Anh bạn tôi, giờ là cán bộ xã Việt Xuyên kể: Năm 2020, lũ lụt diện rộng, đoàn cứu trợ ở một tỉnh phía Bắc về trao tặng quà tại xã Thạch Lạc, huyện Thạch Hà (cũ). Một người chị dẫn đoàn, ăn mặc lịch thiệp đã thốt lên: sao người dân ở đây nhà cửa kiên cố thế này, hơn cả quê tôi.
Anh bạn nghe vậy, bèn nhỏ nhẹ: Thưa chị! Vùng đất Hà Tĩnh không năm nào không đón bão và các đợt tố, lốc. Mùa nắng nóng thì rất gay gắt, có khi gần 44oC. Người dân quê em phải dồn hết sức xây dựng nhà kiên cố để ứng phó với bão tố, lũ lụt và có chỗ trú ẩn vào mùa nắng. Người chị nghe vậy liền vui vẻ: À ra thế! Thế thì rất vất vả, phải hết sức tiết kiệm, dồn tiền để xây dựng nhà. Anh bạn của tôi cũng đầy khéo léo, bảo: Nhưng, nhiều gia đình khó khăn lắm chị ạ! Vì thế, cấp ủy, chính quyền ở Hà Tĩnh luôn quan tâm kêu gọi nhiều nguồn lực khác nhau để hỗ trợ người dân làm nhà kiên cố. Nghe vậy, chị cười thật dịu dàng như mùa thu vậy!
Lần khác, vào cuối năm 2024, tôi có dịp tiếp ông chủ doanh nghiệp dệt may ở Đồng Nai (cũ) tại một nhà hàng thuộc phường Thành Sen hiện nay. Ông chủ này sở hữu khối tài sản khủng, nhưng sự giàu có không toát ra ở vẻ bề ngoài. Ông mặc giản dị, nói chuyện mộc mạc và có phần trực diện. Trong cuộc vui, ông bảo: vùng trong tôi, hầu như người ta không mua ô tô. Bình thường đi xe máy cho tiện; khi thực sự cần thì gọi taxi. Tôi thấy, Hà Tĩnh kinh tế chưa mạnh nhưng lượng ô tô rất nhiều. Sao phải dồn tiền mua xe vậy cho mệt.
Chúng tôi đều thấy ông anh quá thoải mái nhưng chưa hiểu quê tôi. Bạn tôi, cũng là một doanh nhân, liền vui vẻ: Anh à! Anh thấy Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa Vũng - Tàu cây cối rất nhiều và cây rất cao vẫn trồng hai bên đường phố. Trong vùng của anh ít bão tố nên mới để cây được vậy. Mùa nắng trong đó, anh có thể đi xe máy đến cơ quan, công ty, hay đi chơi rất dễ dàng. Nhưng, Hà Tĩnh không phải vậy. Mùa nắng, nắng gay gắt, đến mức Đài Khí tượng phải cảnh báo chống sốc nhiệt. Đã thế, bão tố còn triền miên. Mùa đông, nhiều đợt rét đậm, rét hại kéo dài. Trẻ em, người già nhập viện thường xuyên. Ở quê em, trẻ em hầu như đứa nào cũng bị viêm đường hô hấp trên.
Vì thế, người dân, kể cả vùng nông thôn đều rất muốn dồn tiền, thậm chí đa phần vay mượn để mua ô tô nhằm đảm bảo sức khỏe. Anh bảo, từ 11h30 thì cán bộ, công chức mới ra về; 13h hơn đã phải đi làm. Tầm giờ đó, thời tiết rất khắc nghiệt. Nghe xong, ông chủ doanh nghiệp bảo: À! Bữa này tháng Chạp nên mình không biết. Thời tiết “ác” thế, gắng mua xe là đúng rồi. Kể ra, người Hà Tĩnh tính toán rất thực tế!
Người dân quê tôi vất vả là vậy, đầu tư ứng phó thiên tai là vậy. Nhưng, bão chồng bão vừa qua vẫn khiến quê tôi tan hoang, trong đó bão số 10 làm gần 79.000 ngôi nhà hư hỏng. Có lẽ, hơn tất cả mọi lời nói, bão tố đã làm cho người muôn phương hiểu hơn, chia sẻ hơn với quê tôi. Người quê tôi cần cù, chịu khó nhưng vẫn phải gồng thêm gánh nặng xây nhà kiên cố, mua phương tiện thiết yếu. Những người nghèo cũng không bị bỏ lại phía sau, bởi sự an toàn của họ mỗi mùa mưa nắng là mối quan tâm hàng đầu của cấp ủy, chính quyền và toàn xã hội.
