Núi Hồng - Sông La

190 năm tươi thắm dải Lam Hồng

Năm 1831, tỉnh Hà Tĩnh được thành lập - thêm một mốc son trong lịch sử phát triển của vùng đất Lam Hồng, nơi dãy Ngàn Hống hàng nghìn năm tuổi trầm mặc bên dòng Lam Giang xanh vĩnh hằng. 190 năm kể từ ngày nhà Nguyễn lập tỉnh, qua bao thăng trầm dâu bể, Hà Tĩnh hôm nay đang vươn mình lớn dậy, bừng sáng một dải non sông.

190 năm tươi thắm dải Lam Hồng

190 năm tươi thắm dải Lam Hồng

Tháng mười năm Tân Mão, Minh Mệnh thứ 12 (1831), nhà vua chuẩn cho bỏ trấn, chia đặt các tỉnh; lấy 2 phủ Hà Hoa, Đức Thọ gồm 6 huyện: Thạch Hà, Kỳ Hoa, Hương Sơn, Thiên Lộc, Nghi Xuân, La Sơn lập thành tỉnh mới Hà Tĩnh. Đây là dấu mốc định danh mới của Hà Tĩnh để vùng “địa linh” thêm những cơ hội đổi thay, vừa tiếp nhận nguồn tài nguyên quý giá, những vỉa tầng văn hóa hàng nghìn năm cha ông đã dày công tạo dựng, vừa tạo ra những hệ giá trị mới, những cơ sở vật chất hạ tầng làm đổi thay gương mặt của một tỉnh nghèo ở Bắc miền Trung.

190 năm tươi thắm dải Lam Hồng

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cùng đoàn công tác Trung ương, các đồng chí lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh dâng hương và tham quan Khu di tích Nguyễn Du (tháng 12/2021)

190 năm tươi thắm dải Lam Hồng

Thời điểm lập tỉnh, tỉnh lỵ Hà Tĩnh cũng như các huyện đều nghèo, chủ yếu là làng quê nông thôn với những kiến trúc cũ kỹ. Ngay cả thành Hà Tĩnh cũng bằng tranh tre. Đến năm 1881, thành Hà Tĩnh mới được xây xong, bằng đá ong. Hầu hết các công trình kiến trúc của tỉnh thành và huyện thị lúc đó chỉ tập trung vào trụ sở hành chính vừa là nơi làm việc của bộ máy chính trị, vừa có tính chất phòng thủ. Các công trình văn hóa như đền, chùa, miếu, am khá phong phú, song quy mô, diện tích nhỏ bé. Trong cuốn “An - Tĩnh cổ lục” (công bố lần đầu năm 1936, tái bản 2014), nhà sử học người Pháp

Hippolyte Le Breton đã đăng nhiều bức ảnh về các di tích lịch sử, văn hóa Hà Tĩnh, Nghệ An, trong đó có bức ảnh chụp thành Hà Tĩnh từ trên không giúp chúng ta hình dung được quang cảnh của Hà Tĩnh cách đây 190 năm.

190 năm tươi thắm dải Lam Hồng

Di tích lịch sử cấp quốc gia đền thờ Đình Nguyên Tiến sỹ Phan Đình Phùng ở làng Đông Thái, xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh (Ảnh: Thiên Vỹ)

Tuy là vùng đất nghèo nhưng các thế hệ người Hà Tĩnh đã nối tiếp truyền thống yêu nước, hiếu học, văn chương và khoa bảng. Phong trào Cần Vương chống Pháp, phong trào yêu nước và cách mạng cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX tiếp tục ghi danh những tên tuổi tiêu biểu như: Phan Đình Phùng, Nguyễn Hàng Chi, Ngô Đức Kế, Võ Liêm Sơn, Trần Phú, Hà Huy Tập, Trần Hữu Thiều… Là vùng đất văn hóa với nguồn trữ lượng dồi dào, vỉa tầng phong phú, các di sản văn hóa Hà Tĩnh tiếp tục được gìn giữ, bảo tồn, làm mới, làm đẹp thêm. Danh nhân văn hóa của Hà Tĩnh thế kỷ XX nối nhau làm giàu có trữ lượng ấy, góp phần làm rạng rỡ văn hóa Việt Nam như: Hoàng Xuân Hãn, Lê Văn Thiêm, Nguyễn Khắc Viện, Nguyễn Đổng Chi, Nguyễn Phan Chánh, Nguyễn Đình Tứ, Hà Huy Giáp, Phan Huy Lê, Đinh Xuân Lâm, Hà Văn Tấn, Xuân Diệu, Huy Cận…

