Sáng 6/6, phát biểu tại Lễ phát động quốc gia hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Ngày Đại dương thế giới, Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ biển và hải đảo Việt Nam năm 2026, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng nói biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, suy thoái tài nguyên và suy giảm đa dạng sinh học đang trở thành những thách thức toàn cầu ngày càng nghiêm trọng.
Các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng, mưa lũ, bão mạnh, xâm nhập mặn liên tục gia tăng cả về tần suất lẫn cường độ. Ô nhiễm môi trường, đặc biệt tại các đô thị lớn, cùng sự suy giảm đa dạng sinh học đang tác động trực tiếp đến đời sống người dân và triển vọng phát triển bền vững của nhiều quốc gia.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang nỗ lực cùng cộng đồng quốc tế giải quyết các thách thức môi trường, đồng thời tận dụng cơ hội để chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh và bền vững, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.
Phó thủ tướng cho biết bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển bền vững kinh tế biển luôn được Đảng và Nhà nước xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng tiếp tục đặt môi trường ở vị trí trung tâm của quá trình phát triển, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và các ngành kinh tế biển gắn với bảo vệ môi trường.
Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương kiên định quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần, đẩy mạnh chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tuần hoàn.
Dù nhận thức xã hội về bảo vệ môi trường đã có nhiều chuyển biến tích cực, ông Dũng nhìn nhận công tác này vẫn còn nhiều hạn chế. Tình trạng ô nhiễm không khí tại một số đô thị lớn diễn biến phức tạp; rác thải nhựa, đặc biệt là rác thải nhựa đại dương, tiếp tục gia tăng; việc phân loại, thu gom và xử lý chất thải còn nhiều bất cập.
Để tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn, Phó thủ tướng đề nghị các bộ, ngành và địa phương tập trung thực hiện sáu nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm: hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về môi trường; thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn và kinh tế biển xanh; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số; phát động sâu rộng các phong trào bảo vệ môi trường; huy động hiệu quả các nguồn lực cho phát triển bền vững; đổi mới tư duy quản trị biển theo hướng hiện đại và hội nhập.
"Các bộ, ngành, địa phương kiên định quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần", Phó thủ tướng yêu cầu.
Ông kỳ vọng phong trào "Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp" sẽ không chỉ là đợt thi đua mà trở thành phong trào xã hội rộng khắp, hình thành ý thức và hành động tự giác của mỗi người dân, doanh nghiệp và cộng đồng.
Cũng tại buổi lễ, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài phát động phong trào "Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp". Bà cho rằng bảo vệ môi trường không thể chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước hay ngành chuyên môn mà phải trở thành nhiệm vụ chung của toàn xã hội.
Trong bối cảnh môi trường ngày càng chịu nhiều sức ép, việc xây dựng lối sống xanh cần bắt đầu từ những hành động nhỏ của mỗi cá nhân và gia đình. Mỗi người dân cần hình thành thói quen không xả rác bừa bãi, hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần, tiết kiệm điện nước, trồng và chăm sóc cây xanh.
Mỗi gia đình cần thực hiện phân loại rác tại nguồn, xây dựng môi trường sống xanh, sạch và văn minh. Bà cũng đề nghị các khu dân cư phát huy tinh thần tự quản, thường xuyên tổ chức vệ sinh môi trường, không để hình thành các điểm tập kết rác tự phát; xây dựng các tuyến đường, ngõ phố, tổ liên gia xanh - sạch - đẹp.
Các địa phương cần duy trì việc thu gom, xử lý rác thải, làm sạch sông hồ, kênh mương, bãi biển và các không gian công cộng. Đối với doanh nghiệp, trường học và các cơ sở sản xuất, Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường, đổi mới công nghệ, giảm phát thải và tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng.
"Giữ gìn môi trường xanh - sạch - đẹp không chỉ là trách nhiệm mà còn là đạo lý, nét đẹp văn hóa của dân tộc Việt Nam trong thời đại mới", bà Hoài nói.
Hôm nay, các xã, phường, đặc khu trên cả nước đồng loạt dọn dẹp vệ sinh môi trường hưởng ứng lễ phát động của Trung ương.
