Khúc tráng ca Bến Thủy

(Baohatinh.vn) - Nhắc tới Bến Thủy, người ta nhớ ngay đến bến nước của những chứng tích anh hùng trải qua nhiều cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại. Nơi thổi bùng ngọn lửa Xô Viết Nghệ Tĩnh (1930-1931), “tọa độ lửa” trong những ngày cả nước sục sôi đánh Mỹ giờ đây đang ngân lên “cung đàn xanh” trữ tình.

Kỷ niệm 84 năm Xô Viết Nghệ Tĩnh (12/9/1930 - 12/9/2014)

Bến Thủy “đứng đầu dậy trước”

Đã qua đợt nắng quay quắt và gió lào thổi táp mặt, trong sắc biếc mùa thu, hào khí đất trời đang nhập vào dòng chảy lịch sử Bến Thủy. Ngày ấy, những lá truyền đơn với thể lục bát đã trở thành tiếng nói đồng hành của những người cần lao, đau khổ bị áp bức trong đêm dài nô lệ. Họ dám đương đầu với “bên kia đạn sắt, bên ta gan vàng” của ách thống trị thực dân Pháp và phong kiến tay sai.

Khúc tráng ca Bến Thủy ảnh 1

Cầu Bến Thủy. Ảnh: Quang Vinh

Núi Quyết giờ đây ngút ngàn thông xanh. Tiếng thông reo mang âm hưởng tiếng hô vang trời của dòng người biểu tình đòi “tăng lương, giảm giờ làm, người cày có ruộng”. Thời gian như chuyến tàu tốc hành lao vun vút, nhưng nét vàng son lịch sử cách mạng bao giờ cũng rờ rỡ và tươi mới.

Ngược dòng ký ức hiện lên hình ảnh cây cột điện trước nhà máy diêm. Ngày ấy, anh tự vệ làng Lộc Đa (TP Vinh) Trần Cảnh Bình đã dũng cảm trèo lên phất cao lá cờ đỏ búa liềm, kêu gọi hàng trăm công nhân đứng lên tranh đấu. Lá cờ đỏ thắm đã trở thành niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh liên minh công - nông, thổi bùng ý chí dũng mãnh, tinh thần đoàn kết phá tan ách kìm kẹp của thực dân. Hoảng sợ trước ngọn lửa yêu nước bùng phát, lính dương lê Pháp từ tầng 2 đã xả súng vào cột đèn... Người chiến sĩ cộng sản Trần Cảnh Bình cùng lá cờ đỏ quyện lẫn trong máu. Nhưng chẳng ai nao núng tinh thần. Người trước ngã, người sau tiến lên, một lá cờ bị gãy lại tung lên hàng trăm cờ búa liềm rực sắc đỏ.

Đúng 1/5/1930 – ngày Quốc tế Lao động, khắp 3 miền Bắc - Trung - Nam sục sôi tinh thần tranh đấu. Đồng chí Lê Mao - Bí thư Tỉnh ủy Vinh, trực tiếp chỉ đạo Vinh - Bến Thủy... được T.Ư Đảng giao nhiệm vụ trực tiếp chỉ đạo cuộc biểu tình công - nông nội, ngoại thành. Từ những cuộc họp bí mật của các chi bộ vừa thành lập, các đảng viên đã phát động nhân dân tham gia đấu tranh.

Mờ sáng ngày 1/5/1930, hơn 1.200 nông dân từ các làng An Hậu, Tân Hợp, Đức Hậu (Nghi Lộc); Lộc Đa, Đức Thịnh, Yên Dũng (Hưng Nguyên) phối hợp với hàng trăm công nhân nhà máy tiến hành đấu tranh trực diện với thực dân Pháp. Dòng người biểu tình giương cao cờ đỏ búa liềm, hô vang khẩu hiệu đòi tăng lương, giảm giờ làm, giảm các loại sưu thuế và hát vang bài “Quốc tế ca”. Bất chấp bọn mật thám và lính khố xanh chặn đường, đoàn biểu tình vẫn hiên ngang tiến thẳng tới hàng rào Nhà máy Diêm Bến Thủy. Cùng lúc ấy, công nhân Nhà máy Diêm Bến Thủy tràn ra cổng, khí thế đấu tranh dâng lên ngùn ngụt. Thực dân Pháp nổ súng vào đám đông, khiến 6 người chết, 18 người bị thương, nhiều người khác bị bắt bớ, giam cầm.

Cuộc biểu tình tại ngã ba Bến Thủy trở thành “mốc son” đầu tiên trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh.

“Tọa độ lửa” những ngày đánh Mỹ

Những người chép lại pho lịch sử của quê hương viết về Bến Thủy: “Trong thời điểm chiến tranh ác liệt và cam go, gian khổ nhất, phà Bến Thủy (từ bờ Bắc TP Vinh, đến bờ Nam, Gia Lách - Nghi Xuân) đã hứng chịu hàng ngàn tấn bom đạn. 26 cán bộ, chiến sĩ hy sinh và hàng trăm người bị thương để đảm bảo cho mọi phương tiện qua lại trên bến phà được thông suốt. Tập thể cán bộ, chiến sĩ phà Bến Thủy đã 2 lần được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân; 2 cá nhân Nguyễn Trọng Tường và Nguyễn Hữu Tùng được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân”.

