Nhiều tác phẩm có nội dung sâu sắc, góp phần giúp cộng đồng đồng tính luyến ái (LGBT) được hiểu và chấp nhận hơn. Tuy nhiên, khi một thể loại có sức lan tỏa quá mạnh, nó không chỉ dừng lại ở việc giải trí mà còn bắt đầu định hình nhận thức của một thế hệ.
Vấn đề bắt đầu nảy sinh khi một số câu chuyện tình yêu trong đam mỹ, bách hợp không chỉ dừng lại ở sự lãng mạn mà còn tô vẽ nên những hình mẫu méo mó về mối quan hệ. Các hình tượng như “tổng tài bá đạo” hay “công lạnh lùng - thụ yếu đuối” thường xuất hiện với những tình tiết như ép buộc, chiếm hữu quá mức, ghen tuông cực đoan, thậm chí có cả bạo lực nhưng vẫn được coi là minh chứng của tình yêu đích thực. Điều này có thể dẫn đến sự ngộ nhận trong tâm lý độc giả trẻ, khiến họ chấp nhận những hành vi độc hại trong tình yêu ngoài đời thực.
Đáng lo ngại hơn, hiện nay, thanh thiếu niên là đối tượng độc giả chủ yếu của thể loại này và là nhóm dễ bị ảnh hưởng bởi những khuôn mẫu trong truyện. Khi tiếp xúc quá nhiều với các câu chuyện tô hồng tình yêu đồng giới theo một khuôn khổ rập khuôn không chỉ ảnh hưởng đến nhận thức cá nhân mà còn tác động đến cách họ xây dựng các mối quan hệ ngoài đời thực.
Bên cạnh đó còn có nhiều truyện lạm dụng yếu tố nhạy cảm, thậm chí có những chi tiết tình dục được mô tả quá mức. Điều đáng nói là những tác phẩm này vẫn được phát tán rộng rãi. Ở Việt Nam, hầu hết các website, diễn đàn đọc truyện vẫn để ngỏ, không có biện pháp hạn chế người đọc nhỏ tuổi. Điều này đặt ra một vấn đề nghiêm trọng về nhận thức giới tính và quan niệm tình dục trong giới trẻ.
Hơn nữa, sự bùng nổ của đam mỹ và bách hợp còn tạo ra sự lấn át dòng văn học truyền thống. Khi quá say mê với những câu chuyện mang tính giải trí, giới trẻ có xu hướng bỏ quên các tác phẩm văn học kinh điển hoặc những sách có giá trị nhân văn cao. Từ đó dẫn đến sự mất cân bằng trong thói quen đọc sách của một bộ phận độc giả.
Nhiều ý kiến cho rằng, giới trẻ đang đi chệch hướng khi quá sa đà vào các thể loại truyện mang tính giải trí mà thiếu đi sự chọn lọc nội dung. Tuy nhiên, một số chuyên gia văn hóa lại cho rằng đây là một xu hướng tất yếu của thời đại số, khi độc giả có nhiều sự lựa chọn hơn bao giờ hết, vấn đề không nằm ở việc đọc đam mỹ hay bách hợp mà nằm ở cách tiếp cận và chọn lọc nội dung của giới trẻ.
Tôi cho rằng, văn hóa đọc của giới trẻ không nên bị gò bó hay hạn chế bởi một khuôn khổ nhất định. Tuy nhiên, sự bùng nổ của truyện đam mỹ và bách hợp cũng đặt ra nhiều vấn đề cần suy ngẫm. Công bằng mà nói, thay vì cấm đoán hay bài trừ thể loại này, điều quan trọng là giúp giới trẻ tiếp cận một cách có chọn lọc.
Các bậc phụ huynh, nhà trường và xã hội cần định hướng để các bạn trẻ nhận thức được đâu là tác phẩm có giá trị thực sự, đâu là những nội dung mang tính thương mại, giật gân thậm chí độc hại. Việc phát triển kỹ năng đọc hiểu, tư duy phản biện cũng là một trong những cách hiệu quả để giới trẻ tiếp cận văn học một cách lành mạnh. Chỉ khi đó, văn hóa đọc của giới trẻ mới thực sự phát triển theo hướng lành mạnh và bền vững.
