Một số sắc lệnh hay chỉ đạo dưới thời Tổng thống Barack Obama có thể bị đảo ngược chỉ bằng một chữ ký. Một số chính sách khác phải mất nhiều tháng hoặc lâu hơn để dỡ bỏ. Ông Donald Trump đã vạch ra hàng chục kế hoạch định làm trong những giờ đầu tiên của nhiệm kỳ tổng thống.
Nhưng các chuyên gia cho rằng, hiệu quả từ những kế hoạch của vị tỷ phú 70 tuổi này sẽ bị hạn chế, bởi văn phòng điều hành của tổng thống chỉ là một nhánh trong Chính quyền bao gồm Quốc hội và Tư pháp.
“Ông ấy không thể đi vào đó và làm mọi điều mình muốn trong một ngày. Trong một nền dân chủ, không có giám đốc điều hành (CEO)” - Luật sư về nhập cư David Leopold cho biết.
Một số lời hứa của ông Trump là thông điệp chính trị xa vời, như đề xuất sửa đổi Hiến pháp áp đặt các giới hạn nhiệm kỳ Quốc hội. Những đề xuất khác như lời hứa “hủy mọi hoạt động hành pháp, biên bản và sắc lệnh không phù hợp với Hiến pháp do Tổng thống Barack Obama ban hành”, sẽ phá vỡ truyền thống một cách đột ngột.
T
ổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump
Sau đây là một số điểm nổi bật trong kế hoạch ngày đầu tiên nhậm chức của ông Donald Trump:
Y tế
Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump đã cam kết giới thiệu tới những lãnh đạo đảng Cộng hòa ở Quốc hội đạo luật để “bãi bỏ và thay thế” Obamacare và nhóm của ông nhấn mạnh rằng, ông sẽ lập tức ký các mệnh lệnh hành pháp liên quan tới việc tháo dỡ chương trình bảo hiểm y tế này.
Ông có thể sẽ ban hành mệnh lệnh trên 2 phương diện: Cho phép người dân duy trì các kế hoạch có thể không được thừa nhận theo Đạo luật chăm sóc sức khỏe giá cả phải chăng và bãi bỏ hình phạt đối với các cá nhân không có bảo hiểm.
Mới đây, ông Trump bày tỏ hy vọng thấy Quốc hội hành động để bãi bỏ và thay thế Obamacare “cùng một lúc”, mặc dù đảng Cộng hòa vẫn chưa công bố phương án thay thế.
Nhập cư
Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump thường đề cập tới việc trục xuất các đối tượng tội phạm bị kết án đang sinh sống bất hợp pháp tại Mỹ - một nhóm lên tới 2 triệu người. Tuy nhiên, luật sư Leopold cho biết, tiến trình này đang được thực hiện, chính quyền của Obama đã coi việc trục xuất tội phạm là một ưu tiên hàng đầu. “Và Tổng thống không có quyền ra lệnh trục xuất bất cứ ai”, ông Leopold nhấn mạnh.
Ông Trump còn cho biết sẽ đề ra đạo luật vào ngày đầu tiên nhậm chức để hỗ trợ kế hoạch xây “bức tường lớn” ở biên giới giữa Mỹ và Mexico. Ông cũng có thể lập tức ngừng chương trình tiếp nhận người tị nạn Syria và thực hiện việc đã cam kết là đình chỉ nhập cư “từ những khu vực có nhiều khủng bố, nơi việc rà soát không thể được thực hiện một cách an toàn”.
Một động thái gây tranh cãi được ông Trump ủng hộ là việc dỡ bỏ chương trình DACA do ông Obama thiết lập năm 2012 để cho phép hơn 750.000 người nhập cư không giấy tờ tới Mỹ khi là trẻ nhỏ được sống và làm việc ở đây mà không sợ bị trục xuất.
Môi trường và năng lượng
Ông Trump không giấu giếm ý định chấm dứt điều mà ông cho là sự can thiệp của Cơ quan Bảo vệ môi trường Mỹ đối với ngành công nghiệp nước này, bao gồm cả Kế hoạch năng lượng sạch của ông Obama yêu cầu các nhà máy năng lượng cắt giảm lượng khí thải carbon. Vị Tổng thống đắc cử Mỹ còn cam kết loại bỏ lệnh ngừng cho thuê khai thác than đá và mở cửa cho hoạt động khoan thăm dò, khai thác nhằm tiếp cận các mỏ dầu, khí đốt tự nhiên, than đá và
Uranium
Ông Trump cũng bày tỏ ý định phê duyệt dự án đường ống Keystone XL nối liền các nhà máy lọc dầu ở Gulf Coast Mỹ với Canada - dự án mà chính quyền Obama không thông qua. Đáng chú ý, ông còn cam kết lập tức hoãn “hàng tỷ đô-la chi cho chương trình biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc” và sử dụng số tiền đó để cải thiện cơ sở hạ tầng môi trường.
Thương mại, Chính phủ
Bất chấp truyền thống tự do thương mại lâu đời của đảng Cộng hòa, ông Trump đã tuyên bố, Mỹ sẽ rút khỏi hoặc đàm phán lại 2 hiệp định thương mại quan trọng là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ với Canada và Mexico.
Ông Trump còn nhấn mạnh rằng, ông sẽ lập tức chỉ thị Bộ trưởng Ngân khố trong chính quyền của mình liệt, Trung Quốc vào danh sách “quốc gia thao túng tiền tệ” - một động thái mà các nhà quan sát cảnh báo có thể châm ngòi cho việc trả đũa từ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này.
Như một cách để “tát cạn đầm lầy” - cụm từ Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump thường dùng để ám chỉ việc chấn chỉnh Washington, ông Trump đã nói rằng, ông sẽ ban hành một lệnh cấm 5 năm đối với những người từng hoạt động chính trị trở thành nhà vận động hành lang sau khi rời bộ máy chính quyền. Ông cũng sẽ “đóng băng” việc tuyển dụng nhân viên liên bang.