Ông Nguyễn Trọng Lý (phường Trường Thi, TP Vinh) bồi hồi kể lại: “Một ngày cuối năm 1967, hai tốp máy bay Mỹ ném tới tấp bom từ trường có sức công phá lớn xuống phà Bến Thủy. Tôi xung phong cùng 2 đồng chí dùng ca nô đi phá bom. Trước khi đi, đơn vị đã làm lễ truy điệu sống cho 3 anh em. Chúng tôi dùng ca nô 130 mã lực, mở hết tốc độ lướt qua bom kích nổ và chỉ sau một tiếng đồng hồ, chúng tôi đã gỡ hết bom từ trường để con phà tiếp tục thông tuyến”.

Hoàng Nghĩa Cự (quê ở Hưng Nguyên) lái ca nô phá bom cảm tử. Đã nhiều lần bị thương, đơn vị khuyên trở lại tuyến sau, nhưng anh Cự nhất quyết không chịu. Một đêm trung tuần tháng 9/1968, trời tối mịt, anh Cự cùng 4 người dùng xuồng cao su đến Cồn Nổi giữa dòng sông Lam nước xiết bắt sống tên phi công Mỹ.

Tôi tìm lại nữ anh hùng Hoàng Thị Liên - năm nay đã bước vào tuổi 82. Bà Liên kể: Năm 1965, bà được cấp trên giao nhiệm vụ làm Cửa hàng trưởng Cửa hàng Ăn uống Bến Thủy. Bà lên kế hoạch cụ thể cho từng nhân viên, từ nấu cơm đến chế biến thực phẩm, bộ phận mang cơm, canh… ra trận địa pháo phòng không, binh trạm vận tải, phà, cảng Bến Thủy... Một mình bà đạp xe khắp vùng tìm thực phẩm. Khu làm việc của cửa hàng hồi ấy là một căn hầm “nửa chìm, nửa nổi” ở phía bờ Bắc Bến Thủy. Tổ phục vụ ăn uống chỉ có 6 người, vậy mà, mỗi ngày phải chuẩn bị 2.500-3.000 suất ăn cho những người làm nhiệm vụ canh gác, chiến đấu tại đây. Đấy là chưa kể việc lo gói bánh, đùm cơm cho bộ đội chuẩn bị vượt sông.

Nắng thu xanh sáng đôi bờ

Chiếc cầu phao và những con đò chở khách qua Bến Thủy những ngày lũ trắng dòng Lam bây giờ chỉ còn trong ký ức. Hai chiếc cầu vĩnh cửu bằng bê tông, cốt thép bắc qua bến nước mênh mông không chỉ nối tình cảm giữa nhân dân Nghệ An và Hà Tĩnh, mà còn nối cả 2 miền Nam - Bắc.

Thay thế vị trí những người bám trụ bến phà ngày trước, bây giờ là những nhân viên trong bộ trang phục xanh làm việc ở Trạm Thu phí cầu Bến Thủy. Mảnh đất Cồn Mô, nơi dựng tượng đài Xô viết Nghệ Tĩnh cũng là nơi Nhà máy Dệt kim Hoàng Thị Loan được dựng lên trong luồng gió mới thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ VI của T.Ư Đảng. Bến Thủy sầm uất hơn với những ngôi nhà cao tầng hiện đại, hàng hóa phong phú. Chợ Bến Thủy đủ các mặt hàng từ rau, quả, thịt, cá đến đồ chơi con trẻ… nườm nượp kẻ bán, người mua. Khu Gia Lách - bờ Nam Bến Thủy, ngày xưa là khu đất hình tam giác hoang tàn, vậy mà, giờ đây đẹp như thành phố bên bờ sông Lam.

Cuối chiều thu, tôi cùng anh bạn thân sà vào một quán cháo vịt ở Gia Lách và nghe tiếng một tài xế giọng miền Nam xởi lởi: “Cháo vịt của chị Hai nấu ngon thiệt! Mà chị kiếm được ở đâu loại dưa đỏ thơm và ngọt thế?”. Chị chủ quán đáp: “Dân Xuân Hồng trồng loại dưa này, tui vào tận vườn mua, kể cả vịt, đều là thức ăn sạch...”.

Hoàng hôn buông xuống dòng Lam. Cánh tài xế tiếp tục cho xe vượt cầu Bến Thủy, gửi lại trong ánh mắt mọi người một nụ cười mãn nguyện.

