Lạc về tuổi thơ trước trò chơi gụ của "trẻ trâu" miền sơn cước Hà Tĩnh

(Baohatinh.vn) - Một buổi chiều mùa đông hanh hao trong chuyến công tác miền sơn cước Hà Tĩnh, chúng tôi như được trở về với tuổi thơ của mình khi xem trẻ em chơi gụ. Đây là một trong những trò chơi tự chế quen thuộc của thế hệ 7X, 8X ngày xưa; giờ gặp lại, ai nấy đều rưng rưng nhớ về năm tháng tuổi hoa niên của cuộc đời...

lac ve tuoi tho truoc tro choi gu cua tre trau mien son cuoc ha tinh

Chơi gụ hay còn gọi là cù, quay là trò chơi dân gian được lưu truyền phổ biến ở nhiều vùng đất nước vào những thập kỷ 70, 80, 90 của thế kỷ trước. Ngày nay, trò chơi này vẫn được trẻ em một số vùng quê lưu giữ và giải trí cùng nhau sau giờ học, trong những buổi chăn trâu, cắt cỏ...

lac ve tuoi tho truoc tro choi gu cua tre trau mien son cuoc ha tinh

Muốn có gụ chơi tất phải đẽo bằng tay. Tuỳ từng giai đoạn và từng vùng mà hình dáng con gụ được đẽo khác nhau nhưng nhìn chung có 3 phần: thân gụ, đinh quay và mấu để quấn dây. Mỗi khi tìm được khúc gỗ tốt, những đứa trẻ thôn quê sẽ mượn dao, búa của cha mẹ và với bàn tay khéo léo của mình sẽ bắt đầu "dọn cỗ" cho bữa tiệc trò chơi của mình.

lac ve tuoi tho truoc tro choi gu cua tre trau mien son cuoc ha tinh

Nhìn những đứa trẻ tay thoăn thoắt đẽo gọt, đóng đinh tôi lại nhớ hình ảnh những anh chị trong xóm thời xa xưa. Cứ tầm giữa ngọ, một vài nhóm lại hẹn nhau ra một con ngõ chặt chặt, đẽo đẽo. Nhóm làm gụ, nhóm làm nộ cao su... rồi rủ nhau chơi xôn xao cả xóm nghèo...

lac ve tuoi tho truoc tro choi gu cua tre trau mien son cuoc ha tinh

Bước vào cuộc chơi là những cú quăng dây. Quăng điệu nghệ và dứt khoát thì con gụ sẽ quay quay tít, đồng thời phát ra âm thanh vu vu như gió mà nếu nhìn gần thì nó như đang được đặt đứng tại chỗ trên mặt đất.

lac ve tuoi tho truoc tro choi gu cua tre trau mien son cuoc ha tinh

Dưới bàn tay của người chơi điệu nghệ, con gụ sẽ ở trạng thái "ngủ lịm". Còn khi người chơi chơi dở thì những người còn lại sẽ nói: "Càng vố càng vu, chẻ tu càng tít" (nghĩa là càng nhiều vết lõm càng kêu to, không quay bằng đinh quay mà quay bằng đầu càng được nhiều vòng). Đây là sự tự an ủi hoặc an ủi người chơi khác khi con quay bị nhiều vết lõm do con quay khác đánh thậm chí đầu gụ bị nứt, sứt mẻ.

lac ve tuoi tho truoc tro choi gu cua tre trau mien son cuoc ha tinh

Khi ra tay không chuẩn xác, con gụ sẽ không đứng thẳng mà quay nghiêng rồi nhanh chóng dừng lại. Gụ là trò dễ chơi mà không tốn kém. Tiếc là nó không còn xuất hiện nhiều ở các làng quê Hà Tĩnh từ nhiều năm nay.

