Hiện tượng El Nino năm nay đang có nguy cơ trở thành một trong những đợt mạnh nhất từng được ghi nhận, đe dọa làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan trên toàn cầu, đồng thời gây những tác động rõ rệt tới hoạt động kinh tế và thương mại quốc tế.
Hiện tượng El Nino gây hạn hán nghiêm trọng tại khu vực Oromia của Ethiopia. Ảnh: TTXVN phát
Theo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Mỹ (NOAA), hiện có hơn 90% khả năng El Nino sẽ đạt cường độ rất mạnh trong mùa thu - đông 2026-2027. Dự báo cũng cho thấy có 69% khả năng hiện tượng này trong giai đoạn tháng 10 - 12/2026 sẽ vượt qua các đợt El Nino trước đây kể từ năm 1950.
El Nino là hiện tượng nhiệt độ bề mặt nước biển ở khu vực trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương nhiệt đới tăng cao bất thường, kéo theo những thay đổi trên phạm vi toàn cầu về gió, áp suất khí quyển và lượng mưa. Các chuyên gia cảnh báo một đợt El Nino càng mạnh thì nguy cơ xuất hiện những tác động thời tiết đặc trưng của hiện tượng này càng lớn, dù mức độ ảnh hưởng sẽ khác nhau tùy khu vực.
Theo các chuyên gia, nếu El Nino tiếp tục phát triển như dự báo, hiện tượng này có thể làm nhiệt độ toàn cầu năm 2027 tăng thêm khoảng 0,3 độ C so với xu hướng nóng lên dài hạn. Một số tính toán cho thấy nhiệt độ trung bình toàn cầu năm 2027 có thể cao hơn khoảng 1,76 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp và sẽ trở thành năm nóng nhất từng được ghi nhận.
Tác động của El Nino đã bắt đầu thể hiện rõ tại Trung Mỹ. Kênh đào Panama sẽ giảm số tàu được phép qua lại từ tháng 9 do lượng mưa thấp hơn dự báo và nguồn nước tại lưu vực kênh đào suy giảm. Theo Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama, số tàu qua kênh mỗi ngày sẽ giảm từ 36 xuống 34 tàu từ ngày 3/9 và còn 32 tàu từ ngày 15/9. Kênh đào này phụ thuộc vào nước mưa tích trữ tại các hồ nhân tạo để đưa tàu lên, xuống qua kênh.
Trực thăng phun nước khống chế cháy rừng tại Ogan Ilir, Nam Sumatra, Indonesia, ngày 2/8/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát
Trong khi đó, một nghiên cứu mới của Viện Nghiên cứu Tác động khí hậu Potsdam (PIK) công bố trên tạp chí Global Change Biology cho thấy biến đổi khí hậu có thể khiến diện tích đất bị cháy rừng hằng năm tại châu Âu tăng mạnh vào cuối thế kỷ này. Với kịch bản phát thải thấp, diện tích rừng bị cháy dự báo tăng 39%; nếu kịch bản phát thải cao, con số này có thể lên tới 192%, gần gấp ba lần so với mức hiện nay.
Các nhà nghiên cứu cho rằng tình trạng nóng hơn, khô hơn và nhiều gió hơn do biến đổi khí hậu sẽ làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, đặc biệt tại Nam Âu, Tây Âu và Trung Âu. Tuy nhiên, việc giảm phát thải, tăng cường phòng ngừa, phát hiện sớm và nâng cao năng lực chữa cháy có thể hạn chế đáng kể mức độ thiệt hại.
El Nino thường xuất hiện 2 - 7 năm một lần, nhưng các chuyên gia lưu ý tác động của từng đợt phụ thuộc vào cường độ, thời điểm và điều kiện khí hậu tại từng khu vực.
Trong cuộc phỏng vấn ngày 25/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã nêu kỳ vọng về các cuộc đàm phán hòa bình ba bên sắp tới với Nga và Mỹ, đồng thời đề cập các bảo đảm an ninh cho Ukraine, khả năng ngừng bắn tại thị trấn Oleshky và nhu cầu hỗ trợ hệ thống phòng không.
Những động thái quân sự và ngoại giao gần đây làm dấy lên lo ngại Mỹ và Israel có thể nối lại các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran, thay vì thúc đẩy đàm phán hòa bình.
Theo phóng viên TTXVN tại Jakarta, nhà chức trách Indonesia ngày 24/10 thông báo lực lượng chức năng đã thu giữ 1,2 tấn methamphetamine dạng lỏng tại tỉnh Aceh và chặn một tàu chở 1,16 tấn ketamine ngoài khơi đảo Sumatra trong hai chiến dịch truy quét ma túy lớn.
Iran tuyên bố sẽ không để bất kỳ tàu chiến nào của Mỹ tiến vào Vùng Vịnh, cảnh báo tấn công các tuyến cáp thông tin liên lạc dưới biển nếu bị Mỹ và Israel gây hấn.
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông - Bắc Phi, Ngoại trưởng các nước Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan kêu gọi khẩn trương triển khai nỗ lực ngoại giao nhằm kiềm chế căng thẳng khu vực và giải quyết các cuộc khủng hoảng hiện nay thông qua các biện pháp chính trị.
Động thái dồn quân tới Trung Đông cùng những cảnh báo từ giới chức cho thấy Mỹ nhiều khả năng sắp nối lại tấn công Iran, chấm dứt khoảng lặng chiến sự.
Liên minh châu Âu (EU) muốn chuyển vòng đàm phán hòa bình ba bên tiếp theo giữa Ukraine, Nga và Mỹ thành khuôn khổ đa phương, với sự tham gia của đại diện châu Âu.