Tháng 9/2014

Đọc thêm

Đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm, xử lý hiệu quả dự án tồn đọng, nhà, đất dôi dư

Đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm, xử lý hiệu quả dự án tồn đọng, nhà, đất dôi dư

Đồng chí Nguyễn Duy Lâm – Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh, Trưởng BCĐ các dự án đầu tư trọng điểm trên địa bàn tỉnh đánh giá cao sự nỗ lực của UBND tỉnh, các đơn vị trong triển khai các dự án trọng điểm cũng như xử lý dự án tồn đọng kéo dài và sắp xếp cơ sở nhà, đất dôi dư.
Trang cấp 43 xe ô tô cho công an cấp xã ở Hà Tĩnh

Trang cấp 43 xe ô tô cho công an cấp xã ở Hà Tĩnh

Việc trang cấp xe ô tô cho lực lượng công an cấp xã ở Hà Tĩnh giúp cán bộ, chiến sĩ chủ động trong tuần tra, kiểm soát, phòng chống tội phạm, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.
Ý nghĩa từ món qùa tặng các Tổ trưởng tổ liên gia nhân Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc

Thêm công cụ hỗ trợ hoạt động tổ liên gia

Bà Nguyễn Thanh Nga (xã Thạch Hà, Hà Tĩnh) đã nghiên cứu và in “Cuốn sổ theo dõi và ghi nhận hoạt động tổ liên gia” để trao tặng các tổ trưởng, góp phần hỗ trợ việc quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ liên gia.
Cán bộ Mặt trận phải sâu sát cơ sở, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân

Cán bộ Mặt trận phải sâu sát cơ sở, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân

Nhân kỷ niệm 96 năm Ngày Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam - Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026), sáng 18/11, đoàn công tác Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh do đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh làm trưởng đoàn đã tới tặng hoa, chúc mừng Ủy ban MTTQ tỉnh.
Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh chúc mừng Ủy ban MTTQ tỉnh nhân ngày truyền thống

Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh chúc mừng Ủy ban MTTQ tỉnh nhân ngày truyền thống

Thay mặt đoàn công tác của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Hà Tĩnh, đồng chí Nguyễn Duy Lâm – Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh gửi lời chúc mừng tốt đẹp nhất đến các đồng chí trong Ban Thường trực, các Ủy viên Ủy ban MTTQ tỉnh cùng toàn thể cán bộ, công chức, người lao động và đội ngũ cán bộ làm công tác mặt trận các cấp.
[Motion Graphic] Phát huy giá trị văn hóa và sức mạnh đại đoàn kết trong kỷ nguyên mới

[Motion Graphic] Phát huy giá trị văn hóa và sức mạnh đại đoàn kết trong kỷ nguyên mới

Kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc là dịp để ôn lại truyền thống, khẳng định những giá trị lịch sử, tư tưởng và thực tiễn sâu sắc của văn hóa Việt Nam; đồng thời tôn vinh sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, chung sức xây dựng Hà Tĩnh phát triển bền vững

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, chung sức xây dựng Hà Tĩnh phát triển bền vững

Đại đoàn kết toàn dân tộc là nguồn sức mạnh nội sinh, đồng thời là “chìa khóa” để Hà Tĩnh vượt qua khó khăn, nắm bắt thời cơ và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển. Trong bối cảnh mới, việc củng cố niềm tin, tăng cường đồng thuận, khơi dậy tinh thần và trách nhiệm của các tầng lớp nhân dân càng có ý nghĩa quan trọng đối với chặng đường phát triển của tỉnh.
Thủ tướng kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49

Thủ tướng kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49

Chiều 17/11, tại Manila, Philippines, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam cùng lãnh đạo và các đoàn đại biểu cấp cao các nước ASEAN và đối tác tham dự Lễ bế mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan. Tối cùng ngày, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã rời Manila về nước, kết thúc tốt đẹp chuyến công tác.
Nghiên cứu phát triển Vũng Áng theo mô hình khu kinh tế đặc biệt

Nghiên cứu phát triển Vũng Áng theo mô hình khu kinh tế đặc biệt

Chiều 17/11, Ban Thường vụ Tỉnh ủy tổ chức Hội nghị lần thứ 48 để nghe, cho ý kiến về kết quả rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm, xác định nhu cầu nhân lực và xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027 – 2031 và một số nội dung khác thuộc thẩm quyền.
Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Tĩnh cho ý kiến nhiều nội dung quan trọng

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Tĩnh cho ý kiến nhiều nội dung quan trọng

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Tĩnh đã nghe, cho ý kiến về kết quả rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm, xác định nhu cầu nhân lực và xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027 - 2031; các nội dung liên quan đến nguồn vốn ngân sách Trung ương, dự án đầu tư; mô hình phát triển Khu kinh tế Vũng Áng.
Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục nâng tầm tin cậy chiến lược, xác lập tầm cao mới cho hợp tác kinh tế - thương mại

Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục nâng tầm tin cậy chiến lược, xác lập tầm cao mới cho hợp tác kinh tế - thương mại

Nhân dịp tham dự Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, trưa 17/11, tại Thâm Quyến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!