Nhạc Việt AI: Hoàn hảo về âm thanh, tranh cãi về cảm xúc?

Dù còn gây tranh cãi về cảm xúc và tính sáng tạo nhưng làn sóng nhạc AI vẫn đang tạo nên cuộc đổi mới đáng chú ý trong đời sống âm nhạc trực tuyến.

Nhạc AI đổ bộ YouTube Việt

Khi các công cụ như Suno AI, Udio hay Mubert phát triển mạnh mẽ trên toàn cầu, xu hướng "AI viết nhạc" đang nhanh chóng lan tới Việt Nam.

Từ đầu 2025 đến nay, ngày càng nhiều kênh YouTube thử nghiệm khả năng để AI sáng tác, phối khí và hát thay con người. Theo Liên đoàn Công nghiệp ghi âm quốc tế (IFPI), đến cuối năm 2024 khoảng 25% ca khúc phát hành trực tuyến toàn cầu có yếu tố AI.

Tại Việt Nam, cộng đồng sáng tạo nội dung bắt nhịp nhanh với trào lưu này, từ người yêu nhạc nghiệp dư cho tới các nhà sản xuất trẻ. Một trong những ví dụ nổi bật là kênh TRO - Music, kênh hiện có hơn 118.000 người đăng ký và 148 video nhạc AI, tổng số lượt xem của kênh hơn 31 triệu lượt chỉ sau ba tháng đăng tải.

Kênh chuyên đăng tải các bản nhạc trữ tình, ballad, rock do AI sáng tác hoặc hỗ trợ phối khí. Các ca khúc như Vạn lý sầu thu về hơn 6,9 triệu lượt xem, Đà Lạt còn mưa không em có 9,3 triệu lượt xem chỉ trong vòng hai tháng trên YouTube.

Ngoài TRO - Music, nhiều nhà sáng tạo âm nhạc AI khác như Ken Quach Official, với các giai điệu bolero, rumba kết hợp tiếng guitar.

Kênh Nhạc tình AI cũng bất ngờ đem đến bản Diễm xưa do nhạc sĩ Trịnh Công Sơn sáng tác, được phối lại theo phong cách mạnh mẽ hơn là metal, rock.

Trên YouTube, các thẻ #nhạcAI, #Suno, #AImusic xuất hiện ngày càng dày đặc. Nhạc AI ở Việt Nam đang mở ra không gian thử nghiệm sáng tạo, nơi bất kỳ ai cũng có thể viết một ca khúc chỉ trong vài phút với vài câu lệnh.

Nghe như thật, nhưng người hát không tồn tại?

Nhạc AI được nhiều người đánh giá cao ở khả năng tái tạo âm thanh tinh vi. Một số độc giả của Tuổi Trẻ Online trong bài "Khiếp đảm" vì sự hoàn hảo của âm nhạc AI bình luận: "Phải công nhận nhạc AI gần như hoàn hảo, chất giọng, âm thanh gần như tuyệt đối. Tuy cũng có đôi ba từ không chuẩn lắm nhưng nghe rất chất".

Dẫu vậy cũng có ý kiến trái chiều: "Nhạc AI 100% cưỡng âm và ý tứ không rõ ràng, không có chiều sâu. Âm nhạc là sự rung động của tâm hồn. Sự hoàn hảo vô cảm của AI sẽ không bao giờ thay thế được cảm xúc con người".

Một số độc giả lại nhìn nhận đây là cơ hội, không phải mối đe dọa: "Các nhạc sĩ AI đang bùng nổ. Thay vì sợ hãi hãy xem đây là cơ hội để nghệ sĩ con người khám phá giới hạn mới và tìm ra bản sắc riêng".

Dưới các video của các kênh YouTube, phần lớn đều nhận về lời khen từ người nghe, những bản phối lại hay những bản nhạc tự sáng tác đều được đón nhận. Nhiều người để lại bình luận những bài hát này khiến "họ gợi nhớ về những kỷ niệm xưa một cách chân thật nhất" hay "diễn tả lại cảm xúc của bài hát một cách "đúng" nhất".

Bên cạnh đó, thế hệ 8X-9X đời đầu đều để lại những bình luận rất thích những ca khúc được sáng tạo bằng AI này, "đó như một câu chuyện được kể qua nhạc, khung cảnh hiện trên từng nốt nhạc...".

Sự phát triển nhanh của AI trong âm nhạc khiến các tổ chức quốc tế phải lên tiếng.

Tháng 1-2025, Văn phòng Bản quyền Hoa Kỳ (U.S. Copyright Office) khẳng định: "Khi sự sáng tạo được thể hiện thông qua việc sử dụng các hệ thống AI, nó vẫn được bảo hộ bản quyền".

Ngược lại, giới công nghiệp âm nhạc lo ngại nguy cơ xâm phạm bản quyền.

Adam Granite, Phó chủ tịch điều hành phụ trách phát triển thị trường toàn cầu tại Universal Music Group, nhận định: "AI được sử dụng để phục vụ nghệ sĩ là điều tuyệt vời nhưng AI sử dụng tác phẩm của họ mà không có sự cho phép và bồi thường thì không".