Những ngày cận kề Quốc khánh 2/9, Trung tâm Điều dưỡng người có công và Bảo trợ xã hội Hà Tĩnh rộn ràng hơn thường ngày khi đón các đoàn đến thăm hỏi. Những bữa cơm được chuẩn bị, những món quà trao tận tay làm cho bầu không khí nơi đây thêm ấm áp.
Trong những căn phòng dành cho thương binh, thân nhân liệt sĩ đang sống những năm tháng tuổi già, mỗi người mang theo một câu chuyện riêng. Có người trở về từ chiến tranh với thương tật trên cơ thể, có người mất đi người thân nơi chiến trường...
Cụ Nguyễn Thị Cẩm (81 tuổi, xã Trường Lưu) đứng trước cửa phòng, nhìn ra khoảng sân khá lâu. Cụ là vợ liệt sĩ Trần Văn Tiếp hy sinh trong trận chiến bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972.
Thấy cụ Cẩm đứng lặng, điều dưỡng Nguyễn Thị Loan (SN 1991) bước đến, nhẹ nhàng đưa cụ vào trong. Mỗi lần nhớ chồng, cụ Cẩm thường lặng đi như vậy.
Chị Loan nắm lấy tay, ngồi bên cạnh chăm chú nghe cụ kể về những chuyện đã qua. Khi câu chuyện chạm đến những năm tháng mất mát, cụ Cẩm nghẹn giọng. Chị Loan đưa vai cho cụ tựa vào, nhẹ nhàng động viên: “Cụ cứ kể đi, cháu nghe”.
Cụ Cẩm kết hôn năm 27 tuổi, cưới nhau được 3 tháng thì chồng nhận lệnh vào chiến trường Quảng Trị, tham gia chiến dịch 81 ngày đêm ở Thành cổ. “Ông ấy đi được mấy tháng thì tôi nhận giấy báo tử, chúng tôi chưa kịp có một đứa con…” - cụ Cẩm nghẹn ngào.
Khi tuổi đã cao, cụ được đưa vào Trung tâm Điều dưỡng người có công và Bảo trợ xã hội Hà Tĩnh để chăm sóc, điều dưỡng theo chính sách của Nhà nước.
Cạnh căn phòng của cụ Cẩm, cụ Lê Thị Xanh (83 tuổi, xã Cẩm Xuyên), thương binh hạng 4/4, đã gắn bó với trung tâm gần 23 năm. Không chồng, không con, cụ gần như đi qua những năm tháng tuổi già tại nơi này.
Tuổi tác khiến trí nhớ cụ không còn minh mẫn, nhưng có một điều dường như vẫn rất quen thuộc. Mỗi lần cán bộ, nhân viên đến thăm hỏi, cụ Xanh lại vui vẻ, hồ hởi như đón những người thân trở về. Gần 23 năm, những cuộc gặp như thế đã lặp lại không biết bao nhiêu lần. Với cụ Xanh, trung tâm từ lâu không chỉ là nơi điều dưỡng mà đã trở thành một mái nhà.
Để nơi đây trở thành mái nhà chung với người tuổi đã cao, phía sau đó là những bước chân gần như không ngơi nghỉ của đội ngũ y tế. Buổi sáng ở trung tâm bắt đầu khi y sĩ Dương Minh Tuân (SN 1980) cùng đồng nghiệp lần lượt đi qua từng phòng, hỏi han, kiểm tra sức khỏe và nhắc các cụ uống thuốc.
Sau hơn 17 năm làm việc tại đây, anh Tuân đã quen với những thay đổi nhỏ của từng người. Một cụ ăn ít hơn thường ngày, một người mất ngủ hay chỉ một câu “hôm nay thấy mệt” cũng đủ để cán bộ y tế lưu tâm.
