Từ đô thị đến nông thôn, anh và tôi đều không khó để thấy những cái cây vừa trồng, chỉ ít thời gian ngắn đã trông cao lớn, sum suê như lớn lên ở đó hàng chục năm trời.
Cách đây vài năm, ông hàng xóm nhà tôi đã quyết định bỏ ra hơn 10 triệu đồng để trồng một cái cây đường kính gần 40cm. Trồng một cây, tấm tắc quá, ông đi mua luôn cây thứ 2. Hai cái cây hai bên cổng, đẹp bề thế. Ít thời gian sau, ông càng thấy lòng hớn hở khi khách đến nhà ai cũng khen cây hoành tráng, dáng hoài cổ. Căn nhà gần 4 tỉ, trong mắt vợ chồng ông, quả là đẹp viên mãn, trong ngoài hài hòa, sang trọng về nội thất, mát mẻ về không gian.
Không khó để thấy hình ảnh ông hàng xóm nhà tôi ở cạnh nhà các anh, các chị, các bác. Tính phổ biến của việc trồng cái cây kiểu như thế thật quen mắt và được người người chấp nhận tựa như khi đói thì vào mua thức ăn nhanh ở các sạp, quầy, chẳng cần chế biến vì mất thời gian. Tiện lợi của “mốt” trồng cái cây “ăn nhanh” đã chinh phục luôn cả quy trình xây dựng dự án trồng cây xanh đường phố. Trồng cho khuôn viên nhà mới, cái cây cần lớn ngay, đẹp ngay. Làm dự án cây xanh đường phố cũng vậy, cái cây cần “cổ thụ” ngay, bề thế ngay để mau chóng cho thấy hình hài về đường phố xanh, bóng cây tỏa mát.
Không khó để thấy những dự án trồng cây xanh như thế ở các trung tâm đô thị. Cái cây trồng theo kiểu “ăn nhanh” quả là hữu dụng, chinh phục mắt người ngay từ lúc cắm gốc xuống hố.
Thế rồi, sự nghiệt ngã của thử thách bất ngờ đến. Bão số 5, số 10 làm nhan nhản cái cây “ăn nhanh” đổ như ngả rạ, từ cây tư gia đến cây đường phố. Nhiều cái cây bật gốc trồi lên mặt đất tựa như củ hành vật ngửa.
Nhiều gốc cây trơ ra, nhẵn bóng, không thấy bóng dáng rễ xuyên qua lớp vỏ. Cái hố trồng cây, vì thế, cũng tròn lẳn, đầy nước, trông thật đều đặn! Không khó để nhìn thấy rễ của hàng loạt cây chưa thể cắm sâu vào lòng đất. Cũng đúng thôi! Tuổi cây ngần ấy, cao lớn ngần ấy, mới trồng sau ít thời gian, chưa quen đất lấy đâu thời gian phát triển rễ.
Ông hàng xóm nhà tôi đã sụp tường, cái cổng của nhà ông bị gãy làm đôi. Lúc bão tan, tôi nhìn nhà ông đầy xót xa. Hai cái cây từng là niềm tự hào, giờ đã là thảm họa, cảm giác như nó là thứ bỏ đi. Đường phố nơi tôi ngày ngày đi làm, cây đổ ngổn ngang, trơ gốc. Hàng loạt cây rất lớn, mới trồng, khi đổ đã kéo hẳn những cọc sắt chống cố định tứ phía.
Trong hàng loạt những cái cây ấy, mới đây có một số cây đã xiêu vẹo do ảnh hưởng từ đợt gió lạnh đầu mùa. Quan sát thì thấy, một số cây chưa hoàn thành việc trồng lại, đang trồng tạm thì gió về. Cây lớn, gốc chưa vững, gió xô nghiêng là cũng dễ hiểu.
Bứng một cái cây lên xanh về trồng thì cây vẫn xanh, nhưng rõ ràng là không thể bền gốc, chắc rễ. Một cái cây nếu được trồng từ nhỏ, chăm dưỡng và qua thử thách nắng mưa, nhiệt độ, cây sẽ bám chắc vào lòng đất. Sự lớn của cây tại chỗ nó cắm rễ là “lớn thực”, không phải cái lớn thiếu thực chất, nhờ cậy, như cây bứng về trồng.
Chuyện cái cây nhưng cũng như chuyện ở đời vậy! Đừng thiếu kiên nhẫn để mong muốn có ngay kết quả. Kết quả là quá trình. Chuyện nuôi con trưởng thành, chuyện điểm số học tập, chuyện nhân sự… đó đây vẫn thấp thoáng dáng vẻ của những kiểu “ăn nhanh”.
