WHO cảnh báo bệnh do nấm kháng thuốc đang gia tăng

Thiếu hụt thuốc men và công cụ chẩn đoán bệnh do nấm

Mới đây, WHO đã công bố báo cáo đầu tiên về các công cụ chẩn đoán và phương pháp điều trị nhiễm trùng nấm xâm lấn cho biết: Các bệnh do nấm là mối quan tâm ngày càng tăng đối với sức khỏe cộng đồng, với các bệnh nhiễm trùng phổ biến, chẳng hạn như nấm candida, gây ra bệnh ở miệng (tưa miệng) và âm đạo, ngày càng kháng thuốc.

Tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng về thuốc men và công cụ chẩn đoán các bệnh nấm xâm lấn, cho thấy nhu cầu cấp thiết về nghiên cứu và phát triển (R&D) để thu hẹp khoảng cách này.

Khi nấm kháng lại các loại thuốc hiện có, bệnh nhiễm trùng sẽ ảnh hưởng không cân xứng đến những bệnh nhân bị bệnh nặng và những người có hệ miễn dịch suy yếu, bao gồm cả những người đang hóa trị ung thư, sống chung với HIV và bệnh nhân ghép tạng…

Theo TS. Yukiko Nakatani, Trợ lý Tổng giám đốc WHO cho biết: Nhiễm trùng nấm xâm lấn đe dọa đến tính mạng của những người dễ bị tổn thương nhất nhưng các quốc gia lại thiếu các phương pháp điều trị cần thiết để cứu sống họ. Không chỉ nguồn thuốc chống nấm và chẩn đoán mới không đủ, mà còn thiếu hụt xét nghiệm nấm ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình. Khoảng cách chẩn đoán này khiến họ khó có thể nhận được phương pháp điều trị phù hợp.

Các loại nấm trong danh mục 'ưu tiên quan trọng' hàng đầu của danh sách các tác nhân gây bệnh nấm ưu tiên (FPPL) của WHO là loại nấm gây tử vong, với tỷ lệ tử vong lên tới 88%. Những tiến bộ trong phương pháp điều trị có nghĩa là nhiều người có khả năng sống chung với các tình trạng suy giảm miễn dịch, điều này cũng có nghĩa là các trường hợp mắc bệnh nấm xâm lấn sẽ tăng lên. Đây là một thách thức phức tạp để quản lý do không thể tiếp cận các công cụ chẩn đoán, tính khả dụng hạn chế của thuốc chống nấm và quá trình R&D chậm và phức tạp để tìm ra các phương pháp điều trị mới.

Phương pháp điều trị chống lại các bệnh nhiễm trùng nấm gây chết người còn hạn chế

Báo cáo của WHO về thuốc chống nấm nêu bật rằng, trong thập kỷ qua, chỉ có 4 loại thuốc chống nấm mới được các cơ quan quản lý tại Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu hoặc Trung Quốc chấp thuận. Hiện tại, 9 loại thuốc chống nấm đang trong quá trình phát triển lâm sàng để sử dụng chống lại các loại nấm đe dọa sức khỏe nhất, như được nêu chi tiết trong FPPL.

Tuy nhiên, chỉ có 3 ứng cử viên đang ở giai đoạn 3, giai đoạn cuối cùng của quá trình phát triển lâm sàng, nghĩa là dự kiến sẽ có ít phê duyệt trong thập kỷ tới. 22 loại thuốc đang trong quá trình phát triển tiền lâm sàng…

Các vấn đề với các phương pháp điều trị chống nấm hiện tại bao gồm các tác dụng phụ nghiêm trọng, tương tác thuốc-thuốc, dạng bào chế hạn chế và nhu cầu nằm viện kéo dài. Báo cáo nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về các loại thuốc chống nấm an toàn hơn, có thể làm giảm yêu cầu theo dõi thuốc liên tục.

Thuốc chống nấm có tác dụng chống lại nhiều loại nhiễm trùng nghiêm trọng do tác nhân gây bệnh nấm ưu tiên cũng cần thiết. Trẻ em đặc biệt không được nghiên cứu đầy đủ với một số ít thử nghiệm lâm sàng khám phá liều dùng cho trẻ em và các công thức phù hợp với độ tuổi.

WHO khuyến nghị đầu tư vào hoạt động giám sát toàn cầu, mở rộng các ưu đãi tài chính cho việc khám phá và phát triển thuốc, tài trợ cho nghiên cứu cơ bản để giúp xác định các mục tiêu mới và chưa được khai thác trên nấm để làm thuốc, và nghiên cứu các phương pháp điều trị có tác dụng tăng cường phản ứng miễn dịch của bệnh nhân...