Theo phản ánh của ông Hoàng Đức Hạnh (TDP Liên Vinh, phường Hà Huy Tập), ngày 11/8, ông nhận được cuộc gọi từ số điện thoại 0328592287. Người gọi tự giới thiệu là cán bộ hướng dẫn thủ tục liên quan đến đất đai và tích hợp thông tin trên VNeID. Sau đó, người này hướng dẫn ông Hạnh liên hệ với một người khác tên Trần Văn Hùng, tự xưng là cán bộ địa chính phường Hà Huy Tập để được tiếp tục hỗ trợ.
Trao đổi qua Zalo, Trần Văn Hùng hướng dẫn ông Hạnh sử dụng một thiết bị khác để quay video các thao tác “tích hợp hồ sơ đất đai”, đồng thời yêu cầu ông đăng nhập vào ứng dụng VNeID và tài khoản ngân hàng.
Ông Hoàng Đức Hạnh (TDP Liên Vinh, phường Hà Huy Tập) cho biết: “Khi người này yêu cầu tôi thực hiện giao dịch chuyển tiền, nhận thấy có dấu hiệu bất thường nên tôi đã dừng thao tác và đến Công an phường Hà Huy Tập để trình báo”.
Công an phường Hà Huy Tập sau đó đã tiến hành xác minh và xác định người tự xưng là Trần Văn Hùng không phải là cán bộ phụ trách lĩnh vực địa chính của phường.
Đại úy Lê Minh Sơn - cán bộ Công an phường Hà Huy Tập, tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Lực lượng chức năng nhận định đây là thủ đoạn giả danh cán bộ để tiếp cận, tạo lòng tin và hướng dẫn người dân thực hiện các thao tác trên VNeID, tài khoản ngân hàng nhằm phục vụ mục đích chiếm đoạt tài sản. Chúng tôi đã hướng dẫn ông Hạnh không tiếp tục cung cấp thông tin và thao tác theo yêu cầu của Trần Văn Hùng. Nhờ kịp thời nhận diện dấu hiệu bất thường, ông Hạnh không bị thiệt hại về tài sản”.
Vụ việc trên không phải là trường hợp cá biệt. Thời gian qua, một số người dân trên địa bàn Hà Tĩnh cũng nhận được các cuộc gọi, tin nhắn từ các đối tượng giả danh cán bộ địa chính yêu cầu cung cấp hồ sơ, giấy tờ với lý do phục vụ “làm giàu, làm sạch” cơ sở dữ liệu đất đai. Sau khi tạo lòng tin, các đối tượng hướng dẫn người dân thực hiện các thao tác trên điện thoại, tiềm ẩn nguy cơ bị đánh cắp thông tin, chiếm đoạt tài sản.
Tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực Cẩm Xuyên, không ít người dân sau khi nhận được những lời đề nghị trên đã chủ động gọi đến đơn vị để kiểm chứng.
Ông Đặng Quốc Thành - Giám đốc Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực Cẩm Xuyên khẳng định: “Đơn vị không gọi điện, nhắn tin yêu cầu người dân cung cấp các giấy tờ, thông tin liên quan đến việc làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai. Để thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai, người dân có thể thực hiện trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công hoặc trực tiếp tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh và các xã, phường hay trụ sở cơ quan có thẩm quyền”.
Theo Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Hà Tĩnh, thủ đoạn giả danh cán bộ để lừa đảo liên quan đến dữ liệu đất đai thường được các đối tượng triển khai theo nhiều bước. Ban đầu, đối tượng gọi điện hoặc nhắn tin, giả danh là cán bộ địa chính hoặc cán bộ cơ quan nhà nước, thông báo thông tin thửa đất của người dân đang bị thiếu, sai lệch, trùng lặp hoặc chưa được cập nhật trên hệ thống. Để tăng độ tin cậy, chúng có thể gửi giấy mời, văn bản hoặc hình ảnh có dấu, chữ ký giả qua Zalo, Messenger, tin nhắn điện thoại, sau đó hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục.
Khi tạo được lòng tin, các đối tượng tiếp tục yêu cầu người dân cung cấp căn cước công dân, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và các thông tin cá nhân khác; thậm chí gửi đường link hoặc ứng dụng được giới thiệu là công cụ “xác thực”, “cập nhật dữ liệu đất đai”. Những đường link, ứng dụng này có thể dẫn người dùng đến trang giả mạo hoặc chứa mã độc, tiềm ẩn nguy cơ chiếm quyền kiểm soát thiết bị, đánh cắp thông tin đăng nhập, mã OTP và dữ liệu ngân hàng.
Các đối tượng còn lợi dụng tâm lý lo lắng của người dân, từ đó viện dẫn các lý do như hồ sơ đất đai chưa khớp, chưa được cập nhật hoặc “chưa có mã định danh”, rồi thúc giục người dân xử lý ngay, thậm chí đe dọa nếu không thực hiện có thể ảnh hưởng đến việc mua bán, thế chấp hoặc bị thanh tra, thu hồi.
Bên cạnh đó, các đối tượng còn sử dụng giấy mời, văn bản giả mạo cơ quan chức năng, lồng ghép yêu cầu về tài chính để gây áp lực, khiến người dân mất cảnh giác. Đáng chú ý, thủ đoạn này dựa trên chủ trương có thật, khiến người dân càng dễ tin nếu không chủ động kiểm chứng với cơ quan có thẩm quyền.
Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Hà Tĩnh khuyến cáo người dân:
- Không thực hiện các yêu cầu cập nhật, xác minh, “làm giàu, làm sạch” dữ liệu đất đai qua điện thoại. Khi nhận cuộc gọi, tin nhắn nghi vấn, cần dừng trao đổi và chủ động xác minh tại UBND xã, phường, chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai hoặc cơ quan công an.
- Tuyệt đối không cung cấp số căn cước công dân, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP; không truy cập đường link lạ, quét mã QR hoặc cài ứng dụng từ nguồn không rõ ràng. Chỉ cài đặt ứng dụng từ các kho chính thức như Google Play và App Store.
- Trường hợp nghi ngờ điện thoại đã bị cài đặt ứng dụng giả mạo, bị đánh cắp thông tin hoặc có nguy cơ bị chiếm đoạt tài sản, cần nhanh chóng đến cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ, hướng dẫn xử lý kịp thời.
Thời gian tới, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Hà Tĩnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao cảnh giác cho người dân trước các thủ đoạn giả danh cán bộ, lợi dụng thông tin đất đai để lừa đảo. Đồng thời, tăng cường phối hợp rà soát, xác thực dữ liệu, quản lý thuê bao viễn thông và các nền tảng số, kịp thời phát hiện, xử lý các kênh được đối tượng sử dụng để thực hiện hành vi lừa đảo.
Hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai là chủ trương nhằm làm sạch, số hóa và kết nối thông tin địa chính với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”, giúp minh bạch thị trường và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai một số đối tượng giả danh cán bộ để lừa đảo người dân. Thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, vì vậy, sự tỉnh táo và thói quen kiểm chứng trước mỗi yêu cầu chính là lớp phòng vệ đầu tiên, giúp người dân bảo vệ tài sản và dữ liệu cá nhân trong môi trường số.