Thôn Ban Long (xã Xuân Lộc) có 306 hộ dân với hơn 1.300 nhân khẩu, là đồng bào có đạo. Đất chật, người đông, quỹ đất công ích gần như cạn kiệt, đó là lý do khiến việc mở rộng đường trở thành bài toán khó nhất trên hành trình xây dựng nông thôn mới (NTM) kiểu mẫu nơi đây.
Dồn tâm sức thực hiện phần việc gian nan ấy, từ năm 2002 - 2015, phong trào hiến đất mở đường xây dựng NTM đã được bà con giáo dân trong thôn hưởng ứng nhiệt tình. Theo thời gian, các tiêu chí xây dựng nông thôn mới liên tục được nâng chất để bắt kịp yêu cầu từng giai đoạn phát triển. Vì vậy, câu chuyện mở đường để về đích khu dân cư NTM kiểu mẫu một lần nữa lại được khơi dậy vào cuối năm 2025.
Anh Hoàng Văn Nam - Bí thư Chi bộ thôn Ban Long nhớ lại: "Việc mở rộng các tuyến đường từ 3m lên 6m thực sự là một thử thách lớn. Đất đai là tài sản quý giá, tường rào, cổng và các công trình phụ trợ là thành quả tích cóp cả đời, liệu mấy ai cam lòng đập bỏ? Đáng nói hơn, đây đã là lần thứ ba chính quyền phát động phong trào hiến đất, khiến áp lực vận động càng đè nặng lên vai những người làm cán bộ thôn".
Trước khó khăn thử thách, đội ngũ cán bộ, đảng viên trong thôn xác định: muốn phong trào thành công, trước hết phải làm tốt công tác dân vận, cán bộ, đảng viên phải là người gương mẫu đi đầu. Từ những cuộc họp bàn bạc để đưa chủ trương đi vào cuộc sống, Ban phát triển thôn, Ban công tác mặt trận cùng các tổ chức đoàn thể đã “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để tuyên truyền, giải thích, nhờ đó, tinh thần "nhường đất vì đường chung" đã dần thấm sâu, lan rộng.
Ông Phạm Văn Trường - người hiến 120m tường bao và hơn 100m² đất mở đường chia sẻ: "Mỗi người chịu thiệt một chút thì con đường sẽ đẹp, giao thông đi lại dễ dàng, đặc biệt con cháu có ô tô đi về cũng thuận tiện hơn. Tôi thấy đóng góp của mình hoàn toàn xứng đáng".
Cùng suy nghĩ ấy, ông Nguyễn Văn Hùng cũng tự nguyện phá bỏ công trình phụ và nhà bếp để nhường đất. Ông Hùng cho biết: "Tài sản, nhà bếp mất đi thì tích lũy xây dựng lại được, chứ cơ hội mở rộng đường cho thôn xóm, cho gia đình mình không phải lúc nào cũng có, vì vậy, chúng tôi sẵn sàng chung tay".
Từ một vài hộ ban đầu, phong trào hiến đất đã lan tỏa. Nhiều gia đình như: ông Phạm Đình Trường đã phá bỏ gần 100m bờ rào, 3 cổng kiên cố; ông Nguyễn Văn Tùng phá bỏ đốc nhà; ông Phạm Huy Hoà hiến đất, đập bỏ tường bao và hỗ trợ tiền cho các hộ khó khăn cùng chung tay thực hiện chủ trương của thôn. Để mở rộng những tuyến đường khang trang, từ cuối năm 2025 đến nay, người dân thôn Ban Long đã hiến 3.240m² đất, tháo dỡ hơn 3.000m tường rào.
Không dừng lại ở việc hiến đất mở đường, hành trình xây dựng khu dân cư NTM kiểu mẫu tại thôn Ban Long còn đòi hỏi một nguồn lực lớn để hoàn thiện các tiêu chí về cơ sở vật chất, cảnh quan môi trường.
Nhận thức được ngân sách cấp trên có hạn, Ban phát triển thôn đã chủ trương phát huy tối đa nguồn lực trong Nhân dân theo phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát và dân thụ hưởng”.
