Theo quy định của pháp luật, người đứng đầu cơ sở cần thực hiện đầy đủ các trách nhiệm sau:
1. Tổ chức tuyên truyền, phổ biến kiến thức, pháp luật và huấn luyện nghiệp vụ
Người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật về PCCC và CNCH cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và các đối tượng thuộc phạm vi quản lý nhằm trang bị cho mọi người kiến thức, kỹ năng cần thiết để chủ động phòng ngừa, phát hiện nguy cơ cháy, biết cách sử dụng phương tiện chữa cháy và xử lý tình huống khi xảy ra cháy, tai nạn, sự cố.
2. Thành lập và duy trì hoạt động của lực lượng PCCC & CNCH tại cơ sở
Tùy theo loại hình, quy mô và đặc điểm hoạt động của cơ sở, người đứng đầu có trách nhiệm thành lập, duy trì hoạt động của đội PCCC & CNCH cơ sở hoặc đội PCCC & CNCH chuyên ngành theo quy định. Đối với trường hợp không thuộc diện phải thành lập đội thì phân công người thực hiện nhiệm vụ PCCC & CNCH. Việc tổ chức lực lượng phải bảo đảm hoạt động thực chất, các thành viên được trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết và biết rõ nhiệm vụ của mình khi có tình huống xảy ra.
3. Ban hành và tổ chức thực hiện nội quy PCCC & CNCH
Người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm ban hành hoặc tham mưu người có thẩm quyền ban hành nội quy PCCC và CNCH phù hợp với đặc điểm, tính chất hoạt động của cơ sở. Nội quy không chỉ được xây dựng để đáp ứng yêu cầu quản lý mà quan trọng hơn phải được phổ biến đến những người thuộc phạm vi quản lý và tổ chức thực hiện nghiêm túc. Nội dung nội quy cần được bố trí, niêm yết tại các vị trí phù hợp để mọi người dễ dàng tiếp cận, thực hiện.
4. Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc và giám sát việc thực hiện các điều kiện an toàn
Đây là một trong những trách nhiệm quan trọng của người đứng đầu cơ sở. Cần tổ chức thực hiện, kiểm tra, đôn đốc và giám sát cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý trong việc chấp hành các quy định, nội quy, biện pháp, yêu cầu về PCCC & CNCH.
Thông qua công tác kiểm tra thường xuyên, các nguy cơ mất an toàn như sự cố về điện, việc sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt không bảo đảm an toàn, phương tiện chữa cháy bị hư hỏng hoặc lối thoát nạn bị che chắn, cản trở có thể được phát hiện và khắc phục kịp thời.
5. Xây dựng và tổ chức thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn cứu hộ
Khi xảy ra cháy, tai nạn hoặc sự cố, việc xử lý trong những phút đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm xây dựng và tổ chức thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn cứu hộ theo quy định của pháp luật.
Việc thực tập phương án cần được tổ chức nghiêm túc, sát với điều kiện thực tế và các tình huống có khả năng xảy ra tại cơ sở.
6. Bảo đảm phương tiện PCCC & CNCH luôn sẵn sàng hoạt động
Người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm quyết định hoặc đề xuất người có thẩm quyền quyết định việc trang bị phương tiện PCCC & CNCH; đồng thời tổ chức duy trì tính năng sử dụng của các phương tiện đã được trang bị.
Việc trang bị phương tiện phải phù hợp với tính chất, đặc điểm và nguy cơ cháy, nổ của cơ sở. Quan trọng hơn, các phương tiện, thiết bị phải được kiểm tra, bảo quản, bảo dưỡng để luôn trong tình trạng sẵn sàng sử dụng khi có cháy, tai nạn, sự cố xảy ra.
7. Lập, quản lý hồ sơ và thực hiện khai báo, cập nhật dữ liệu về PCCC
Công tác quản lý hồ sơ PCCC & CNCH là một nội dung quan trọng giúp cơ sở theo dõi, quản lý việc thực hiện các điều kiện an toàn; quá trình trang bị, kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện, hệ thống và tổ chức các hoạt động PCCC & CNCH. Người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm lập, quản lý hồ sơ PCCC & CNCH thuộc phạm vi quản lý; thực hiện khai báo, cập nhật dữ liệu về PCCC theo quy định.
Bên cạnh các trách nhiệm cụ thể nêu trên, người đứng đầu cơ sở còn có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ khác về PCCC & CNCH theo quy định của pháp luật và phù hợp với phạm vi quản lý.
Thực tế cho thấy, an toàn PCCC không thể được bảo đảm bằng việc thực hiện từng nhiệm vụ một cách riêng lẻ hoặc mang tính hình thức. Hiệu quả của công tác PCCC & CNCH phụ thuộc vào sự tổ chức, chỉ đạo thường xuyên, liên tục của người đứng đầu cơ sở, cùng với sự tham gia, chấp hành của toàn thể cán bộ, nhân viên, người lao động và những người có liên quan. Người đứng đầu cơ sở hãy phát huy vai trò, trách nhiệm trong công tác PCCC & CNCH; tổ chức thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật, chủ động kiểm tra, phát hiện và khắc phục kịp thời các nguy cơ mất an toàn.