20 người có công và thân nhân người có công đang được chăm sóc tại trung tâm, mỗi người một hoàn cảnh, thể trạng và bệnh lý. Vì vậy, công việc của những người làm y tế không chỉ nằm ở những lần thăm khám, mà còn ở việc nhớ từng thói quen, theo dõi từng thay đổi trong ăn uống, giấc ngủ và sinh hoạt hằng ngày.
Có lúc, sự tận tâm được đo bằng những điều không có trong sổ trực. Như những đêm huyết áp của cụ Cẩm tăng cao, nhân viên trung tâm ở lại bên phòng cho tới khi chỉ số trở về mức an toàn. Công việc vì thế không kết thúc khi hết giờ làm. Trung tâm tổ chức trực 24/24 giờ để sẵn sàng xử lý những tình huống phát sinh.
“Các cụ đã hy sinh và chịu nhiều mất mát do chiến tranh để chúng tôi được sống trong hòa bình, độc lập. Vì vậy, trách nhiệm của chúng tôi là giữ cho sức khỏe các cụ ổn định, để các cụ sống vui tươi càng lâu, càng tốt” - y sĩ Dương Minh Tuân chia sẻ.
Nhưng chăm sóc sức khỏe mới chỉ là một phần công việc. Với điều dưỡng Nguyễn Thị Loan, có những lúc điều các cụ cần không phải là thuốc hay một lần thăm khám, mà đơn giản là một người ngồi lại bên cạnh.
Nhiều người tuổi cao, không còn gia đình, con cái ở bên. Có cụ thích kể chuyện cũ, có người chỉ cần một người lắng nghe. Những cuộc trò chuyện không có trong lịch làm việc, nhưng lại trở thành một phần quen thuộc trong những ngày ở trung tâm.
“Các cụ vào đây rất thiếu thốn về mặt tình cảm. Chính vì vậy, chúng tôi chăm sóc các cụ như chăm sóc chính người thân của mình. Hằng ngày, ngoài việc chăm sóc kỹ càng về sức khỏe thì còn là chuyện trò, động viên để giúp các cụ được sống vui tươi, được cảm nhận không khí ấm áp của gia đình” - chị Loan chia sẻ.
Sau nhiều năm gắn bó, những người làm công tác y tế ở đây không chỉ nhớ bệnh lý của từng cụ, mà còn nhớ những điều rất riêng về họ: ai thường mất ngủ, ai ăn ít, ai thích trò chuyện, ai cần được quan tâm nhiều hơn.
Những điều ấy không nằm trong hồ sơ bệnh án, nhưng giúp họ hiểu các cụ và nhận ra những thay đổi đôi khi rất khó gọi tên. Trung tâm hiện có 2 bác sĩ cùng 18 y sĩ, điều dưỡng. Họ chia nhau những ca trực, những buổi thăm khám và cả những tình huống phát sinh bất ngờ.
Ông Phạm Khánh Mười - Phó Giám đốc Trung tâm Điều dưỡng người có công và Bảo trợ xã hội Hà Tĩnh cho biết: "Đơn vị luôn đặt sức khỏe và đời sống tinh thần của các cụ là nhiệm vụ trọng tâm. Với những người đã dành tuổi xuân cho Tổ quốc, sự chăm sóc hôm nay không chỉ là trách nhiệm mà còn là nghĩa tình. Mỗi viên thuốc được trao đúng giờ, mỗi lần đo huyết áp, mỗi bữa cơm, lời hỏi han hay một đêm thức trắng bên giường bệnh đều chứa đựng sự tri ân đối với những hy sinh mà các cụ đã dành cho đất nước”.
Công việc ấy cứ thế tiếp diễn, ngày này qua ngày khác, lặng lẽ như chính cách những người ở đây chăm sóc các cụ. Không ồn ào, sự tận tâm được gửi vào từng cuộc trò chuyện, từng ánh mắt dõi theo và sự có mặt đúng lúc. Với các y, bác sĩ, điều dưỡng tại trung tâm, đó cũng là cách giản dị để bày tỏ lòng tri ân với những người đã dành tuổi trẻ, sức khỏe và những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời cho đất nước.
