Giỗ Tổ Hùng Vương - di sản của nhân loại

Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương được tổ chức với nhiều hoạt động đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc.

Trong di sản văn hóa dân tộc, đền Hùng và ngày Giỗ Tổ Hùng Vương là biểu tượng của tinh thần yêu nước và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã trở thành bản sắc văn hóa, đạo lý truyền thống của người Việt Nam ta. Dù làm gì, ở đâu, mỗi người con đất Việt đều hướng về cội nguồn, hướng về tổ tiên với tấm lòng thành kính, tri ân.

Thờ cúng các Vua Hùng không chỉ là hoạt động tâm linh cầu mong Quốc Tổ phù hộ cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, đất nước yên vui, thịnh vượng mà còn có ý nghĩa sâu xa nhắc nhở, kết nối, củng cố tình đoàn kết, thương yêu, đùm bọc lẫn nhau của cộng đồng dân tộc Việt Nam, những người cùng chung một cội nguồn.

Trải qua biết bao thăng trầm của lịch sử, tín ngưỡng thờ cúng các Vua Hùng vẫn được bền bỉ trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, góp phần hun đúc tâm hồn, tình cảm và ý chí của cả dân tộc. Đây chính là nguồn gốc tạo nên sức mạnh để dân tộc Việt Nam vượt qua mọi khó khăn, thử thách, trường tồn và không ngừng phát triển.

Từ ngàn đời nay, người Việt đã lập đền thờ và thờ cúng các Vua Hùng tại núi Nghĩa Lĩnh, xã Hy Cương, TP Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Ngoài ra, còn có rất nhiều đình, đền, miếu… thờ cúng Hùng Vương, vợ con và các tướng lĩnh thời đại Hùng Vương ở Phú Thọ và nhiều tỉnh, thành trong cả nước.

Đền Hùng trong xanh thắm Nghĩa Lĩnh, xã Hy Cương, TP Việt Trì (Phú Thọ).

Trong tiến trình lịch sử đấu tranh giữ nước của dân tộc, đền Hùng luôn được các triều đại và Nhân dân gìn giữ, hương khói phụng thờ Quốc Tổ. Từ khi nước nhà được độc lập, Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta luôn đặc biệt quan tâm tới việc thờ tự các Vua Hùng, đầu tư tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử đền Hùng ngày càng khang trang hơn, xứng tầm là nơi thờ tự tổ tiên chung của dân tộc.

Giỗ Tổ Hùng Vương đã trở thành biểu tượng tôn kính, thiêng liêng, quy tụ và gắn bó người dân trên mọi miền đất nước và ở nước ngoài. Niềm tự hào, tôn kính ấy càng được nhân lên khi UNESCO chính thức thông qua quyết định công nhận tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (ngày 6/12/2012), trở thành di sản đầu tiên ở loại hình tín ngưỡng của Việt Nam được UNESCO vinh danh.

Đền Hùng gắn với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trở thành nơi thực hành tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên cao nhất của người Việt. Hằng năm, Khu di tích lịch sử Đền Hùng trên núi Nghĩa Lĩnh lại đón hàng triệu lượt đồng bào về viếng mộ tổ, tri ân công đức tổ tiên.

Cùng với đồng bào trong nước, người Việt Nam ở nước ngoài vẫn luôn thành tâm hướng về nguồn cội. Đó là lý do vì sao ý tưởng tổ chức ngày Quốc Tổ Việt Nam toàn cầu (từ năm 2015) đã nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng của xã hội với mong muốn trở thành ngày đại đoàn kết dân tộc và tôn vinh giá trị Việt, để người Việt ở khắp 5 châu cùng hướng về nguồn cội.

Những năm trước, ngoài phần lễ còn có phần hội thu hút sự quan tâm của đông đảo Nhân dân. Tuy nhiên, lần gần đây, do dịch bệnh Covid-19 nên Giỗ Tổ Hùng Vương chỉ tổ chức phần lễ.

Từ năm 2020, do tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, tỉnh Phú Thọ chỉ tổ chức phần lễ, không tổ chức phần hội. Năm nay cũng vậy, do dịch bệnh Covid-19 nên UBND tỉnh Phú Thọ tiếp tục điều chỉnh nhiều nội dung, song vẫn đảm bảo tổ chức phần lễ trang nghiêm, thành kính, an toàn, tiết kiệm, mang tính cộng đồng sâu sắc.

Các địa phương trong tỉnh nơi có đền thờ Hùng Vương và các danh nhân, danh tướng thời Hùng Vương tổ chức dâng hương theo nghi lễ truyền thống cùng thời gian tỉnh Phú Thọ tổ chức dâng hương tại đền Thượng trên núi Nghĩa Lĩnh.

Người dân TX Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) - nơi thuỷ tổ Kinh Dương Vương đóng đô, nô nức tham gia hội thi gói bánh chưng dâng Quốc Tổ nhân ngày giỗ năm 2021.

Theo kế hoạch, Giỗ Tổ Hùng Vương năm Tân Sửu 2021 chỉ tổ chức một số hoạt động lễ chính gồm: Lễ giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và dâng hương Tổ Mẫu Âu Cơ được tổ chức vào ngày 17/4/2021 (tức mùng 6/3 âm lịch); Lễ dâng hương Giỗ Tổ Hùng Vương và dâng hoa tại Bức phù điêu “Bác Hồ nói chuyện với cán bộ, chiến sỹ Đại đoàn quân Tiên phong” bắt đầu 8h ngày 21/4/2021 (tức mùng 10/3 âm lịch).

Ban Tổ chức các hoạt động Giỗ Tổ Hùng Vương năm Tân Sửu - 2021 cũng khuyến khích Nhân dân trong tỉnh và đồng bào cả nước tiếp tục thực hiện “mâm cơm tri ân” do gia đình tự chuẩn bị, đảm bảo trang nghiêm, đầm ấm để tưởng nhớ, tri ân công đức tổ tiên vào ngày 10/3 âm lịch.

Trước lễ Giỗ Tổ Hùng Vương năm nay, người dân TX Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) đã tham gia cuộc thi kéo co đầy sôi nổi, gắn kết cộng đồng.

Giỗ Tổ Hùng Vương năm Tân Sửu là sự tiếp nối truyền thống, tôn vinh các giá trị văn hóa dân tộc, khẳng định sự đoàn kết, đồng lòng của toàn dân tộc trong xây dựng và phát triển đất nước, nhất là 2021 lại là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII và nghị quyết đại hội Đảng các cấp; cũng là năm diễn ra cuộc bầu cử ĐBQH khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026.

Việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa là một việc làm hết sức cần thiết, để Nhân dân cả nước tự hào về nền văn hóa mà ông cha để lại, đồng thời có trách nhiệm gìn giữ những tài sản vô giá đó, để tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương mãi trường tồn cùng đất nước.