Qua các cuộc họp bàn dân chủ, bà con đã tự nguyện hiến kế, hiến công và thống nhất mức đóng góp bình quân 8 triệu đồng/hộ. Từ nguồn lực này, diện mạo làng quê nhanh chóng đổi thay với những tuyến đường bê tông phẳng lỳ, hệ thống đèn điện thắp sáng làng quê, những bồn hoa rực rỡ và khuôn viên nhà văn hóa khang trang, sạch đẹp.
Bức tranh xây dựng NTM kiểu mẫu nơi đây còn là minh chứng sống động cho khối đại đoàn kết toàn dân. Phong trào đã khơi dậy sự đồng hành, vào cuộc đầy trách nhiệm của giáo họ, hội đồng mục vụ, các vị linh mục, cùng tấm lòng hướng về quê hương của những người con xa xứ. Trong đó các linh mục: Phạm Hồng Trinh, Phạm Đình Trí, Trần Đình Quân, Trần Đình Đồng đã hỗ trợ 60 triệu đồng.
Tinh thần "tương thân tương ái" cũng được khơi dậy mạnh mẽ qua việc người dân hỗ trợ ca máy, vật liệu, ngày công cho các gia đình khó khăn. Tất cả đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, đưa tổng nguồn vốn huy động xã hội hóa trong những tháng cuối năm 2025 chạm mốc 1,45 tỷ đồng, mở đường cho thôn Ban Long bứt phá cán đích NTM kiểu mẫu.
Từ nguồn lực xã hội hóa cùng với sức dân đã biến thành những công trình phúc lợi. Những tuyến đường “sáng - xanh - sạch - đẹp - an toàn” lần lượt được nghiệm thu trong niềm vui mừng, phấn khởi của bà con. Khuôn viên nhà văn hóa thôn được đầu tư khang trang với đầy đủ trang thiết bị, trở thành nơi sinh hoạt văn hóa, thể thao văn minh, gắn kết tình cảm giữa các gia đình, các thế hệ.
Ông Nguyễn Đình Huy - Phó Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Xuân Lộc, cán bộ chỉ đạo xây dựng NTM kiểu mẫu ở thôn Ban Long cho hay: “Thành công trong xây dựng khu dân cư kiểu mẫu ở thôn Ban Long đã mang lại bài học kinh nghiệm quý giá về sức mạnh của sự đồng thuận. Khi cấp ủy, chính quyền biết dựa vào dân, phát huy dân chủ, mọi khoản đóng góp và hạng mục công trình đều được công khai, minh bạch thì niềm tin vững chắc của Nhân dân vào sự lãnh đạo ở cơ sở ngày càng được khẳng định”.
Hôm nay, trong sự đổi thay của mảnh đất này, luồng sinh khí mới không chỉ đến từ những con đường thênh thang, mà còn được khơi nguồn từ chính tinh thần “sống tốt đời, đẹp đạo” của đồng bào công giáo. Ở đây, tinh thần xây dựng NTM kiểu mẫu hòa quyện trong từng nếp sống văn hóa, trong sự đi đầu gương mẫu thực hiện các phong trào thi đua. Minh chứng rõ nét là sự dẫn đầu của thôn trong việc thực hiện nghị quyết về tích tụ ruộng đất. Theo đó, từ 34 ha đất canh tác manh mún đã được chuyển đổi thành cánh đồng thửa lớn thẳng cánh cò bay. Những mùa vàng bội thu mang lại ấm no, góp phần củng cố thêm niềm tin sắt son của người dân vào sự soi đường, chỉ lối của Đảng.
Ông Thân Văn Tuân - Trưởng thôn Ban Long bộc bạch: “Hành trình xây dựng NTM ở Ban Long đã về đích, nhưng đây không phải là điểm dừng lại. Hiện tại, chúng tôi vẫn tiếp tục huy động mọi nguồn lực để giữ vững, nâng cao chất lượng các tiêu chí và tập trung phát triển kinh tế. Đây chính là bệ phóng vững chắc để khi bước vào giai đoạn sáp nhập thôn, Ban Long sẽ tiếp tục vươn mình, quyết tâm xây dựng mảnh đất này trở thành miền quê đáng sống”.
