Bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, lây chủ yếu qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người mang vi khuẩn thông qua giọt bắn và dịch tiết mũi, họng. Đáng lưu ý, một số người có thể mang vi khuẩn trong vùng mũi, họng mà không có triệu chứng nhưng vẫn có khả năng lây truyền cho người khác.
Bệnh thường khởi phát với những biểu hiện không đặc hiệu như: sốt, đau đầu, mệt mỏi, đau họng, dễ nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng thông thường. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bệnh có thể tiến triển rất nhanh, dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như: viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, suy đa tạng và cuối cùng là tử vong.
Người bệnh sống sót cũng có nguy cơ phải đối mặt với các di chứng nặng nề như: giảm thính lực, tổn thương thần kinh, hoại tử da, thậm chí phải cắt cụt chi.
Ông Nguyễn Chí Thanh - Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Tĩnh cho biết: Vi khuẩn não mô cầu có nhiều nhóm huyết thanh khác nhau, trong đó các nhóm A, B, C, Y và W thường gây bệnh xâm lấn ở người. Bệnh có thể lây truyền khi tiếp xúc gần với người mang vi khuẩn, đặc biệt trong môi trường sinh hoạt tập trung, đông người.
“Điều đáng lo ngại là bệnh não mô cầu có thể diễn biến rất nhanh, trong khi các triệu chứng ban đầu thường không điển hình. Người bệnh có thể chỉ sốt, mệt mỏi, đau đầu hoặc đau họng, nhưng sau đó nhanh chóng xuất hiện các dấu hiệu nặng như: ban xuất huyết, cứng gáy, rối loạn ý thức, co giật, hôn mê. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể đe dọa tính mạng hoặc để lại di chứng nghiêm trọng”, ông Nguyễn Chí Thanh nhấn mạnh.
Theo ngành y tế, mặc dù Hà Tĩnh chưa ghi nhận ca mắc bệnh do não mô cầu, song, nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm cấp tính này cần được quan tâm. Việc đi lại, giao lưu, tập trung đông người, nhất là tại khu vực trường học, khu tập thể và các môi trường sinh hoạt chung có thể làm gia tăng nguy cơ lây truyền nếu xuất hiện nguồn bệnh. Người dân không nên hoang mang nhưng tuyệt đối không chủ quan trước các dấu hiệu nghi ngờ.
Tiêm vắc-xin là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng bệnh do não mô cầu. Tuy nhiên, các loại vắc-xin có phạm vi bảo vệ khác nhau tùy theo nhóm huyết thanh. Do đó người dân cần đến các cơ sở tiêm chủng để được tư vấn loại vắc-xin phù hợp với độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và nguy cơ phơi nhiễm. Việc tiêm một loại vắc-xin không đồng nghĩa với khả năng phòng ngừa tất cả các nhóm vi khuẩn não mô cầu.
Bên cạnh tiêm chủng, người dân cần duy trì các biện pháp vệ sinh cá nhân và môi trường; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch; che miệng, mũi khi ho, hắt hơi; hạn chế tiếp xúc gần với người có biểu hiện nghi mắc bệnh; bảo đảm nhà ở, lớp học và nơi làm việc thông thoáng.
Tại các cơ sở giáo dục, đơn vị tập thể có đông người, cần chú trọng vệ sinh môi trường, theo dõi sức khỏe và kịp thời thông báo cho cơ sở y tế khi phát hiện trường hợp có dấu hiệu bất thường.
Đặc biệt, khi xuất hiện các triệu chứng như: sốt, đau đầu dữ dội, buồn nôn, cứng gáy, rối loạn ý thức hoặc các nốt ban xuất huyết dưới da, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám, xử trí. Không nên tự điều trị tại nhà hoặc chờ các triệu chứng tự thuyên giảm, bởi bệnh có thể chuyển nặng trong thời gian ngắn.
Giám đốc CDC Hà Tĩnh khuyến cáo, chủ động phòng bệnh, nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm và tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời là những yếu tố quan trọng giúp hạn chế biến chứng, tử vong do não mô cầu. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng nhằm góp phần ngăn ngừa nguy cơ lây lan dịch bệnh trên địa bàn.