Cai thuốc lá, đừng đợi đến khi mắc bệnh

Mới 51 tuổi nhưng sức khỏe của ông P.H.M. (xã Kỳ Xuân) đã suy giảm rõ rệt. Mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) nặng, những năm gần đây, ông thường xuyên phải nhập viện điều trị. Một trong những yếu tố nguy cơ được các bác sĩ lưu ý là tiền sử hút thuốc lá nhiều năm. Dù biết thuốc lá có hại, ông M. vẫn gặp nhiều khó khăn khi từ bỏ thói quen này. Chỉ sau nhiều lần nhập viện, trải qua những đợt điều trị kéo dài, ông mới thực sự cảm nhận rõ những tổn hại đối với sức khỏe.

“Tôi biết thuốc lá có hại nhưng bỏ không dễ. Những lần bệnh nặng phải vào viện điều trị kéo dài khiến tôi càng thấy rõ sức khỏe bị ảnh hưởng thế nào” - ông M. chia sẻ.

Cũng phải trả giá bằng sức khỏe mới nhận ra tác hại của thuốc lá, ông N.V.C. (phường Hà Huy Tập, tỉnh Hà Tĩnh) từng có nhiều năm hút thuốc. Khi được chẩn đoán mắc ung thư phổi, ông mới thực sự lo lắng về những hệ lụy của thói quen này. Tuy nhiên, sau phẫu thuật, thấy sức khỏe dần ổn định, ông lại tiếp tục hút thuốc.

“Sau khi mổ, thấy sức khỏe ổn định nên tôi lại hút thuốc. Đến lúc sức khỏe giảm sút nhiều mới bỏ hẳn. Tôi mong những người đang hút thuốc, nhất là người trẻ, đừng chủ quan trước tác hại của thuốc lá và hãy từ bỏ càng sớm càng tốt”, ông C. bộc bạch.

Tại Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh, những trường hợp như ông M. và ông C. không phải cá biệt. Nhiều bệnh nhân điều trị COPD, ung thư phổi, viêm phế quản mạn tính... có tiền sử hút thuốc lá, thuốc lào trong thời gian dài. Điểm chung đáng lo ngại là nhiều người chỉ đến bệnh viện khi các triệu chứng đã biểu hiện rõ như: ho kéo dài, khạc đờm dai dẳng, khó thở, đau tức ngực hoặc sức khỏe suy giảm. Lúc này, bệnh có thể đã tiến triển, việc điều trị kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

Theo các bác sĩ, tác hại của thuốc lá thường không bộc lộ ngay mà âm thầm tích lũy qua nhiều năm. Các chất độc trong khói thuốc gây tổn thương hệ hô hấp, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng. Thời gian hút càng dài, mức độ phơi nhiễm càng lớn, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe càng cao. Đối với người mắc bệnh hô hấp mạn tính, tiếp tục hút thuốc có thể khiến bệnh tiến triển nhanh hơn, gia tăng các đợt cấp, suy giảm chức năng hô hấp và tăng nguy cơ nhập viện. Vì vậy, từ bỏ thuốc không chỉ là biện pháp phòng bệnh mà còn là việc cần thiết đối với những người đã được chẩn đoán mắc bệnh phổi.

Bác sĩ Nguyễn Đức Quảng - Giám đốc Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh khuyến cáo: “Người hút thuốc, đặc biệt là những người đã sử dụng trong thời gian dài, cần chủ động cai thuốc càng sớm càng tốt, không nên chờ đến khi sức khỏe suy giảm mới quyết định từ bỏ. Việc bỏ thuốc không thể đảo ngược hoàn toàn những hậu quả đã xảy ra nhưng giúp người bệnh không tiếp tục đưa thêm các chất độc hại vào cơ thể, qua đó hạn chế những nguy cơ sức khỏe về sau”.

Theo khuyến cáo từ các chuyên gia y tế, nicotine trong thuốc lá là chất gây nghiện, khiến người hút khó từ bỏ sau nhiều năm lệ thuộc. Tuy nhiên, khó cai không có nghĩa là không thể cai. Người hút thuốc nên chủ động tìm kiếm sự tư vấn, hỗ trợ từ nhân viên y tế, xây dựng kế hoạch phù hợp và kiên trì thực hiện. Bên cạnh đó, người dân cần chú ý những dấu hiệu bất thường như ho kéo dài, khạc đờm dai dẳng, khó thở, đau tức ngực, mệt mỏi hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân để đến cơ sở y tế thăm khám kịp thời. Việc phát hiện sớm giúp người bệnh có cơ hội được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Không chỉ bảo vệ sức khỏe bản thân, cai thuốc còn góp phần giảm nguy cơ phơi nhiễm khói thuốc thụ động cho những người xung quanh. Trong gia đình, vợ, chồng, con cái và những người thường xuyên tiếp xúc với người hút thuốc cũng có thể bị ảnh hưởng bởi khói thuốc. Xây dựng môi trường không khói thuốc cần bắt đầu từ những hành động thiết thực: không hút thuốc trong nhà, nơi làm việc và nơi công cộng; đồng thời động viên, hỗ trợ người thân từ bỏ thói quen có hại này.