Nobel Vật lý cho 'Hạt của Chúa'

Nobel Vật lý năm 2013 đã về tay hai lý thuyết gia từng dự đoán sự tồn tại của loại hạt được mệnh danh “Hạt của Chúa” cách đây gần 40 năm.

Nhà vật lý học Peter Higgs (phải) và Francois Englert đã được trao giải Nobel Vật lý năm nay - Ảnh: AFP

Nhà vật lý học Peter Higgs (phải) và Francois Englert đã được trao giải Nobel Vật lý năm nay - Ảnh: AFP

Theo website www.nobelprize.org hôm 8.10, giải Nobel Vật lý năm nay được trao cho hai nhà khoa học có công phát hiện hạt Higgs là Peter Higgs (Anh) và Francois Englert (Bỉ). Ông Higgs, 84 tuổi, chính là người được đặt tên cho hạt cơ bản mới nhất vừa được phát hiện vào năm 2012 nhờ Máy gia tốc hạt lớn (LHC) đặt tại Tổ chức Nghiên cứu hạt nhân châu Âu (CERN) ở biên giới Pháp - Thụy Sĩ. Chuyên gia Englert, 80 tuổi, và đồng sự quá cố là ông Robert Brout từng đề xuất về sự tồn tại của hạt Higgs vào năm 1964, trong nỗ lực tìm ra cơ chế nhằm giải thích tại sao hầu hết các khối xây dựng cơ bản nhất của vũ trụ lại có khối lượng.

Hạt Higgs từng được nhà vật lý học đoạt giải Nobel Leon Lederman mệnh danh là “Hạt của Chúa”, do vai trò nền tảng trong các cơ chế chi phối vũ trụ. Việc phát hiện hạt Higgs cũng là mục tiêu chính của dự án LHC với chi phí 10 tỉ USD. Do phải mất 1 nghìn tỉ lượt va đập mới xuất hiện một đợt sản sinh hạt Higgs, nên CERN phải mất nhiều thời gian mới xác định được đây là hạt cơ bản tối quan trọng cho sự hình thành vũ trụ.

Các nhà vật lý học đã thông báo về sự tồn tại của nó trong một phát hiện chấn động vào tháng 7.2012, nhưng đã quá trễ để được tham gia vòng xét tuyển cho giải Nobel Vật lý năm đó. Do vậy, việc công trình nghiên cứu hạt Higgs đoạt giải năm nay không nằm ngoài dự đoán. Tuy nhiên, trước khi giải được công bố, danh tính các cá nhân có thể giật giải vẫn là một ẩn số.

Đầu tiên là có ít nhất 3 nhà vật lý khác đã tham gia vào việc hình thành khung lý thuyết về sự tồn tại của hạt cơ bản này vào năm 1964, nhưng truyền thống của tổ chức Nobel quy định không thể trao giải cho quá 3 cá nhân còn sống. Quyết định này càng thêm phức tạp khi có đến hàng ngàn nhà vật lý không được nêu tên đã góp công phát hiện hạt Higgs tại 2 lò phản ứng chính của LHC là ATLAS và CMS. Cuối cùng, Ủy ban Nobel quyết định chỉ trao giải cho hai ông Higgs và Englert.

Ông Higgs là Giáo sư danh dự của Đại học Edinburgh, trong khi chuyên gia Englert là Giáo sư danh dự của Đại học Tự do Bruxelles. Hai ông sẽ cùng chia sẻ giải thưởng trị giá 1,25 triệu USD trong buổi lễ trao giải tổ chức tại Stockholm vào tháng 12. Phát biểu trong một tuyên bố sau khi được xướng tên tại Stockholm, nhà vật lý Higgs cho hay: “Tôi hy vọng sự công nhận về khoa học cơ bản này sẽ giúp nâng cao nhận thức về giá trị của các nghiên cứu vũ trụ”.

Trong khi đó, hàng chục nhân viên tại trụ sở CERN đã nhảy múa ăn mừng ngay khi tên của hai nhà khoa học nói trên được xướng lên tại Stockholm, theo AFP. Tổng giám đốc CERN Rolf Heuer phát biểu với các nhân viên: “Nhờ công sức của các bạn mà Ủy ban Nobel đã trao giải thưởng này. Các bạn hãy tự dành cho mình một tràng pháo tay. Tôi thật sự tự hào về các bạn”, ông Heuer nói.

Thụy Miên

Nguồn: Thanh Niên Online

Đọc thêm

MacBook giá rẻ sắp thành hiện thực

MacBook giá rẻ sắp thành hiện thực

Phiên bản MacBook giá 600 USD dự kiến được Apple sản xuất hàng loạt vào cuối năm, hứa hẹn cạnh tranh nhiều thương hiệu trên thị trường.
Cách khắc phục lỗi iOS 26 nóng máy hiệu quả

Cách khắc phục lỗi iOS 26 nóng máy hiệu quả

Apple đã chính thức ra mắt iOS 26 với hàng loạt cải tiến hấp dẫn. Tuy nhiên, một số người dùng đã nhanh chóng phát hiện lỗi iOS 26 nóng máy, khiến quá trình sử dụng trở nên bất tiện.
Cách sửa lỗi Google Map không định vị

Cách sửa lỗi Google Map không định vị

Google Map lỗi định vị khiến việc tìm đường trở nên khó khăn. Dưới đây là cách xác định nguyên nhân và khắc phục nhanh lỗi định vị không hoạt động.
iPhone 17 Pro mạnh cỡ nào?

iPhone 17 Pro mạnh cỡ nào?

Theo đà nâng cấp sức mạnh bộ xử lý qua từng thế hệ iPhone, SoC bên trong iPhone 17 Pro có thể mạnh gấp 500 lần iPhone đời đầu.
"Thủ phạm" khiến iPhone bị nóng

"Thủ phạm" khiến iPhone bị nóng

iPhone bị nóng không chỉ gây bất tiện mà còn làm giảm tuổi thọ pin và vi xử lý. Nếu để quá nhiệt kéo dài, thiết bị có nguy cơ hư hại nặng theo thời gian.
Cần lưu ý gì khi chọn mua TV mới?

Cần lưu ý gì khi chọn mua TV mới?

Công nghệ TV phát triển từng năm. Việc mua TV đúng nhu cầu, đúng thời điểm rất quan trọng để cải thiện trải nghiệm giải trí.
Cách khắc phục Messenger lỗi bong bóng chat

Cách khắc phục Messenger lỗi bong bóng chat

Bong bóng chat trên Messenger là một tính năng tiện lợi, giúp bạn không bỏ lỡ bất kỳ tin nhắn nào dù đang sử dụng ứng dụng khác. Nếu gặp lỗi không hiển thị, cần có cách khắc phục để đưa tính năng này hoạt động trở lại.