190 năm tươi thắm dải Lam Hồng

Khu mộ cố Tổng Bí thư Trần Phú - địa chỉ đỏ thu hút du khách, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước cho thế hệ trẻ (Ảnh: Thanh Hải)

Chế độ thực dân, phong kiến cùng với ngoại xâm đè nặng lên đất nước nửa đầu thế kỷ XX đã khiến Hà Tĩnh xác xơ, nghèo đói, đặc biệt là nạn đói năm 1945 như bóng đen bao phủ lên các làng quê. Nhưng “dòng thác” cách mạng đã cuốn đi những ngày tối tăm, gian khó. Sau Cách mạng tháng Tám, Hà Tĩnh lao vào cuộc cách mạng diệt “giặc đói”, “giặc dốt”, đem lại cơm no, áo ấm cho toàn dân, trở thành điển hình của cả nước trong phong trào “Bình dân học vụ”. Bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp, Hà Tĩnh lại dốc sức người, sức của, cùng cả nước làm nên một Điện Biên “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Tên tuổi Anh hùng Phan Đình Giót mãi lưu danh với đời sau.

190 năm tươi thắm dải Lam Hồng

Ngã ba Đồng Lộc trở thành biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. (Ảnh: Thanh Hải)

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy gian khổ, hy sinh, Hà Tĩnh đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ “hậu phương của tiền tuyến miền Nam”, “tiền tuyến của hậu phương miền Bắc”, đảm bảo thông đường, thông xe vào Nam dưới mưa bom bão đạn. Những tên đất, tên người ở Hà Tĩnh đã đi vào trang sử chói lọi của dân tộc như: Bến Thủy, Đồng Lộc, Khe Giao, Linh Cảm, Địa Lợi, Đèo Ngang, Làng K130… Ngã ba Đồng Lộc trở thành biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

190 năm tươi thắm dải Lam Hồng

Sau 190 năm lập tỉnh, từ nền móng vững chắc của lịch sử, văn hóa hàng nghìn năm, các thế hệ người Hà Tĩnh đã quyết tâm chiến thắng đói nghèo, lạc hậu. Hà Tĩnh hôm nay đã vươn dậy sức vóc trẻ trung với những gam màu rực rỡ, tươi mới, đóng góp to lớn vào công cuộc đổi mới của đất nước cuối thế kỷ XX, đầu thế kỷ XXI.

190 năm tươi thắm dải Lam Hồng

Nằm trên dãy núi Hồng Lĩnh, “Hoan Châu đệ nhất danh lam” Hương Tích tự (Can Lộc) được xây dựng từ thế kỷ XIII, thời nhà Trần.

Suốt một dải Lam Hồng từ Bến Thủy đến Đèo Ngang, đâu đâu cũng bắt gặp bức tranh non nước ngời sáng, tươi đẹp. Cầu Bến Thủy 1, Bến Thủy 2 đường bệ vắt qua dòng Lam, dẫn lối những cung đường như lụa dọc quốc lộ 1 về Hồng Lĩnh, Can Lộc, TP Hà Tĩnh và ven biển Nghi Xuân, Lộc Hà, Thạch Hà, Cẩm Xuyên, Kỳ Anh. Ngã ba Bãi Vọt xưa cây vọt đan dày nay sầm uất giữa lòng thị xã phía Bắc, thành ngã tư ra Bắc vào Nam, về với Kinh đô Ngàn Hống, chùa Hang, Đại Hùng, Thiên Tượng, ngược lên Đức Thọ, Hương Sơn qua cầu Linh Cảm. Nơi đó, vùng đất “văn thanh cảnh lịch” La Sơn, Đỗ Gia xưa không chỉ non nước hữu tình mà còn là nơi an nghỉ đời đời của những người con ưu tú: Hải Thượng Lãn Ông, Phan Đình Phùng, Trần Phú…

