Tác phẩm báo chí sử dụng AI phải gắn nhãn

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 237/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Báo chí.

Đáng chú ý, Nghị định đặt ra yêu cầu cơ quan báo chí phải thông báo và gắn nhãn đối với văn bản, hình ảnh, âm thanh, video được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong những trường hợp có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện, nhân vật. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7.

Nghị định quy định, khi sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong hoạt động thu thập, sản xuất, biên tập, phân phối nội dung thông tin và các hoạt động báo chí khác, cơ quan báo chí phải tuân thủ pháp luật về báo chí, pháp luật về trí tuệ nhân tạo và các quy định pháp luật có liên quan.

Cơ quan báo chí có trách nhiệm kiểm chứng, rà soát và chịu trách nhiệm về tính xác thực, tính hợp pháp của nội dung do hệ thống trí tuệ nhân tạo tạo ra hoặc hỗ trợ tạo ra.

Quy định này nhằm bảo đảm việc ứng dụng công nghệ không làm giảm vai trò kiểm duyệt, trách nhiệm biên tập và nghĩa vụ cung cấp thông tin chính xác của cơ quan báo chí.

Đối với văn bản, hình ảnh, âm thanh, video được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng hệ thống trí tuệ nhân tạo có khả năng khiến công chúng nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện, nhân vật, cơ quan báo chí phải thực hiện thông báo và gắn nhãn rõ ràng tại vị trí dễ nhận biết.

Cùng với yêu cầu về nhận diện nội dung, Nghị định nghiêm cấm cơ quan báo chí sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo để tạo ra hoặc lan truyền nội dung giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc.

Các nội dung có khả năng gây tổn hại đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân cũng không được phép tạo ra hoặc phát tán thông qua hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Để kiểm soát rủi ro trong quá trình ứng dụng công nghệ, cơ quan báo chí phải thiết lập và duy trì quy trình thẩm định, biên tập, kiểm soát rủi ro và xác định trách nhiệm cá nhân đối với việc sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Cơ quan báo chí cũng phải lưu giữ nhật ký hoạt động và hồ sơ kỹ thuật phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra khi cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.

Trong trường hợp cần thiết, cơ quan báo chí có trách nhiệm cung cấp các nội dung thông tin có sử dụng trí tuệ nhân tạo theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền để phục vụ hoạt động thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm theo quy định pháp luật.

Nghị định đồng thời khuyến khích các cơ quan báo chí nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động thu thập, sản xuất, phân tích và phân phối nội dung thông tin. Việc ứng dụng công nghệ được định hướng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động báo chí, song phải đặt trong khuôn khổ tuân thủ pháp luật và bảo đảm trách nhiệm biên tập của cơ quan báo chí.

Bên cạnh các quy định liên quan đến việc sử dụng trí tuệ nhân tạo, Nghị định số 237/2026/NĐ-CP cũng quy định cụ thể điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí đối với tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp.

Theo đó, các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp muốn được cấp giấy phép hoạt động báo chí phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại khoản 3 Điều 17 Luật số 126/2025/QH15.

Ngoài điều kiện chung nêu trên, tổ chức đề nghị cấp phép phải có thời gian hoạt động ít nhất 3 năm và có tối thiểu 150 hội viên chính thức. Đây là một trong những tiêu chí nhằm bảo đảm tổ chức có quá trình hoạt động ổn định, có phạm vi tập hợp và đại diện phù hợp trước khi thành lập cơ quan báo chí.

Về nhân sự, cơ quan báo chí thuộc tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp phải có tối thiểu 7 người. Trong số này, ít nhất 3 người phải được cấp thẻ nhà báo.

Nghị định cũng đặt ra yêu cầu về điều kiện cơ sở vật chất.

Cụ thể, tổ chức phải có trụ sở ổn định từ 2 năm trở lên do cơ quan chủ quản báo chí bố trí hoặc do cơ quan chủ quản báo chí thuê. Trụ sở phải bảo đảm điều kiện làm việc cho số lượng nhân sự được xác định trong đề án xin phép hoạt động báo chí.