Nhà Trắng thông báo Nga và Ukraine đã nhất trí ngừng bắn cục bộ tại thành phố Oleshky, thuộc tỉnh Kherson, từ ngày 29/10 để đưa hàng cứu trợ vào và sơ tán dân thường. Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump được ghi nhận có vai trò thúc đẩy thỏa thuận, song cơ chế giám sát và bảo đảm an toàn cho hành lang nhân đạo vẫn chưa được công bố rõ ràng.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo Mỹ có thể phải đối mặt với 10 hậu quả nghiêm trọng nếu tiếp tục con đường chiến tranh với Tehran. Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X ngày 23/10, ông đề cập nguy cơ thị trường chứng khoán sụp đổ, lạm phát gia tăng, nợ công phình to và thương vong quân sự.
Vào khoảng 22 giờ 33 phút đêm ngày 22/10 (giờ địa phương), một trận động đất có độ lớn 7,0 đã xảy ra tại huyện Ba Thanh, thành phố Na Khúc thuộc Khu tự trị Tây Tạng với tâm chấn ở độ sâu 10km, đây là trận động đất có cường độ mạnh nhất kể từ năm 2024 trở lại đây tại Trung Quốc.
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ dự kiến diễn ra ngày 3/11 tới đang cho thấy những dấu hiệu bất lợi đối với Đảng Cộng hòa, trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Donald Trump ở mức thấp và cử tri bày tỏ quan ngại về tình hình kinh tế, lạm phát.
Theo các hãng truyền thông Mehr, Fars và IRNA của Iran, nhiều tiếng nổ đã vang lên tại khu vực ven biển Sirik, thuộc tỉnh Hormozgan, gần eo biển Hormuz vào tối 21/10.
Liên hợp quốc đã công nhận nghiên cứu của Cuba về việc mở rộng tự nhiên thềm lục địa vượt quá giới hạn 200 hải lý tại khu vực “Đa giác phía Đông” ở Vịnh Mexico.
Ông Donald Trump Jr từng trao đổi riêng với cha về việc không nên phát động xung đột với Iran. Nhiều nhân vật cấp cao như Phó tổng thống JD Vance và Giám đốc CIA John Ratcliffe cũng bày tỏ lo ngại ban đầu về chiến lược và quy mô của chiến dịch.
Mỹ và Ukraine đã thảo luận về ngừng bắn, bảo đảm an ninh và tái thiết sau xung đột, trong khi đặc phái viên Steve Witkoff dự kiến chuyển các đề xuất tới Nga nhằm thúc đẩy tiến trình ngoại giao.
Theo phóng viên TTXVN tại Cairo, ngày 20/10, Bộ Y tế và dân số Ai Cập thông báo 12 người đã thiệt mạng và 30 người bị thương trong vụ va chạm giữa một xe khách và một xe tải ở phía Tây thủ đô. Cơ quan chức năng đã điều động 28 xe cứu thương đến hiện trường.
Chính phủ Pháp ngày 20/10 tuyên bố sẽ tiếp tục áp đặt lệnh giới nghiêm tại những khu vực cần thiết, đồng thời tăng cường các biện pháp bảo đảm an ninh nhằm ngăn chặn bạo lực đường phố tái diễn sau các cuộc biểu tình phản đối giá cả leo thang biến thành một trong những vụ bạo lực tồi tệ nhất trong những năm gần đây.
Cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran kéo dài gần 8 tháng qua đã gây ra những xáo trộn lớn trên thị trường dầu lửa toàn cầu vì làm gián đoạn nghiêm trọng dòng chảy xuất khẩu năng lượng qua hai tuyến đường biển huyết mạch là eo biển Hormuz và eo biển Bab al-Mandeb...
Sau các vụ bạo lực và cướp phá trong những cuộc biểu tình cuối tuần, Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu yêu cầu triển khai lệnh giới nghiêm cục bộ từ tối 19/10. Chính phủ đồng thời mở chiến dịch điều tra quy mô lớn, huy động gần 200 điều tra viên và chuẩn bị các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp bị thiệt hại.
Truyền thông Iran ngày 18/10 đăng tải tuyên bố của Tổng Tham mưu trưởng Các Lực lượng vũ trang Iran Ali Abdollahi cảnh báo mọi “toan tính sai lầm” tiếp theo của Mỹ và Israel sẽ khiến Tehran đáp trả quyết liệt hơn trong bối cảnh căng thẳng leo thang.
Sau khi được Quốc hội Iran bỏ phiếu tín nhiệm và trở thành Bộ trưởng Quốc phòng mới của nước này, ông Mehrdad Akhlaghi Ketabchi đã đưa ra cảnh báo cứng rắn dành cho Mỹ.
Lực lượng Houthi tại Yemen ngày 17/10 tuyên bố bắn hạ một trực thăng Apache của Saudi Arabia gần khu vực Najran, khi máy bay đang thực hiện hoạt động quân sự dọc biên giới. Hai ngày trước, lực lượng này cũng tuyên bố phóng tên lửa đánh trúng một tiêm kích Eurofighter Typhoon của Saudi Arabia.
Ít nhất 10 người được cho là đã thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương trong vụ giẫm đạp nghiêm trọng xảy ra tối 17/10 (giờ địa phương) tại lễ hội Durga Puja ở thành phố Kolkata, thủ phủ bang Tây Bengal, miền Đông Ấn Độ.
Pháp triển khai các biện pháp an ninh trên toàn quốc trước làn sóng biểu tình ngày 17/10 nhằm phản đối chi phí sinh hoạt tăng cao và giá nhiên liệu leo thang.
Xin chào, Tôi là Chatbot của Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!