190 năm tươi thắm dải Lam Hồng

Chùa Hang cõi linh thiêng giữa mây núi Hồng Lĩnh

Nằm dọc quốc lộ, vùng Ngạn Sơn, Trảo Nha xưa nay là thị trấn Nghèn đang đổi thay từng ngày trong dòng thác đổi mới của đất nước, quê hương. Dấu tích nền Trang Vương và am Phật Bà xưa càng thêm nổi bật trong quần thể Khu du lịch chùa Hương Tích đã được đầu tư mở rộng bởi các dự án lớn. Ngã ba Đồng Lộc - khu di tích quốc gia đặc biệt trong hệ thống đường Trường Sơn trở thành điểm sáng trên bản đồ du lịch cả nước thu hút hàng triệu du khách tìm về. “Trường Lưu bát cảnh” với các di sản cha ông được nâng tầm khu vực châu Á - Thái Bình Dương minh chứng sự trường tồn, bất biến của các giá trị văn hóa.

190 năm tươi thắm dải Lam Hồng

Hình thành và phát triển từ tỉnh lỵ Hà Tĩnh và các vùng đất thuộc châu Thạch Hà hơn nghìn năm tuổi, TP Hà Tĩnh - trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả tỉnh đang vươn mình trong thế đứng của một đô thị trẻ giàu bản sắc văn hóa. Từ một thị xã phố làng với 2,5 km2 và hơn 4.400 dân sau Cách mạng tháng Tám, nay Thành Sen đã vươn mình với vóc dáng hiện đại. Với diện tích gần 5.655 ha gồm 15 xã, phường và dân số thường trú 100.313 người, bao phủ bởi hệ thống sông ngòi và nguồn nước ngọt Kẻ Gỗ dồi dào, khí hậu ôn hòa, con người thân thiện, TP Hà Tĩnh đang mở ra nhiều tiềm năng to lớn thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Với lợi thế 137 km bờ biển, hệ thống bãi tắm đẹp, trong lành, hải sản tươi ngon, phong phú, Hà Tĩnh đã khai thác và phát triển tiềm năng du lịch nhằm thay đổi cơ cấu thương mại - du lịch - dịch vụ, bên cạnh “xương sống” nông nghiệp - công nghiệp. Những địa danh Xuân Thành, Cửa Sót, Thiên Cầm, Kỳ Xuân, Kỳ Ninh… trở thành điểm nhấn trên bản đồ du lịch Hà Tĩnh và cả nước.

190 năm tươi thắm dải Lam Hồng

Khu dân cư NTM kiểu mẫu thôn Yên Mỹ, xã Cẩm Mỹ, huyện Cẩm Xuyên.

Bức tranh non nước Hà Tĩnh hôm nay đẹp ngỡ ngàng không chỉ bởi những gì thiên nhiên mang lại mà chính là từ bàn tay, khối óc của con người kiến tạo nên. Để một vùng sa mạc hoang vu bao đời bên bờ biển Kỳ Lợi, Kỳ Phương, Kỳ Liên, Kỳ Nam và Vũng Áng, Eo Bạch, Sơn Dương (TX Kỳ Anh) trở thành khu kinh tế trọng điểm quốc gia, với tàu hàng trăm nghìn tấn ra vào, đón làn sóng đầu tư của nước ngoài, đưa chỉ số FDI của Hà Tĩnh vào thứ hạng cao cả nước. Để đêm đêm sao trời hòa lẫn ánh đèn đêm câu mực và ánh sáng từ những con tàu lung linh soi bóng một vùng biển cực Nam Hà Tĩnh. Để từ trên đỉnh Hoành Sơn, phóng tầm mắt cả một vùng Đèo Ngang, nhớ về câu thơ của Bà Huyện Thanh Quan, ai cũng có thể nhận ra nỗi niềm non nước của thi nhân đã lùi sâu vào dĩ vãng, thay vào đó là cảm xúc vui sướng trào dâng như câu hát: Một dải Lam Hồng núi sông trùng điệp, rừng vàng với biển bạc dào dạt trời thơ…

