsc04876.jpg
... còn cổng hướng đi ra khỏi thôn đang được xây dựng phần khung.
bqbht_br_1dsc04870.jpg
“Người dân chúng tôi rất vui khi cổng làng được xây dựng khang trang, to đẹp. Đó là niềm tự hào chung của cả thôn. Tuy nhiên, phần chữ Hán đắp nổi kích thước lớn ở cột trụ chính thì đa số người dân không hiểu nội dung. Có lẽ phần chữ Việt nhỏ ở cột phụ là bản dịch", chị Nguyễn Thị Tâm - người dân thôn Văn Xá cho biết.
bqbht_br_1dsc04846.jpg
Việc cổng làng sử dụng chủ yếu chữ Hán, trong khi chữ Việt được thể hiện nhỏ hơn hoặc mang tính "phiên dịch" có phần bất tiện khi đa số người dân hiện nay, đặc biệt là thế hệ trẻ không đọc được chữ Hán. Qua tìm hiểu, phần phiên dịch cũng được theo chữ Hán - Việt, gây khó hiểu cho người đọc.
bqbht_br_1dsc04881.jpg
Cũng trên địa bàn huyện Đức Thọ, những cổng làng quy mô lớn như ở làng khoa bảng Đông Thái, người dân vẫn lựa chọn thể hiện giá trị văn hóa bằng chữ quốc ngữ theo phong cách thư pháp. Cách làm này được cho là hợp lý hơn, góp phần gìn giữ hồn cốt làng quê.
bqbht_br_1dsc04889.jpg
Theo bà Lê Thị Huyền Trang - Trưởng phòng Văn hóa, Khoa học và Thông tin (UBND huyện Đức Thọ), việc xây dựng cổng làng là do địa phương và thôn quyết định. Đơn vị chưa nhận được thông báo về nội dung xây dựng cổng làng Văn Xá của xã. Nếu trong quá trình xây dựng chưa phù hợp, chúng tôi sẽ đề xuất chỉnh sửa lại để đúng với thuần phong mỹ tục, bảo vệ các giá trị văn hóa cũng như thẩm mỹ trên địa bàn.

Chữ Hán trên cổng thôn Văn Xá được tạo hình bằng máy tính nên nét chữ cứng, thiếu tính mềm mại. Nội dung chữ Hán trên cột chính và phần "phiên dịch" trên cột phụ chưa sát nghĩa, còn thiếu mạch lạc và súc tích. Với đặc thù là loại chữ tượng hình, chữ Hán mang tính trang trí cao nhưng lại khó hiểu với phần lớn người dân. Hiện nay, nhiều cổng làng đã chọn khắc chữ quốc ngữ viết theo lối thư pháp, vừa gần gũi, vừa phù hợp với không gian làng quê Việt.

Tiến sỹ Nguyễn Tùng Lĩnh

Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Tĩnh

Video: Cổng làng ở Đức Thọ nổi bật với chữ Hán.

Đọc thêm

Podcast tản văn: Bồi hồi tiếng mẹ ru xưa

Podcast tản văn: Bồi hồi tiếng mẹ ru xưa

Giữa dòng ký ức, điều đọng lại sâu sắc nhất là tình thân và những lời ru của bà, của mẹ. Giản dị mà bền bỉ, lời ru theo ta suốt cuộc đời, để mỗi lần nhớ lại vẫn bồi hồi giữa bao đổi thay.
Cụ bà gần trăm tuổi đam mê đọc sách

Cụ bà gần trăm tuổi đam mê đọc sách

Khi nhiều người trẻ không mấy mặn mà với trang sách thì chuyện một cụ bà 96 tuổi ở xã Lộc Hà (Hà Tĩnh) xem đọc sách như một thú vui mỗi ngày thật đáng để suy ngẫm về văn hóa đọc.
Podcast truyện ngắn: Bố tớ là bộ đội

Podcast truyện ngắn: Bố tớ là bộ đội

Một chuyến thăm doanh trại đã giúp cậu bé Dũng hiểu rằng, người lính thời bình không chỉ cầm súng mà còn lao động, vun trồng. Từ đó, niềm tự hào về bố được bồi đắp bằng một tình yêu trọn vẹn, giản dị mà sâu sắc.
Podcast tản văn: Vườn xưa hoa trái

Podcast tản văn: Vườn xưa hoa trái

Một khu vườn quê giản dị với khế, ổi, bưởi, me… đã ươm mầm ký ức tuổi thơ trong trẻo. “Vườn xưa hoa trái” là hành trình trở về, nơi hương vị cũ đánh thức những thương nhớ dịu dàng.
Táo Quân bất ngờ trở lại

Táo Quân bất ngờ trở lại

Đài truyền hình Việt Nam chính thức xác nhận Táo Quân trở lại. Chương trình được phát sóng vào cuối tháng 3.
Podcast tản văn: Rưng rưng sắc tím hoa xoan

Podcast tản văn: Rưng rưng sắc tím hoa xoan

Hoa xoan không rực rỡ, chỉ lặng lẽ tím lên khi xuân gần tàn. Nhưng chính vẻ mong manh ấy lại trở thành nguồn thi hứng cho văn chương, nơi nỗi nhớ và ký ức dịu dàng tìm về.
Podcats truyện ngắn: Mùa xuân biên giới

Podcats truyện ngắn: Mùa xuân biên giới

Truyện ngắn “Mùa Xuân biên giới” của Trần Anh Đức không chỉ tôn vinh lòng dũng cảm của những chiến sĩ quân hàm xanh mà còn khẳng định tình quân dân bền chặt nơi vùng biên cương.
Gửi tâm vào nhánh, gửi ý vào cây

Gửi tâm vào nhánh, gửi ý vào cây

Bonsai không chỉ là thú chơi mà còn là nơi gửi gắm tâm tư, sự kiên nhẫn vào từng dáng, thế. Với người chơi cây cảnh ở Hà Tĩnh, mỗi tác phẩm là một hành trình sáng tạo nghệ thuật.
Chờ ngày khai hội Văn Miếu ở Hà Tĩnh

Chờ ngày khai hội Văn Miếu ở Hà Tĩnh

Lễ hội Văn Miếu (phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh) năm 2026 sẽ diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 24 - 26/3 (tức từ mùng 6 - 9/2 năm Bính Ngọ) với nhiều hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian đặc sắc.
Báo Anh: Hà Giang là 'vẻ đẹp ngoài thế giới'

Báo Anh: Hà Giang là 'vẻ đẹp ngoài thế giới'

Bảng xếp hạng 51 điểm đến đẹp nhất thế giới năm 2026 tiếp tục gọi tên Hà Giang và Hội An, khẳng định sức hút bền bỉ của cảnh quan và văn hóa Việt Nam với du khách quốc tế.