Đọc thêm

Podcast truyện ngắn: Chuyến xe năm nào

Podcast truyện ngắn: Chuyến xe năm nào

Giữa mưa núi, giữa con đường heo hút của miền cao năm nào, tình thương và sự cưu mang đã nhen lên như một ngọn lửa ấm áp, thắp sáng niềm vui của những ngày về sau.
Podcast tản văn: Giàn bầu của ngoại

Podcast tản văn: Giàn bầu của ngoại

Một giàn bầu xanh mướt, một bát canh ngọt mát hay tiếng gọi hiền từ của bà ngoại trong những trưa hè đầy nắng... gợi về những ký ức thân thương.
Podcast tản văn: Dẻo thơm hương gạo mới

Podcast tản văn: Dẻo thơm hương gạo mới

Mùi hương gạo mới - hương vị của no ấm và thành quả từ bao nhọc nhằn của người nông dân một nắng hai sương đã trở thành miền nhớ đậm sâu trong tâm thức của nhiều thế hệ.
Không gian check-in, “điểm cộng” hút du khách

Không gian check-in, “điểm cộng” hút du khách

Trong thời đại số, nhiều điểm đến ở Hà Tĩnh đã đầu tư các "tọa độ" check-in độc đáo, góp phần tăng sức hút, quảng bá hình ảnh và thu hút du khách đến trải nghiệm, khám phá.
Mẫu nhí Hà Tĩnh tỏa sáng trên sàn diễn catwalk

Mẫu nhí Hà Tĩnh tỏa sáng trên sàn diễn catwalk

Với gương mặt sáng, phong thái tự tin và niềm đam mê nghệ thuật từ sớm, Khâu Vân Kỳ – cô học trò nhỏ đến từ Hà Tĩnh đang từng bước ghi dấu ấn trên sàn diễn thời trang thiếu nhi.
“Cõi Trịnh” giữa lòng Hà Tĩnh

“Cõi Trịnh” giữa lòng Hà Tĩnh

Giữa bao biến động của đời sống, âm nhạc Trịnh Công Sơn đã âm thầm bồi đắp nên một “cõi Trịnh” giàu chiều sâu văn hóa trong đời sống tinh thần của người Hà Tĩnh.
Podcast truyện ngắn: Ngược sóng

Podcast truyện ngắn: Ngược sóng

Sáng mai, mặt trời sẽ lại lên. Biển sẽ lại xanh một màu xanh hy vọng, và chính ông Tuấn - kình ngư lão luyện cũng đã tìm lại được sự bình yên sau chuyến hành trình ngược sóng đầy bão dông.
Khai mạc Lễ hội Làng Sen năm 2026

Khai mạc Lễ hội Làng Sen năm 2026

Tối 18/5, tại sân vận động Làng Sen, xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An long trọng tổ chức khai mạc Lễ hội Làng Sen năm 2026, mở đầu chuỗi hoạt động kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026).
Podcast tản văn: Một sớm mai đi chợ cá

Podcast tản văn: Một sớm mai đi chợ cá

Từ một buổi sớm mai đi chợ cá cùng bố mẹ, lũ trẻ không chỉ có những trải nghiệm mới mà còn có thêm bài học về những giá trị bình dị mà đáng quý của cuộc sống.
Tre xanh trong nhịp sống đô thị Hà Tĩnh

Tre xanh trong nhịp sống đô thị Hà Tĩnh

Giữa nhịp phố thị Hà Tĩnh ngày càng chật chội, sắc xanh của tre đang trở thành điểm nhấn dịu mát. Từ khu dân cư, quán cà phê... những rặng tre mộc mạc góp phần tạo nên không gian sống hài hòa với thiên nhiên.
Podcast: Còn non, còn nước, còn người

Podcast: Còn non, còn nước, còn người

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua nhưng mỗi lần đọc lại Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh trước lúc đi xa, ta vẫn thấy từng câu, từng chữ như còn ấm hơi thở của vị lãnh tụ vô vàn kính yêu.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!