Người dân địa phương và dòng họ Trần Văn long trọng đón, rước bằng di tích tích sử văn hóa.
Ngày 9/8, UBND xã Hương Bình, huyện Hương Khê long trọng tổ chức lễ đón nhận bằng công nhận Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh Nhà thờ họ Trần Văn - Nam Trạch và mộ Trần Công Toản.
Ông Trần Công Toản, sinh năm 1843, mất năm 1889, quê làng Nam Trạch, tổng Chu Lễ, nay là xã Hương Bình, huyện Hương Khê. Ông từng tham dự thi hương và đỗ tam trường (ba vòng đầu), làm quan đến chức Chánh tổng Chu Lễ, được Nhân dân và chính quyền thời bấy giờ tin tưởng.
Lãnh đạo Sở VH-TT&DL, huyện Hương Khê trao bằng công nhận cho đại diện địa phương.
Khi làm Chánh tổng, ông được tín nhiệm giao nhiệm vụ chỉ huy, huy động Nhân dân xây dựng thành Sơn Phòng (tại xã Phú Gia) phục vụ Vua Hàm Nghi tổ chức kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.
Khi bị Pháp bắt, quyết không chết trong tay giặc, ông đã tự tử và mất vào năm 1889.
Di tích phần mộ ông Trần Công Toản được xây dựng tại thôn Bình Thái; Nhà thờ Trần Công Toản hay còn gọi là Nhà thờ họ Trần Văn - Nam Trạch được xây dựng tại thôn Bình Thành, xã Hương Bình, huyện Hương Khê từ năm 1851.
Nhà thờ Trần Văn - Nam Trạch là địa chỉ đỏ để giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ trẻ.
Trải qua thời gian và nhiều lần trùng tu tôn tạo, nhà thờ hiện vẫn còn giữ được các nét kiến trúc cổ xưa và lưu giữ nhiều cổ vật có giá trị như các bức hoành phi, đại tự, câu đối bằng chữ Hán…
Phần mộ ông Trần Công Toản và Nhà thờ Trần Văn - Nam Trạch được công nhận và xếp hạng Di tích Lịch sử văn hoá cấp tỉnh không chỉ là niềm vinh dự và tự hào của bà con hậu duệ dòng họ mà còn là cơ sở để chính quyền cùng người dân địa phương tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm đối với việc gìn giữ và phát huy các giá trị di tích.