Ảnh: PV, CTV

THiết kế: Thanh Hà

Chủ đề MỪNG ĐẢNG - MỪNG XUÂN

Chủ đề LỄ HỘI XUÂN QUÝ MÃO 2023

Đọc thêm

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Cuộc đời đồng chí Dương Lung (quê xã Thạch Khê, Hà Tĩnh) là tấm gương cao đẹp của người cộng sản hết lòng vì dân, vì nước. Đồng chí đã được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý.
Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Ở tuổi 80, bà Lê Thị Sinh (thôn Xuân Hoa, xã Cổ Đạm, Hà Tĩnh) vẫn miệt mài nhào đất, nặn nồi, gìn giữ ký ức về một nghề truyền thống từng nổi tiếng khắp vùng.
Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Thông qua các hoạt động khảo sát, trải nghiệm và sáng tạo nội dung trên nền tảng số, các KOL, KOC đang góp phần đưa cảnh sắc, văn hóa, ẩm thực và con người Hà Tĩnh đến gần hơn với công chúng, mở thêm hướng quảng bá và kết nối du lịch địa phương.
Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Đợt kiểm kê được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh nhằm rà soát, đánh giá đầy đủ hiện trạng di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu và hệ thống di tích. Qua đó, Hà Tĩnh có cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong giai đoạn mới.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (24/10/1926 – 24/10/2026), người thân, đồng nghiệp và thế hệ tiếp nối càng thêm trân trọng những công trình khảo cứu văn hóa giá trị của ông, kính trọng một trí tuệ uyên bác cùng tấm lòng nhân hậu, trọn nghĩa, trọn tình với quê hương Hà Tĩnh.
Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Có những người đi qua cuộc đời bằng những dấu mốc công danh, sự nghiệp; cũng có những người lưu giữ hành trình của mình bằng trang sách, vần thơ và sự bền bỉ của một tấm lòng đối với con người, quê hương. Với nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017), thơ ca không phải toàn bộ sự nghiệp, nhưng là một mạch nguồn quan trọng, chảy suốt đời sống tinh thần của ông.
Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Tròn 20 năm sau quyết định đưa huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc lên sóng truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Nguyễn Xuân Lam trở lại chiến trường xưa trong một chiều thu lặng gió. Với người cựu chiến binh, doanh nhân quê Hà Tĩnh, tình yêu quê hương chưa bao giờ dừng lại ở nỗi nhớ mà đã hóa thành hành trang tri thức, thành bản lĩnh cống hiến trên mỗi nhịp bước cuộc đời.
Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Từ những chiếc lá, vành tre... người dân thôn Đan Du (xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) đã làm nên những chiếc nón lá mộc mạc, đồng thời gìn giữ nghề truyền thống của nhiều thế hệ.
Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Dù sở hữu kho tàng di sản phi vật thể đồ sộ, nổi bật là dân ca ví, giặm và ca trù đã được UNESCO ghi danh, Hà Tĩnh vẫn đứng trước bài toán: Làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy thực sự trở thành sản phẩm du lịch, để du khách có thể tiếp cận, doanh nghiệp có thể khai thác và nghệ nhân có thêm điều kiện gắn bó với di sản.
Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Hơn một thập kỷ gắn bó với phong trào văn hóa cơ sở, ngoài công việc của một công chức, anh Nguyễn Viết Bình - Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) còn dành tâm huyết, sáng tạo cách làm mới để đưa những câu hát ông cha vươn xa, chạm đến trái tim hàng vạn người nghe trên không gian số.
Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Tết Trung thu ở Hà Tĩnh ngày nay mang nhiều dáng vẻ mới, với không gian, hình thức và trải nghiệm ngày càng hiện đại. Song, những giá trị làm nên hồn cốt của ngày tết đoàn viên vẫn được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ, để nét đẹp văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện tự nhiên trong đời sống đương đại.
Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du không chỉ là nghi thức tri ân công lao bậc danh nhân văn hóa thế giới, mà còn là dịp quê hương Hà Tĩnh khơi dậy niềm tự hào, tiếp nối và lan tỏa tinh hoa ngôn ngữ cùng mạch nguồn giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc cho muôn đời sau.
Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Từ những năm tháng phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh sục sôi đến hôm nay, câu chuyện về đồng chí Phan Viết Chiểu - Bí thư đầu tiên của Huyện ủy Nghi Xuân và gia đình luôn được nhắc nhớ như một phần ký ức tự hào của quê hương Cổ Đạm (Hà Tĩnh).
Âm vang hào khí Xô viết trên quê hương Hà Tĩnh

Âm vang hào khí Xô viết trên quê hương Hà Tĩnh

Đã gần một thế kỷ đã trôi qua, nhưng những dấu ấn mà phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh để lại trong lịch sử dân tộc vẫn vẹn nguyên giá trị, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về sức mạnh của lòng yêu nước và ý chí đấu tranh vì độc lập, tự do.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!